Khi người dân chủ động sàng lọc bệnh lao
Thời gian qua, cùng với nâng cao năng lực điều trị thì việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, thay đổi nhận thức cho người dân trong tầm soát, phát hiện sớm bệnh lao là nhiệm vụ then chốt để điều trị hiệu quả và ngăn ngừa nguy cơ lây lan trong cộng đồng. Tại Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh, ngày càng nhiều trường hợp bệnh nhân được phát hiện lao ở giai đoạn sớm và đáp ứng tốt với phác đồ điều trị.
Cụ thể như trường hợp của bệnh nhân T.H.T. (SN 1981, xã Kỳ Anh), khi cơ thể có biểu hiện ho kéo dài, dù uống nhiều loại thuốc vẫn không khỏi nên đã chủ động đến cơ sở y tế để thăm khám. Qua khám lâm sàng và chụp X-quang, các bác sĩ phát hiện phổi bệnh nhân có dấu hiệu tổn thương, nghi ngờ lao phổi nên đã chuyển bệnh nhân đến Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh để kiểm tra chuyên sâu. Kết quả cho thấy bệnh nhân bị mắc lao phổi.
Tương tự, chị N.T.L. (SN 1990, phường Sông Trí), dù trước đó hoàn toàn khỏe mạnh nhưng bất ngờ xuất hiện các triệu chứng đau ngực, ho kéo dài, khó thở kèm sốt cao. Sau khi đến cơ sở y tế thăm khám, chị được chẩn đoán mắc lao phổi. Chị L. cho biết: “Lúc đầu tôi khá lo lắng vì nghĩ bệnh nặng nhưng sau khi được các bác sĩ tư vấn và tuân thủ điều trị đúng phác đồ, sức khỏe đã cải thiện rõ rệt. Tôi thấy việc đi khám sớm là rất quan trọng, nếu chậm trễ có thể sẽ nguy hiểm hơn”.
Những trường hợp như bệnh nhân T. và L. là minh chứng rõ nét cho thấy, nếu được phát hiện từ sớm và điều trị đúng hướng, bệnh lao hoàn toàn có thể kiểm soát hiệu quả. Tuy vậy, theo các bác sĩ, trên thực tế vẫn còn không ít người dân chủ quan với các biểu hiện ban đầu của bệnh, khiến việc phát hiện bị chậm trễ, làm tăng nguy cơ diễn tiến nặng và lây lan ra cộng đồng.
Bác sĩ Dương Đình Đồng - Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh khuyến cáo: “Người dân khi có các triệu chứng như: ho kéo dài trên 2 tuần, sốt nhẹ về chiều, sụt cân, mệt mỏi… cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, xét nghiệm kịp thời. Phát hiện sớm bệnh lao sẽ giúp điều trị hiệu quả và hạn chế lây lan trong cộng đồng”.
Hà Tĩnh triển khai đồng bộ phòng, chống lao tại cộng đồng
Tại Hà Tĩnh, công tác phòng, chống lao hiện được triển khai đồng bộ tại 100% xã, phường. Tỷ lệ phát hiện bệnh đạt khoảng 65/100.000 dân, với khoảng 850 bệnh nhân lao các thể được phát hiện mỗi năm. Đáng chú ý, tỷ lệ điều trị thành công luôn duy trì trên 90%. Những con số này cho thấy sự nỗ lực lớn của ngành y tế Hà Tĩnh trong việc đưa hoạt động phòng, chống lao đến gần hơn với người dân.
Không chỉ tập trung điều trị, Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh còn đẩy mạnh nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện và quản lý bệnh lao. Từ việc phối hợp với y tế cơ sở để sàng lọc các trường hợp nghi ngờ, đến ứng dụng các kỹ thuật hiện đại như: chụp X-quang, xét nghiệm AFB, Gene-Xpert MTB/RIF, hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh RIS-PACS... góp phần rút ngắn thời gian chẩn đoán, nâng cao độ chính xác và tạo thuận lợi cho người bệnh. Đặc biệt, việc triển khai thường quy kỹ thuật nội soi phế quản ống mềm đã góp phần nâng cao năng lực chẩn đoán các bệnh lý phổi phức tạp ngay tại tuyến tỉnh. Đây là bước tiến quan trọng, giúp người dân Hà Tĩnh được tiếp cận các kỹ thuật chuyên sâu ngay tại địa phương, giảm chi phí và thời gian đi lại so với chuyển tuyến.
Trong năm 2025, bệnh viện đã tổ chức khám sàng lọc bệnh lao và các bệnh về phổi tại 76 trạm y tế. Kết quả, gần 4.000 người dân được chụp X.quang phổi, trong đó phát hiện gần 400 trường hợp có hình ảnh tổn thương trên phim. Cùng với đó, bệnh viện phối hợp với Trại giam Xuân Hà tổ chức khám sàng lọc định kỳ cho 2.000 phạm nhân. Kết quả, có 129 phạm nhân có hình ảnh X-quang tổn thương hoặc triệu chứng nghi lao đã được lấy mẫu đờm làm xét nghiệm Xpert.
Bác sĩ CK II Nguyễn Đức Quảng - Giám đốc Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh cho biết: “Với sự nỗ lực của toàn hệ thống và đội ngũ cán bộ y tế nên bệnh lao đang được kiểm soát hiệu quả, hạn chế mức thấp nhất nguy cơ lây lan trong cộng đồng. Thời gian tới, bệnh viện sẽ tiếp tục chủ động tham mưu ngành y tế trong công tác chỉ đạo hoạt động phòng chống lao, trong đó, phát huy mạnh mẽ vai trò của cấp ủy, chính quyền các xã, phường. Tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa các khoa lâm sàng, cận lâm sàng trong đơn vị, mở rộng liên kết với trung tâm y tế, bệnh viện, trạm y tế... để triển khai hiệu quả các hoạt động phòng, chống lao và bệnh phổi trên địa bàn”.
Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống lao 24/3/2026, thông điệp Việt Nam đưa ra là “Phát hiện lao gắn với khám sức khỏe định kỳ cho mỗi người dân” nhằm nhấn mạnh vai trò then chốt của sàng lọc và phát hiện sớm trong kiểm soát lao. Khi bệnh được phát hiện kịp thời, người bệnh có thêm cơ hội điều trị hiệu quả, giảm gánh nặng kinh tế và quan trọng hơn là góp phần ngăn chặn lây lan trong cộng đồng, qua đó, hướng tới mục tiêu kiểm soát và từng bước đẩy lùi bệnh lao.