Nỗ lực vượt khó, quyết tâm đưa chuyển đổi số thực sự trở thành động lực phát triển Hà Tĩnh

P.V: Thưa ông, xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, đặc biệt từ sau khi triển khai Chương trình chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Hà Tĩnh đã đạt được những kết quả như thế nào?

Ông Lê Thành Đông: Thời gian qua, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Trung ương, Tỉnh ủy, UBND tỉnh và Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Hà Tĩnh, cùng sự vào cuộc đồng bộ của các sở, ngành, địa phương và nỗ lực, quyết tâm của các thế hệ cán bộ ngành khoa học công nghệ, thông tin truyền thông, công tác chuyển đổi số ở Hà Tĩnh đã đạt nhiều kết quả tích cực. Đặc biệt, sau khi triển khai Chương trình chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, các cơ chế, chính sách hỗ trợ xây dựng chính quyền số hướng tới người dân, doanh nghiệp đã được ban hành và từng bước phát huy hiệu quả.

Tỉnh đã quan tâm ban hành nhiều chính sách khuyến khích người dân và doanh nghiệp tham gia chuyển đổi số như: miễn giảm 50% phí, lệ phí khi thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến; miễn phí chữ ký số, đào tạo kỹ năng số và hỗ trợ đưa sản phẩm địa phương lên sàn thương mại điện tử; đồng thời triển khai chính sách hỗ trợ chuyển đổi số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hình thành đội ngũ cán bộ chuyên trách CNTT và tổ chuyển đổi số cộng đồng tại cơ sở.

Cùng với đó, khung kiến trúc chính quyền số của tỉnh đã được định hình và từng bước hoàn thiện. Mạng truyền số liệu chuyên dùng của các cơ quan Đảng, Nhà nước được vận hành tương đối thông suốt; nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu (LGSP) được phát triển; hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính được triển khai liên thông từ trung ương đến cơ sở; trung tâm tích hợp dữ liệu tỉnh phục vụ kết nối các dịch vụ thiết yếu với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC) đã được triển khai thí điểm; cổng thông tin điện tử tỉnh đang vận hành tương đối hiệu quả; một số cơ sở dữ liệu đã phát huy khá tốt trong chỉ đạo điều hành và phục vụ người dân, doanh nghiệp…

Đến nay, 5 hệ thống thông tin trọng yếu đã được liên thông từ trung ương đến cấp xã; 16 dịch vụ dữ liệu tích hợp quốc gia được đưa vào sử dụng; gần 80% người dân đã có tài khoản định danh điện tử mức 2. Đặc biệt, với những nỗ lực vượt khó của toàn hệ thống, năm 2024, chỉ số đánh giá mức độ chuyển đổi số DTI của Hà Tĩnh được Bộ Khoa học và Công nghệ xếp thứ 11/63 tỉnh, thành (tương đương thứ 7/34 tỉnh, thành cả nước sau sắp xếp).

Nhờ sự chỉ đạo quyết liệt và triển khai đồng bộ, chính quyền số Hà Tĩnh đang từng bước được hoàn thiện, vận hành tương đối thông suốt, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, phục vụ ngày càng tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh vận hành chính quyền 2 cấp.

P.V: Chuyển đổi số là quá trình tổng thể và lâu dài, đòi hỏi nguồn lực lớn và sự đồng bộ trong triển khai. Theo ông, đâu là những khó khăn, thách thức lớn nhất mà Hà Tĩnh đang gặp phải trong quá trình hiện thực hóa các nghị quyết này?

Ông Lê Thành Đông: Chuyển đổi số là một quá trình lâu dài và đòi hỏi nguồn lực lớn, sự phối hợp, vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và cộng đồng xã hội. Ở Hà Tĩnh, khó khăn đầu tiên là xuất phát điểm thấp, hạ tầng công nghệ thông tin còn chưa đồng bộ, nhất là ở cấp xã sau sáp nhập. Nhiều xã vùng sâu, vùng xa chưa có đủ thiết bị, đường truyền ổn định, trong khi chính quyền cấp xã lại là nơi trực tiếp tương tác và phục vụ người dân.

Thứ hai là cơ sở dữ liệu dùng chung của tỉnh chưa đầy đủ; còn chạy trên nhiều hệ thống phần mềm khác nhau và chưa có tính tích hợp cao; điều này ảnh hưởng đến khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu trong toàn hệ thống.

Một điểm nghẽn khác là năng lực số của đội ngũ cán bộ và người dân. Dù tỷ lệ người dân có tài khoản định danh điện tử cao, nhưng mức độ am hiểu, kỹ năng sử dụng công nghệ vẫn hạn chế; mặt khác vẫn còn tâm lý “ngại ứng dụng số”, “nhờ làm hộ” nhất là tại các trung tâm phục vụ hành chính công.

Ngoài ra, một số thành phần cơ bản trong khung kiến trúc chính quyền số của tỉnh vẫn chưa đầy đủ. Công tác đảm bảo an toàn thông tin mạng cũng đang là thách thức lớn, việc triển khai đầu tư các trang thiết bị đảm bảo theo cấp độ chưa đáp ứng yêu cầu đề ra. Do đó, để nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống, trước hết cần phải nhận diện rõ, cụ thể những khó khăn, thách thức và từ đó nỗ lực, quyết tâm tập trung khắc phục.

P.V: Nghị quyết 57-NQ/TW của Trung ương và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lần thứ XX đều xác định chuyển đổi số là một trong những đột phá chiến lược để phát triển nhanh và bền vững. Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Sở KH&CN sẽ ưu tiên tập trung tham mưu, triển khai những giải pháp căn cơ, đột phá nào trong thời gian tới, thưa ông?

