[QUIZ] Bí thư Tỉnh ủy lâm thời đầu tiên của Hà Tĩnh là ai?

Giải thích

Cuối năm 1929, tại TX Hà Tĩnh (cũ), Chi bộ cộng sản đầu tiên (Chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng Trường Tiểu học Pháp - Việt) được thành lập. Đến tháng 1/1930, tổ chức Tân Việt Cách mạng Đảng đã cải tổ, thành lập Đông Dương Cộng sản Liên đoàn - một trong ba tổ chức cộng sản hợp nhất thành Đảng Cộng sản Việt Nam sau này... Khuynh hướng cứu nước, giải phóng dân tộc theo con đường cách mạng vô sản đã được phổ biến, tiếp nhận mạnh mẽ ở Hà Tĩnh. Phong trào cách mạng ở Hà Tĩnh đã nằm trong trào lưu chung của cả nước lúc bấy giờ.

Cuối tháng 3/1930, tại Bến đò Thượng Trụ (xã Can Lộc ngày nay), được sự ủy nhiệm của Phân cục Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam ở Trung Kỳ, đồng chí Nguyễn Trung Thiên đã triệu tập Hội nghị thành lập Đảng bộ lâm thời tỉnh Hà Tĩnh.

Hội nghị cử ra Ban Chấp hành lâm thời của Đảng bộ tỉnh do đồng chí Nguyễn Trung Thiên làm Bí thư.

Ngay sau khi thành lập, Tỉnh ủy đã tập trung lãnh đạo mở rộng hệ thống tổ chức đảng, thành lập các đảng bộ huyện, chi bộ làng xã và kết nạp hàng trăm đảng viên.

Giải thích

Đồng chí Nguyễn Trung Thiên tên thật là Trần Hữu Thiều (bí danh khác là Trần Lai, Trần Đình Thiều) sinh ngày 11/6/1906, trong một nhà nho nghèo ở làng Dương Xuân, tổng Đặng Sơn, phủ Anh Sơn (nay là xã Yên Xuân, tỉnh Nghệ An).

Năm 1924, sau nhiều năm đèn sách, Trần Hữu Thiều thi đậu tuyển sinh rồi về làng dạy học, nối nghiệp thân sinh. Trong thời gian này, một số thanh niên thức thời như: Cao Xuân Khoách, Hoàng Khắc Bạt, Phan Thái Ất... lập hội Tâm giao, quyên góp tiền bạc ủng hộ phong trào yêu nước. Vốn có tư tưởng tiến bộ, Trần Hữu Thiều nhanh chóng gia nhập hội và trở thành cốt cán tích cực.

Tháng 7/1927, Chi bộ Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội ở Dương Xuân được thành lập, Trần Hữu Thiều là một trong những đảng viên đầu tiên ở quê nhà.

Giải thích

Là một người hoạt động cách mạng sôi nổi, nhiệt tình, đồng chí Trần Hữu Thiều có uy tín cao đối với cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân trong tỉnh. Đồng chí luôn hòa mình vào quần chúng và có phương pháp tuyên truyền, giải thích đường lối cách mạng bằng lời lẽ giản dị, bình dân. Đồng chí Trần Hữu Thiều cùng với các đảng viên đã nhiều lần phát động quần chúng đấu tranh đòi giảm sưu thuế, chia ruộng đất cho nông dân, cấm binh lính đàn áp Nhân dân...

Mặc dù gia cảnh khó khăn, lại là con một trong gia đình, mẹ già yếu, vợ vừa sinh con đầu lòng nhưng đồng chí vẫn hăng hái lên đường làm nhiệm vụ. Trong quá trình hoạt động, chính quyền phong kiến, thực dân ở Nghệ An truy tìm “Tên cộng sản lợi hại Trần Hữu Thiều” mãi không ra tung tích, bèn giở thủ đoạn đê hèn là bắt giam mẹ già và người vợ của đồng chí. Tuy trong lòng thương mẹ, nhớ vợ con da diết và căm phẫn tột độ kẻ thù hung hãn nhưng đồng chí Trần Hữu Thiều vẫn bình tĩnh, sáng suốt chỉ đạo phong trào với nghị lực phi thường.

