Theo thông tin từ Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), từ đầu năm 2025 đến nay, các dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên đàn vật nuôi như: dịch tả lợn Châu Phi, lở mồm long móng gia súc, cúm gia cầm, viêm da nổi cục trâu, bò… phát sinh, lây lan tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước, làm chết và buộc phải tiêu hủy số lượng lớn gia súc, gia cầm.
Tại Hà Tĩnh, từ đầu năm đến nay xảy ra các loại dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như: dịch tả lợn Châu Phi, viêm da nổi cục trên trâu bò và lở mồm long móng gia súc, nhất là dịch tả lợn Châu Phi phát sinh và lây lan trên diện rộng sau các đợt mưa lũ (giai đoạn giữa tháng 8 và cuối tháng 10 đến nay). Hiện nay, dịch tả lợn Châu Phi tại 48 xã, phường, viêm da nổi cục trên trâu bò tại 2 xã và lở mồm long móng gia súc tại 1 xã chưa qua 21 ngày.
Từ nay đến cuối năm 2025 và đầu năm 2026, dự báo nguy cơ bùng phát các loại dịch bệnh nguy hiểm trên đàn vật nuôi rất cao do một số nguyên nhân như: (i) Tình hình mưa lũ trên diện rộng thời gian qua làm cho mầm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm phát tán ra diện rộng, môi trường chăn nuôi bị ô nhiễm; (ii) Thời tiết chuyển mùa, làm giảm sức đề kháng của đàn vật nuôi và tạo thuận lợi cho mầm bệnh tồn tại, phát triển và gây ra dịch bệnh; (iii) Tổng đàn vật nuôi lớn, mật độ chăn nuôi cao, trong đó, chăn nuôi nhỏ lẻ vẫn chiếm tỷ trọng lớn, các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học, vệ sinh, sát trùng phòng bệnh còn hạn chế; (iv) Các hoạt động chăn nuôi, buôn bán, vận chuyển, giết mổ động vật tăng mạnh để phục vụ nhu cầu trong thời gian trước, trong và sau Tết Bính Ngọ; (v) Công tác tiêm phòng vắc xin cho đàn vật nuôi đợt 2 năm 2025 tại một số địa phương chưa được đầy đủ…
Thực hiện các văn bản chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, để chủ động kiểm soát tốt các loại dịch bệnh nguy hiểm trên đàn vật nuôi, bảo đảm nguồn cung, an toàn thực phẩm trong thời gian trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2025, Chủ tịch UBND tỉnh giao UBND các xã, phường tiếp tục triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên đàn gia súc, gia cầm, đặc biệt lưu ý đối với các loại dịch bệnh như: dịch tả lợn Châu Phi, lở mồm long móng gia súc, viêm da nổi cục trên trâu bò, cúm gia cầm…;
Phát hiện sớm, xử lý kịp thời, đúng quy định đối với các ổ dịch; thường xuyên kiểm tra, rà soát tình hình dịch bệnh trên địa bàn, nắm chắc diễn biến tổng đàn; lập các biển báo và chốt kiểm dịch động vật tạm thời trên các trục đường giao thông chính tại các khu vực xảy ra dịch để cảnh báo, ngăn chặn việc vận chuyển, buôn bán động vật, sản phẩm động vật cảm nhiễm từ vùng bị dịch ra ngoài và ngược lại; tổ chức thực hiện vệ sinh, tiêu độc, khử trùng tại vùng dịch, vùng có nguy cơ cao, các ổ dịch cũ...; hướng dẫn người chăn nuôi thực hiện vệ sinh, tiêu độc, khử trùng chuồng trại, môi trường chăn nuôi và khu vực liên quan đảm bảo yêu cầu, tần suất và áp dụng các biện pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi. Hướng dẫn thực hiện đúng quy trình tiêu huỷ gia súc, gia cầm mắc bệnh, chết, hoàn chỉnh hồ sơ, thủ tục theo quy định.
Rà soát, tiêm phòng mới, tiêm nhắc lại, tiêm bổ sung cho đàn vật nuôi bảo đảm tối thiểu trên 80% tổng đàn thuộc diện tiêm phòng được tiêm vắc xin, nhất là đối với các địa phương đang có dịch Viêm da nổi cục trên trâu bò, Lở mồm long móng gia súc và các địa phương tổ chức tiêm phòng đợt 2 năm 2025 chưa đảm bảo. Bố trí các nguồn lực để tổ chức có hiệu quả kế hoạch phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm năm 2025 trong những tháng cuối năm; xây dựng và ban hành kế hoạch phòng, chống dịch bệnh bệnh gia súc, gia cầm năm 2026 để kịp thời triển khai ngay từ đầu năm 2026, trong đó cần bố trí đầy đủ kinh phí cho các hoạt động của công tác phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm.
Tuyên truyền, quán triệt, ký cam kết với các tổ chức, cá nhân hoạt động buôn bán, vận chuyển, giết mổ không tham gia buôn bán, vận chuyển, giết mổ gia súc, gia cầm nhập lậu, không rõ nguồn gốc; chấp hành tốt việc đưa gia súc vào giết mổ tại cơ sở giết mổ tập trung. Đồng thời, tuyên truyền, hướng dẫn người tiêu dùng lựa chọn các sản phẩm thịt động vật được giết mổ có kiểm soát của cơ quan chuyên môn. Phân công trách nhiệm cụ thể cho các phòng, ngành chức năng trong tổ chức, thực hiện và kiểm tra, xử lý đối với công tác quản lý hoạt động kinh doanh, vận chuyển, giết mổ động vật. Rà soát, yêu cầu người hành nghề giết mổ ký cam kết và nghiêm chỉnh chấp hành việc giết mổ động vật đảm bảo điều kiện theo quy định.
Thành lập đoàn kiểm tra hoạt động buôn bán, vận chuyển, giết mổ động vật, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý nghiêm các trường hợp buôn lậu, vận chuyển trái phép, mua bán, giết mổ gia súc mắc bệnh, vứt xác gia súc chết làm lây lan dịch bệnh, ô nhiễm môi trường. Xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật. Thực hiện nghiêm công tác giám sát, báo cáo dịch bệnh, tiêm phòng đảm bảo đầy đủ, kịp thời, chính xác về số liệu dịch bệnh, kết quả tiêm phòng vắc xin cho đàn gia súc, gia cầm theo quy định gửi về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, tham mưu báo cáo UBND tỉnh.
Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ động nắm bắt thông tin, tình hình, diễn biến dịch bệnh; phối hợp với các Sở, ngành chức năng theo dõi, giám sát việc thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh tại các địa phương. Xây dựng và tham mưu UBND tỉnh ban hành kế hoạch phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm năm 2026 trước ngày 25/12/2025 để kịp thời triển khai ngay từ đầu năm 2026.
Thành lập đoàn công tác để kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn công tác phòng, chống dịch bệnh và quản lý các hoạt động buôn bán, vận chuyển, giết mổ động vật, sản phẩm động vật. Theo dõi, tổng hợp tình hình, công tác phòng chống dịch bệnh, kết quả tiêm phòng tại các địa phương, kịp thời báo cáo, tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo.
Các sở, ngành liên quan theo chức năng, nhiệm vụ chủ động phối hợp với UBND các xã, phường, Sở Nông nghiệp và Môi trường để hướng dẫn, chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các giải pháp phòng, chống dịch bệnh và kiểm soát hoạt động buôn bán, vận chuyển, giết mổ động vật, sản phẩm động vật kịp thời, hiệu quả.
