1. Tác dụng của gạo nếp
Trong Đông y, gạo nếp được gọi với tên gọi nhu mễ. Gạo nếp có vị ngọt, tính ấm, đi vào các kinh tỳ, vị và phế; có tác dụng bổ trung ích khí, kiện tỳ dưỡng vị, chỉ hư hãn, chỉ tả, được ứng dụng trong điều trị nhiều chứng bệnh:
Chứng tỳ vị hư hàn: Dùng cho người thường xuyên bị đau bụng do lạnh, đầy bụng, hoặc đi ngoài phân lỏng kéo dài.
Chứng khí hư, tự hãn: Kết hợp với các vị thuốc khác để chữa chứng ra mồ hôi trộm hoặc mồ hôi tự chảy ra dù không vận động mạnh.
Hỗ trợ phục hồi sau bệnh: Dùng nấu cháo để bồi bổ cho người mới ốm dậy, sức khỏe yếu, phế khí hư suy.
Bên cạnh đó, gạo nếp cũng là nguồn cung cấp chất đạm, chất béo, chất xơ cho cơ thể và chứa hàm lượng các vi chất đáng kể như các vitamin B1, B2, B3 vitamin E, cùng các khoáng chất như canxi, sắt, phốt pho, magie, kali, kẽm…
Không những vậy, ở một số loại gạo nếp còn có chứa selen - một nguyên tố vi lượng có lợi cho hệ miễn dịch. Gạo nếp than hoặc nếp cẩm còn có chứa anthocyanin, là chất tạo nên sắc tím, đen, có tác dụng chống oxy hóa mạnh mẽ. Nhờ các thành phần trên, gạo nếp không chỉ là thực phẩm giàu năng lượng, mà còn có rất nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe:
Là nguồn năng lượng giải phóng nhanh do tinh bột có cấu trúc mạch nhánh, dễ được các enzym phân giải.
Tác dụng hỗ trợ tiêu hóa.
Có lợi cho sức khỏe tim mạch, hỗ trợ chức năng gan, duy trì mật độ xương.
Tạo cảm giác no lâu, từ đó giúp kiểm soát cân nặng.
Tác dụng chống oxy hóa.
2. Cách sử dụng gạo nếp
2.1 Cháo gạo nếp
Nguyên liệu: Gạo nếp 100g, táo đỏ 10 quả.
Cách thức hiện: Nấu gạo nếp và táo đỏ thành cháo loãng.
Tác dụng: Cháo gạo nếp với sự kết hợp giữa gạo nếp và táo đỏ là món ăn dễ thực hiện, dễ tiêu hóa có tác dụng bổ tỳ vị, dưỡng huyết, có thể ứng dụng trong hỗ trợ điều trị viêm dạ dày mạn tính, loét dạ dày, cơ thể suy nhược sau ốm.
2.2 Nước gạo nếp sao và gừng
Nguyên liệu: Gạo nếp 20g, gừng tươi 3 lát.
Cách thực hiện: Gạo nếp sao vàng, gừng giã nhỏ. Sau đó, cho gạo nếp và gừng vào nồi, thêm khoảng 200ml nước sạch, sắc còn lại 50ml.
Tác dụng: Đây là bài thuốc đơn giản giúp điều trị các chứng nôn mửa không dứt, buồn nôn do tỳ vị hư hàn hoặc thai nghén.
2.3 Cháo hành gạo nếp
Nguyên liệu: Gạo nếp 50g, hành hoa, gừng.
Cách thực hiện: Nấu gạo thành cháo, khi gần chín cho hành và gừng vào, ăn nóng rồi đắp chăn cho ra mồ hôi.
Tác dụng: Cháo hành gạo nếp là món ăn dễ tiêu hóa có tác dụng giải cảm phong hàn, rất phù hợp với người mới bị cảm lạnh.
2.4 Túi chườm gạo nếp
Nguyên liệu: Gạo nếp 200g, gừng tươi, muối hạt.
Cách làm: Gừng tươi giã nát, rang nóng gạo nếp cùng gừng và muối, bọc vào vải sạch, chườm lên vùng bụng khi bị đau bụng do lạnh, hoặc chườm lên vùng khớp bị đau nhức.
Tác dụng: Giảm triệu chứng đau tại vị trí đặt túi chườm.
3. Một số lưu ý khi ăn gạo nếp
Gạo nếp là thực phẩm giàu dinh dưỡng và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, tuy nhiên cũng cần lưu ý:
- Người bị bệnh dạ dày, tá tràng, người mới ốm dậy cần lưu lý không nên ăn gạo nếp dưới dạng xôi, cơm nếp cứng dẻo, chỉ nên sử dụng dưới dạng cháo loãng để phát huy tốt công dụng bổ trung ích khí.
- Người bệnh đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa lipid, người có có địa đàm thấp nhiệt không nên ăn nhiều gạo nếp do có thể khiến bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.
- Người bị vết thương hở, mới phẫu thuật không nên ăn gạo nếp, tránh làm vết thương sưng tấy, mưng mủ, để lại sẹo lồi.
- Không nên ăn quá nhiều gạo nếp một lúc, nên kết hợp với rau xanh, thực phẩm giàu chất xơ giúp hệ tiêu hóa vận hành tốt hơn, đồng thời làm chậm quá trình hấp thu đường.
- Hạn chế ăn thực phẩm chế biến từ gạo nếp vào tối muộn, tránh gây gánh nặng cho hệ tiêu hóa, dẫn đến đầy bụng, khó ngủ.
