Phát huy vai trò động lực của dự án hạ tầng chiến lược và các cực tăng trưởng mới

Rà soát, hoàn thiện các điều kiện triển khai dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng

Thảo luận tại tổ về việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện số liệu khảo sát, phương án kỹ thuật, công nghệ, tổng mức đầu tư, cơ cấu nguồn vốn, nhu cầu sử dụng đất và các điều kiện tổ chức thực hiện nhằm bảo đảm tính khả thi của dự án. Đồng thời, cần đánh giá đầy đủ hơn tác động của dự án đối với QP-AN, bảo vệ môi trường, bảo tồn di sản văn hóa, di tích lịch sử và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu; rà soát kỹ các vị trí giao cắt với công trình QP-AN, hạ tầng kỹ thuật và các khu vực có yêu cầu quản lý đặc thù.

Bên cạnh đó, nghiên cứu, quy định cụ thể hơn cơ cấu nguồn vốn thực hiện dự án trên cơ sở kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030; nghiên cứu cơ chế khai thác hiệu quả nguồn lực từ phát triển quỹ đất và giá trị gia tăng từ đất đai tại khu vực phụ cận các ga đường sắt theo định hướng phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD).

Đại biểu Bùi Thị Quỳnh Thơ - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội (Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh) đề nghị rà soát, làm rõ cơ sở xác định số liệu trong hồ sơ, bảo đảm sự phù hợp với chiến lược phát triển KT-XH và quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia. Cùng với đó, cần làm rõ sự chênh lệch giữa nhu cầu sử dụng đất, chi phí giải phóng mặt bằng và số lượng người phải bố trí tái định cư; rà soát, đánh giá lại định mức, đơn giá, suất vốn đầu tư đối với hạng mục xây lắp; xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phù hợp; làm rõ lộ trình bố trí nguồn vốn, bảo đảm tính khả thi và phù hợp với các quy định hiện hành của pháp luật.

Bảo đảm tiến độ và hiệu quả đầu tư đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội

Chủ trương đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội được kỳ vọng sẽ mở rộng không gian phát triển; nâng cao năng lực kết nối giữa các khu công nghiệp, cảng biển, cảng hàng không quốc tế và các trung tâm kinh tế lớn; góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Tại phiên thảo luận, đại biểu cho rằng cần làm rõ mối quan hệ giữa dự án với các công trình giao thông trọng điểm quốc gia đang được triển khai trong cùng giai đoạn; đánh giá tổng thể hiệu quả khai thác của toàn bộ mạng lưới giao thông sau khi hoàn thành, tránh tình trạng đầu tư dàn trải, chồng chéo hoặc chưa phát huy hết hiệu quả sử dụng nguồn lực. Rà soát, xác định lại tiến độ thực hiện từng giai đoạn, bảo đảm phù hợp với khả năng cân đối vốn và năng lực giải ngân; đánh giá đầy đủ tính khả thi của các nguồn lực đầu tư.

Một số ý kiến nêu: cần rà soát kỹ quỹ đất, xây dựng chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phù hợp, bảo đảm công khai, minh bạch và hài hòa lợi ích của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp; có chính sách hỗ trợ kịp thời đối với các doanh nghiệp nhằm sớm ổn định hoạt động sản xuất, bảo đảm việc làm và thu nhập cho người lao động.

Đại biểu đoàn Hà Tĩnh đề nghị Chính phủ xây dựng các kịch bản đánh giá rủi ro, chủ động phương án ứng phó đối với tình huống bất lợi, bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả của dự án. Tiếp tục rà soát, đối chiếu số liệu về tổng mức đầu tư, cơ cấu nguồn vốn và hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù liên quan đến quy hoạch, khai thác quỹ đất hai bên tuyến để bảo đảm tính chính xác, đồng bộ; qua đó, phát huy hiệu quả đầu tư và tạo động lực thúc đẩy phát triển KT-XH của Vùng Thủ đô Hà Nội và các địa phương liên quan.

Tạo đột phá trong phát triển đô thị và liên kết vùng

Các đại biểu Quốc hội nhấn mạnh: Quảng Ninh và Bắc Ninh là những địa phương có vị trí chiến lược quan trọng, giữ vai trò là cực tăng trưởng của vùng đồng bằng sông Hồng, có hệ thống kết cấu hạ tầng ngày càng đồng bộ, khả năng thu hút đầu tư lớn và nhiều tiềm năng phát triển theo mô hình đô thị hiện đại, thông minh và bền vững. Việc thành lập thành phố trực thuộc Trung ương được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy liên kết vùng, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của khu vực và cả nước.

Đại biểu góp ý, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ, đánh giá toàn diện tác động của việc thành lập thành phố trực thuộc Trung ương đối với phát triển KT-XH, QP-AN, bảo vệ môi trường, quản lý dân cư, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử.
Ngoài ra, cần xây dựng lộ trình triển khai phù hợp, bảo đảm sự đồng bộ trong công tác quy hoạch, tổ chức bộ máy, đầu tư kết cấu hạ tầng và huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, tạo nền tảng để Quảng Ninh và Bắc Ninh tiếp tục khẳng định vai trò là những đầu tàu tăng trưởng của khu vực phía Bắc.