Ông Lê Thành Đông: Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển kinh tế - xã hội, đưa đất nước phát triển bứt phá, giàu mạnh trong kỷ nguyên mới. Đối với Hà Tĩnh, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX cũng đã xác định rõ một trong ba khâu đột phá nhiệm kỳ 2025-2030 là: Đẩy mạnh chuyển đổi số trên ba trụ cột xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số, thúc đẩy xã hội số và quản trị công, đảm bảo phục vụ người dân và doanh nghiệp hiệu quả; cùng với đó là đề ra các nhóm nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ, cụ thể.

Để từng bước hiện thực hóa những nội dung đó, với vai trò tham mưu và triển khai thực hiện, trước hết, Sở KH&CN sẽ tập trung phân tích, đánh giá kỹ lưỡng về các yếu tố thuận lợi, tiềm năng, dư địa và cả những khó khăn, thách thức để từ đó tiến hành những bước đi, cách làm chắc chắn, bài bản, đồng bộ và thật sự hiệu quả.

Chúng tôi xác định muốn làm tốt chuyển đổi số, một trong những yếu tố quan trọng là phải tuyên truyền để nâng cao ý thức, từng bước thay đổi nhận thức, thói quen trong tiếp cận và ứng dụng chuyển đổi đối với cán bộ, người dân và doanh nghiệp; từ đó sẽ phối hợp chặt chẽ với các ngành, địa phương tổ chức nhiều hình thức “bình dân học vụ số”, hướng dẫn tận tình, tận tay, tận nơi để người dân biết cách sử dụng các dịch vụ công trực tuyến, khai thác tiện ích số trong sản xuất, kinh doanh, đời sống.

Thứ ba, Sở sẽ tiếp tục nghiên cứu để tham mưu điều chỉnh, bổ sung và có sự đột phá, linh hoạt trong chính sách đãi ngộ, thu hút và sử dụng nhân lực có chất lượng trong lĩnh vực chuyển đổi số trên địa bàn. Đồng thời, sẽ căn cứ tình hình thực tiễn để đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu đề ra; nhất là chú trọng những giải pháp để có thể đào tạo trên nền cán bộ sẵn có của các địa phương, đơn vị; trên quan điểm chú trọng việc hướng dẫn, tập trung các chương trình đào tạo gắn với thực hành và ứng dụng cho cán bộ cấp xã. Việc tận dụng nguồn nhân lực sẵn có và đào tạo tại chỗ sẽ giúp đảm bảo tính kịp thời, bền vững và khả thi.

Thứ tư, tập trung hoàn thiện khung kiến trúc chính quyền số của tỉnh theo hướng đồng bộ và hiện đại, phát triển các thành phần trọng yếu như: kho dữ liệu dùng chung, cổng dữ liệu mở; trung tâm giám sát an toàn không gian mạng (SOC); từng bước phát huy hiệu quả thực chất trung tâm điều hành thông minh (IOC); nâng cấp hệ thống hội nghị trực tuyến hai chiều… bảo đảm đồng bộ, liên thông từ Trung ương, tỉnh đến cấp xã. Chúng tôi xác định, việc xây dựng cơ sở dữ liệu số là một trong những yếu tố mang tính quyết định trong thực hiện chuyển đổi số. Bên cạnh đó, sẽ chú trọng tham mưu cho tỉnh để tiến hành rà soát, tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin cho cấp xã sau sáp nhập. Mục tiêu là xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, hiệu quả, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Về phát triển kinh tế số, Sở sẽ phối hợp các ngành, địa phương đẩy mạnh ứng dụng sâu rộng công nghệ vào sản xuất, tiêu thụ sản phẩm địa phương, thúc đẩy thương mại điện tử, thanh toán trực tuyến, phát triển các dịch vụ số, khuyến khích doanh nghiệp địa phương khai thác nền tảng số trong quản trị, quảng bá và kinh doanh.

Cùng với đó, bảo đảm an toàn thông tin mạng và kỹ năng số cộng đồng là yêu cầu xuyên suốt; Sở sẽ tham mưu cho tỉnh và phối hợp với các đơn vị liên quan từng bước đầu tư thiết bị, đảm bảo an toàn thông tin cho các hệ thống dùng chung của tỉnh theo cấp độ đã được phê duyệt; đồng thời tổ chức các lớp đào tạo, tuyên truyền về an toàn, an ninh mạng, giúp người dân, doanh nghiệp yên tâm khi tham gia môi trường số.

Bước sang nhiệm kỳ mới, dẫu còn nhiều khó khăn, thách thức, nhưng tin tưởng rằng được sự quan tâm của Trung ương, với tầm nhìn chiến lược, sự chỉ đạo quyết liệt của tỉnh, cùng nỗ lực của toàn hệ thống chính trị và tinh thần tiên phong, nêu gương, truyền cảm hứng, tạo động lực của đội ngũ lãnh đạo các cấp, sự ủng hộ vào cuộc, tích cực tham gia sâu rộng của cộng đồng doanh nghiệp, bà con nhân dân, chuyển đổi số Hà Tĩnh sẽ có những bước phát triển vươn tầm và vững chắc. Qua đó, thực sự trở thành mũi đột phá, động lực tăng trưởng quan trọng, cùng đóng góp xứng đáng vào sự phát triển chung theo đúng tinh thần các nghị quyết của Trung ương và tỉnh đã đề ra.

P.V: Xin trân trọng cảm ơn ông!