Vì sao 14/6 được chọn là Ngày Quốc tế người hiến máu?

Giải thích

Từ năm 2004, ngày 14/6 hằng năm – ngày sinh của nhà khoa học người Áo Karl Landsteiner, người phát hiện hệ nhóm máu ABO và đặt nền móng cho truyền máu hiện đại – được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Hiệp hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC), Hội Truyền máu quốc tế (ISBT) chọn là “Ngày Quốc tế người hiến máu”.

ABO là một trong hai hệ nhóm máu quan trọng nhất trong hoạt động truyền máu, gồm 4 nhóm máu A, B, O và AB với tỷ lệ phân bố trong cộng đồng khác nhau ở từng chủng tộc. Với những đóng góp mang tính đột phá cho khoa học, Karl Landsteiner đã được vinh danh tại giải Nobel Y học năm 1930.

Thông điệp Ngày Quốc tế người hiến máu năm nay là: “Giọt máu tình người – Hiến máu đào, trao sự sống” (One Drop of Humanity. Give Blood. Save Lives) nhằm nhấn mạnh, tôn vinh giá trị nhân văn, tinh thần nhân đạo và sẻ chia của nghĩa cử hiến máu cứu người.

Giải thích

Theo Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương, người hiến máu toàn phần cần bảo đảm khoảng cách tối thiểu 12 tuần giữa hai lần hiến theo quy định của Bộ Y tế. Đối với người hiến thành phần máu, thời gian tối thiểu kể từ lần hiến gần nhất là 3 tuần.

Người khỏe mạnh mỗi lần hiến không quá 9 ml/kg cân nặng. Người có cân nặng từ 45 – 50 kg có thể hiến 350 ml máu toàn phần, người từ 50 kg trở lên có thể hiến 450 ml máu toàn phần.

Giải thích

Hiến máu tình nguyện là nghĩa cử cao đẹp, được khuyến khích rộng rãi trong cộng đồng. Tuy nhiên, để bảo đảm an toàn cho cả người hiến và người nhận máu, Bộ Y tế quy định rõ các tiêu chuẩn về độ tuổi, cân nặng và tình trạng sức khỏe đối với người tham gia hiến máu.

Theo quy định hiện hành, người hiến máu phải trong độ tuổi từ đủ 18 đến 60 tuổi. Đây là giai đoạn cơ thể phát triển hoàn thiện, đáp ứng các điều kiện về sức khỏe cũng như khả năng phục hồi sau khi hiến máu.

Đối với người trên 60 tuổi, chức năng cơ thể có nhiều thay đổi, khả năng phục hồi giảm nên không thuộc đối tượng đủ điều kiện hiến máu.

Bên cạnh yêu cầu về độ tuổi, người hiến máu phải khỏe mạnh, hoàn toàn tự nguyện; có cân nặng từ 42 kg trở lên đối với nữ và từ 45 kg trở lên đối với nam. Lượng máu hiến trong mỗi lần không vượt quá 9 ml/kg cân nặng. Ngoài ra, người hiến phải có nồng độ huyết sắc tố từ 120 g/l trở lên, không mắc hoặc có nguy cơ lây nhiễm HIV, viêm gan B, viêm gan C, giang mai và các bệnh lây truyền qua đường máu khác. Phụ nữ đang mang thai hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi cũng không thuộc đối tượng tham gia hiến máu.

Giải thích

Theo quy ước của Hội Truyền máu quốc tế, nhóm máu có tỷ lệ dưới 0,1% trong quần thể được coi là hiếm và dưới 0,01% được coi là rất hiếm.

Theo Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương, tại Việt Nam, những người có nhóm máu Rh(D) âm (bao gồm nhóm O-, A-, B-, AB-) ước tính chiếm khoảng 0,1% dân số (trong 1.000 người mới có 1 người), nên được coi là nhóm máu hiếm.

Trong khi đó, ở châu Âu, châu Mỹ, châu Úc… tỷ lệ nhóm máu Rh(D) âm trong cộng đồng cao hơn nhiều, chiếm khoảng 15-40% dân số.
Nhóm máu hiếm Rh(D) âm như các nhóm máu khác; người có nhóm máu hiếm có cuộc sống sinh hoạt, học tập, lao động như tất cả những người mang nhóm máu Rh(D) dương (trên 99% người Việt Nam).

Giải thích

Tại Việt Nam, ngày 26/2/2008, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 235/QĐ-TTg thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia vận động hiến máu tình nguyện. Nhằm ghi nhận và tôn vinh những cá nhân có đóng góp tiêu biểu cho phong trào hiến máu, từ năm 2008 đến nay, mỗi năm có 100 gương mặt xuất sắc trên cả nước được biểu dương nhân Ngày Quốc tế người hiến máu 14/6.

Hằng năm, nhiều chiến dịch hiến máu quy mô lớn được triển khai rộng khắp, thu hút đông đảo người dân tham gia như: Ngày Toàn dân hiến máu tình nguyện (7/4), Ngày Quốc tế người hiến máu (14/6), Chiến dịch vận động hiến máu dịp Tết và Lễ hội Xuân hồng, Chiến dịch Những giọt máu hồng hè, Hành trình Đỏ...

Năm 2025, cả nước vận động và tiếp nhận hơn 1,7 triệu đơn vị máu, trong đó trên 98% là từ người hiến máu tình nguyện. Tỷ lệ người dân tham gia hiến máu đạt gần 1,75%, tỷ lệ hiến máu nhắc lại gần 67% và tỷ lệ đơn vị máu từ 350 ml trở lên đạt trên 64%.

Năm 2026, toàn quốc đặt mục tiêu tiếp nhận khoảng 1,95 triệu đơn vị máu; tỷ lệ người hiến máu tình nguyện đạt 99%, tỷ lệ hiến máu nhắc lại trên 67% và tỷ lệ dân số tham gia hiến máu đạt khoảng 1,9%.