Tiếp bước cha mình, ông Trần Hữu Kiều - người con trai duy nhất của đồng chí Trần Hữu Thiều - sau này cũng trở thành một chiến sĩ cách mạng kiên trung. Ông đã tham gia kháng chiến và anh dũng hy sinh tại chiến trường Tây Bắc - Điện Biên Phủ.

Truyền thống ấy tiếp tục được nối dài ở thế hệ sau. Ông Trần Hữu Diệm - con trai duy nhất của liệt sĩ Trần Hữu Kiều - đã tham gia kháng chiến chống Mỹ, góp phần vào công cuộc giải phóng miền Nam trong giai đoạn 1968 - 1985. Ông từng là cố vấn quân sự tại Lào và Campuchia, sau là thương binh hạng 4, bệnh binh hạng 2, với tỷ lệ suy giảm sức khỏe 80%.

Người chắt nội của đồng chí Trần Hữu Thiều phục vụ trong lực lượng Phòng không - Không quân, tiếp nối truyền thống gia đình, đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời đại mới.

Giải thích

Tháng 9/1930, Tỉnh ủy Hà Tĩnh triệu tập Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh. Là người chủ trì đại hội, đồng chí Trần Hữu Thiều đánh giá cao sự nổi dậy của quần chúng và hướng đại hội thảo luận kỹ về chủ trương củng cố phong trào theo chỉ thị của Trung ương và Chấp ủy Trung Kỳ. Đồng chí đề nghị đại hội cử đồng chí Nguyễn Thiếp (quê ở Phù Việt, huyện Thạch Hà cũ) làm Bí thư Tỉnh ủy, còn đồng chí giữ chức Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, trực tiếp chỉ đạo phong trào đấu tranh ở Can Lộc.

Đề nghị chân thành của đồng chí Trần Hữu Thiều được đại hội chấp nhận.

Ngày 22/11/1930, đồng chí Trần Hữu Thiều bị địch vây bắt tại thôn Phù Minh (tổng Nội Ngoại, huyện Can Lộc cũ). Vào tù, mặc dù bị tra tấn dã man, đồng chí đã tỏ rõ khí phách anh hùng của con người xứ Nghệ, không khuất phục trước kẻ thù.

Biết đồng chí là người cầm đầu phong trào đấu tranh ở Hà Tĩnh, thực dân Pháp và Nam triều Hà Tĩnh không cần xin lệnh cấp trên đã đưa đồng chí về xử bắn tại thôn Phù Minh (huyện Can Lộc cũ) vào ngày 11/2/1931 để uy hiếp phong trào đấu tranh của Nhân dân. Đồng chí hy sinh lúc mới 25 tuổi.

Phần mộ của đồng chí Trần Hữu Thiều yên nghỉ tại Nghĩa trang Liệt sỹ Can Lộc (Hà Tĩnh). Bàn thờ của đồng chí được gia đình chăm sóc hương khói tại xã Yên Xuân, tỉnh Nghệ An.

Giải thích

Để tri ân, tưởng nhớ công lao to lớn của người chiến sĩ cộng sản kiên trung - đồng chí Trần Hữu Thiều (bí danh Nguyễn Trung Thiên), năm 1972, tỉnh Hà Tĩnh đã quyết định thành lập trường THPT mang tên người anh hùng Nguyễn Trung Thiên, hiện tọa lạc tại xã Thạch Khê.

Sau ngày tái lập tỉnh (1991), UBND tỉnh cũng đã lấy bí danh Nguyễn Trung Thiên đặt tên cho một đường phố của TX Hà Tĩnh (cũ). Xã Can Lộc ngày nay cũng có một con đường mang tên đồng chí Nguyễn Trung Thiên.

Noi gương, tiếp bước người chiến sỹ cộng sản kiên trung, cán bộ, đảng viên, Nhân dân Hà Tĩnh trong mỗi giai đoạn đều không ngừng nỗ lực học tập, làm việc góp sức xây dựng tỉnh nhà ngày càng phát triển vững mạnh để xứng đáng với những hy sinh, cống hiến của đồng chí Trần Hữu Thiều dành cho cách mạng, cho quê hương Hà Tĩnh.