Số hóa dữ liệu, vận hành chính quyền số thông suốt, hiệu quả

Sau gần 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đến nay, hình ảnh người dân nộp hồ sơ trực tuyến đang ngày càng phổ biến. Thậm chí, đã có nhiều thủ tục được thực hiện theo hướng phi địa giới hành chính, cho phép nộp hồ sơ, thanh toán và nhận kết quả từ xa.

Anh Dương Ngọc Tú (tổ dân phố 9, phường Thành Sen) chia sẻ: “Trước đây, khi làm thủ tục hành chính, người dân phải đi lại nhiều lần, chuẩn bị nhiều loại giấy tờ. Nay nhiều hồ sơ có thể nộp trực tuyến, tra cứu tình trạng xử lý trên điện thoại nên thuận tiện hơn rất nhiều. Hơn nữa, nhiều giấy tờ đã có trên hệ thống nên người dân không phải kê khai lại nhiều lần như trước”.

Những thay đổi đó không chỉ qua cảm nhận người dân mà được phản ánh bằng những con số cụ thể. Theo đó, đến nay, toàn tỉnh đã công khai gần 2.000 thủ tục hành chính trên cơ sở dữ liệu quốc gia; trong đó, gần 50% đủ điều kiện cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình. Chỉ trong 5 tháng đầu năm, hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh tiếp nhận hơn 215 nghìn hồ sơ, với tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn gần 97%. Đặc biệt, gần như toàn bộ hồ sơ được thực hiện trên môi trường điện tử; thanh toán trực tuyến và số hóa hồ sơ đạt tỷ lệ rất cao, tạo ra nguồn dữ liệu điện tử để tái sử dụng. Qua đó giảm số lần kê khai, photo hay chứng thực lại những giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã có.

Theo đánh giá của Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Hà Tĩnh, chỉ riêng việc thực hiện hồ sơ trực tuyến trong 5 tháng đầu năm 2026 đã giúp tiết kiệm gần 5,4 tỷ đồng chi phí in ấn, lưu trữ và đi lại cho người dân, doanh nghiệp và cơ quan hành chính.

Xác định dữ liệu là “mạch máu” của chính quyền số, Hà Tĩnh tập trung đầu tư hạ tầng số, xây dựng các hệ thống dùng chung và đẩy mạnh số hóa dữ liệu, từng bước chuyển các nguồn tài nguyên thông tin truyền thống sang môi trường điện tử. Trong đó, riêng hệ thống điều hành tác nghiệp của các cơ quan Đảng đã được triển khai đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở; toàn bộ hồ sơ công việc được xử lý trên môi trường điện tử và sử dụng chữ ký số. Trung tâm tích hợp dữ liệu của tỉnh cùng các nền tảng chia sẻ dữ liệu, hệ thống hội nghị trực tuyến tiếp tục được nâng cấp, tạo điều kiện kết nối, trao đổi thông tin thông suốt giữa các cấp, các ngành, đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Cùng với đó là nỗ lực xây dựng các kho dữ liệu số quy mô lớn. Toàn tỉnh đã số hóa số lượng lớn tài liệu lưu trữ lịch sử. Hồ sơ, tài liệu của các cơ quan trước khi sắp xếp tổ chức bộ máy cũng đang được tiếp nhận, chỉnh lý và số hóa. Những tài liệu vốn được lưu giữ trong kho lưu trữ đang từng bước trở thành dữ liệu điện tử có thể tìm kiếm, khai thác và chia sẻ nhanh chóng, phục vụ công tác quản lý, điều hành cũng như nhu cầu tra cứu của tổ chức, cá nhân.

Bên cạnh việc xây dựng và khai thác dữ liệu số, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin đang trở thành yêu cầu then chốt để các hệ thống số vận hành ổn định và hiệu quả.

Thượng tá Nguyễn Trường Diệu - Trưởng phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh) cho biết: "Công an tỉnh đang vận hành có hiệu quả Trung tâm điều hành an ninh mạng, giám sát 24/7 đối với hệ thống thông tin của Tỉnh ủy, UBND tỉnh và 6.000 máy tính tại các đơn vị, địa phương trên địa bàn; qua đó, kịp thời phát hiện, xử lý các sự cố, lỗ hổng bảo mật trên các hệ thống thông tin. Kết quả, đã phát hiện 44.353 cảnh báo nhiễm 283 loại mã độc trên 1.365 máy tính trên địa bàn tỉnh. Công an tỉnh đã đánh giá mức độ rủi ro, xác minh làm rõ nguyên nhân, tham mưu văn bản hướng dẫn, kiến nghị, phối hợp các đơn vị liên quan tiến hành xử lý mã độc”.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, quá trình xây dựng chính quyền số vẫn còn những "điểm nghẽn" cần tiếp tục tháo gỡ. Thực tế cho thấy, ở một số lĩnh vực, việc liên thông giữa các cơ sở dữ liệu chuyên ngành với hệ thống giải quyết thủ tục hành chính có thời điểm chưa thật sự ổn định. Tình trạng xử lý song song hồ sơ giấy và hồ sơ điện tử vẫn còn xảy ra ở một số khâu do dữ liệu chưa được đồng bộ và tái sử dụng hiệu quả. Vì vậy, thời gian tới, Hà Tĩnh sẽ tập trung hoàn thiện kho dữ liệu dùng chung của tỉnh, sớm đưa vào vận hành hiệu quả gắn với Trung tâm Điều hành thông minh (IOC).

Theo ông Đặng Văn Đức – Trưởng phòng Chuyển đổi số (Sở KH&CN), ngành KH&CN sẽ tập trung và phối hợp hoàn thiện cấu trúc kho dữ liệu dùng chung theo hướng chuẩn hóa, liên thông, đồng bộ. Mục tiêu lớn nhất là hướng tới điều hành, quản trị thuận lợi trên nền dữ liệu theo thời gian thực; giảm báo cáo; giảm thành phần hồ sơ trong các thủ tục hành chính, tránh cung cấp trùng lặp các loại giấy tờ.

Qua đó nhằm chuyển đổi mạnh mẽ từ quản trị hành chính truyền thống sang điều hành và cung cấp dịch vụ công dựa trên dữ liệu. Đây được xem là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, giúp dữ liệu được hình thành một lần nhưng có thể khai thác nhiều lần, phục vụ hiệu quả công tác quản lý, điều hành và giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp. Đồng thời, đó cũng chính là nền tảng để xây dựng chính quyền số theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW, hướng tới phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng hiệu quả hơn.