Trước khi có chuyến bay này, các bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa Bình Dương đã nỗ lực đến phút cuối cùng để cứu một nam bệnh nhân bị chấn thương sọ não nặng. Nhưng phép màu đã không xảy ra, người bệnh được xác định chết não. Giữa thời khắc đau đớn, gia đình quyết định hiến tạng của anh để cứu những người khác.
Theo điều phối của Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, các êkíp y tế từ nhiều bệnh viện trên cả nước lập tức được huy động. Sáng 11/3, đoàn bác sĩ của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 lên máy bay vào TP HCM. Trong khi đó tại Hà Nội, các kíp ghép gan và ghép tim của bệnh viện khẩn trương hoàn tất xét nghiệm, thủ tục cho người nhận tạng.
Chiều cùng ngày, bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Chợ Rẫy. Trong phòng mổ, các bác sĩ đã sẵn sàng ca phẫu thuật lấy tạng. Trái tim và gan bên phải được chuyển ra Hà Nội để ghép cho hai bệnh nhân tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Gan bên trái dành cho một bệnh nhi tại Bệnh viện Nhi Trung ương. Hai quả thận được điều phối cho Bệnh viện Trung ương Huế. Hai giác mạc gửi tới Bệnh viện Quân y 103 và Bệnh viện Bạch Mai.
Nửa đêm, những thùng bảo quản chứa tim và gan được đưa ra sân bay để kịp chuyến bay ra Hà Nội. "Trong suốt chuyến bay, mọi sự chú ý của chúng tôi đều dồn vào những thùng tạng và những bệnh nhân đang chờ đợi ở đầu kia. Trong ghép tạng, mỗi phút đều vô cùng quý giá", TS Hồ Văn Linh, khoa Phẫu thuật Gan - Mật - Tụy, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, chia sẻ.
Các nhóm bác sĩ ở hai đầu cầu liên tục cập nhật từng mốc thời gian từ lúc tim được lấy ra, thời điểm kẹp động mạch chủ, thời gian dự kiến vận chuyển. Những thông tin này giúp kíp ghép ở Hà Nội chuẩn bị mọi bước để khi tim về đến nơi có thể ghép ngay.
Hơn 2h sáng 12/3, đoàn bác sĩ cùng các thùng tạng về tới Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Hai phòng mổ đã sáng đèn, chờ sẵn. Phòng đầu tiên là ca ghép tim cho một nam bệnh nhân 53 tuổi bị suy tim giai đoạn cuối do bệnh cơ tim giãn. Phòng còn lại là để thực hiện ca ghép gan cho bệnh nhân 42 tuổi bị suy gan cấp trên nền viêm gan B mạn tính, xơ gan nặng.
Đại tá, TS Ngô Vi Hải, Chủ nhiệm khoa Ngoại lồng ngực, cho hay ca ghép tim diễn ra khẩn trương từng phút. Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa các kíp lấy tạng, vận chuyển và phẫu thuật, thời gian thiếu máu của tim được rút ngắn tối đa. Chỉ hơn 50 phút sau khi về đến cổng bệnh viện, trái tim đã được ghép vào lồng ngực người nhận. Sau khoảng 30 phút nối ghép, trái tim bắt đầu đập những nhịp đầu tiên. Đây là ca ghép tim thứ 9 và cũng là ca ghép tim xuyên Việt thứ 3 của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.
Đến chiều 12/3, cả hai bệnh nhân đều tỉnh táo, được rút ống nội khí quản, tự thở và huyết động ổn định. Họ tiếp tục được theo dõi trong chế độ chăm sóc đặc biệt. Những bệnh nhân được ghép tạng ở các bệnh viện khác cũng được ghép an toàn.
GS. TS Lê Hữu Song, Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, đánh giá những ca ghép tạng xuyên đêm là kết quả của sự tận tâm, phối hợp và hy sinh thầm lặng của nhiều con người, từ phòng mổ, sân bay đến các chuyến bay đêm. Hành trình ấy nối dài sự sống từ TP HCM ra Hà Nội, tới Huế và nhiều bệnh viện khác.
"Nhờ nghĩa cử cao đẹp của người hiến tạng và gia đình, 7 người bệnh đã được trao cơ hội sống mới", GS Song nói.
Ghép tạng hiện là biện pháp duy nhất níu giữ mầm sống cho bệnh nhân suy tạng giai đoạn cuối. Đến nay, ngành y tế Việt Nam thực hiện thành công hàng nghìn ca ghép 6 loại bộ phận cơ thể người. Từ năm 2010 đến nay, hệ thống ghi nhận gần 270 người chết não hiến tạng. Riêng giai đoạn 2024-2025, nhờ các đội vận động tại bệnh viện hoạt động hiệu quả và thân nhân người bệnh cởi mở hơn, số ca hiến tạng từ người chết não tăng gần gấp đôi so với tổng các năm trước. Khởi sắc này giúp Việt Nam vươn lên dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về số lượng ca ghép tạng, duy trì thực hiện hơn 1.000 ca mỗi năm kể từ 2022.
