Quy định mới về bầu cử trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố

Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 101/2025/UBTVQH15 quy định chi tiết, hướng dẫn việc tổ chức hội nghị cử tri; việc giới thiệu ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã ở thôn, tổ dân phố, có hiệu lực từ 1/11/2025.

Nghị quyết 101 dành riêng Chương II gồm 2 điều (Điều 5 và Điều 6) quy định về việc giới thiệu người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã ở thôn, tổ dân phố.

Trong đó, quy định rõ, Trưởng ban Công tác Mặt trận phối hợp Chi hội trưởng các đoàn thể họp với Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn hoặc Tổ trưởng tổ dân phố để dự kiến người của thôn, tổ dân phố giới thiệu ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã theo thông báo của Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã về việc phân bổ số lượng và cơ cấu, thành phần.

Trưởng ban Công tác Mặt trận triệu tập và chủ trì hội nghị gồm toàn bộ thành viên của Ban Công tác Mặt trận để thảo luận, dự kiến người của thôn, tổ dân phố giới thiệu ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã.

Nghị quyết 101 cũng nêu rõ trình tự tổ chức hội nghị được thực hiện. Trong đó, quy định, Trưởng ban Công tác Mặt trận giới thiệu mục đích, yêu cầu của hội nghị, cử Thư ký hội nghị và đọc thông báo của Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã về việc phân bổ số lượng, cơ cấu, thành phần người của thôn, tổ dân phố được giới thiệu ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã; tiêu chuẩn của đại biểu Hội đồng nhân dân quy định tại Điều 5 của Luật Tổ chức chính quyền địa phương và những trường hợp không được ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân quy định tại Điều 37 của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân;

Trưởng ban Công tác Mặt trận nêu dự kiến người của thôn, tổ dân phố để giới thiệu ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã;

Hội nghị thảo luận và nhận xét về người được dự kiến giới thiệu ứng cử;

Trưởng ban Công tác Mặt trận tổng hợp ý kiến và kết luận hội nghị;

Hội nghị thông qua biên bản hội nghị.

Nghị quyết cũng quy định cụ thể số lượng cử tri hoặc cử tri đại diện hộ gia đình, theo đó, đối với nơi có dưới 100 cử tri thì tổ chức hội nghị toàn thể cử tri và phải bảo đảm số lượng cử tri tham dự hội nghị đạt ít nhất là 50% tổng số cử tri được triệu tập. Đối với nơi có từ 100 cử tri trở lên thì có thể tổ chức hội nghị toàn thể hoặc hội nghị cử tri đại diện hộ gia đình và phải bảo đảm có ít nhất là 55 cử tri tham dự hội nghị.

Tại hội nghị, danh sách dự kiến những người của thôn, tổ dân phố để giới thiệu ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã được thông báo công khai. Cử tri có thể giới thiệu thêm người ứng cử để hội nghị xem xét.

Sau đó, hội nghị thảo luận về những người được dự kiến giới thiệu ứng cử và biểu quyết danh sách chính thức bằng hình thức giơ tay hoặc bỏ phiếu kín.

Người được giới thiệu ứng cử là người được hơn 50% tổng số cử tri có mặt tín nhiệm.

Trường hợp có nhiều người cùng được hơn 50% tổng số cử tri có mặt tín nhiệm thì người được giới thiệu ứng cử được xác định theo kết quả biểu quyết tính từ cao xuống thấp cho đến khi đủ số lượng được phân bổ.

Trường hợp kết quả biểu quyết ngang nhau thì người chủ trì hội nghị lập danh sách những người đó để hội nghị biểu quyết lại và lấy người có kết quả biểu quyết cao hơn mà không cần phải đạt hơn 50% tổng số cử tri có mặt.

Trường hợp biểu quyết lại mà kết quả biểu quyết vẫn ngang nhau thì việc có biểu quyết tiếp hay không do hội nghị quyết định.