Chiều 10/2 (tức ngày 13 tháng Giêng năm Ất Tỵ 2025), huyện Hương Sơn tổ chức lễ dâng hương tưởng niệm 234 năm ngày mất Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác (1791-2025). Chương trình nằm trong khuôn khổ lễ hội Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác.
Tham dự lễ dâng hương, về phía Bộ Y tế có Cục trưởng Cục quản lý Y dược cổ truyền Nguyễn Thế Thịnh; về phía tỉnh Hưng Yên có lãnh đạo huyện Yên Mỹ.
Về phía tỉnh Hà Tĩnh có Bí thư Tỉnh ủy Hoàng Trung Dũng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Trần Thế Dũng, Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh Trần Nhật Tân, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Hà Văn Trọng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Ngọc Châu.
Trước anh linh Đại danh y, các đại biểu thành kính bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc về những công lao và đóng góp to lớn của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác đối với nền y học, văn hóa nước nhà; đồng thời, nguyện tiếp tục kế thừa, phát huy những giá trị mà Đại danh y để lại, góp phần làm tốt công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho Nhân dân.
Sau lễ dâng hương tại Khu mộ Đại danh y (ở xã Sơn Trung) là nghi lễ tế theo phong tục địa phương. Tiếp đó là lễ rước bài vị Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác từ khu mộ về nhà lưu niệm (ở xã Quang Diệm); tại đây, UBND xã Quang Diệm chủ trì lễ tế giỗ nhằm bày tỏ lòng thành kính tri ân đối với công lao to lớn mà Đại Danh y đã để lại cho hậu thế.
Lê Hữu Trác (1724-1791) quê ở làng Liêu Xá, huyện Đường Hào, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương, nay là xã Liêu Xá, huyện Yên Mỹ (Hưng Yên). Thân phụ ông là cụ Lê Hữu Mưu (1675-1739), từng đỗ tiến sỹ và làm quan đến chức Hữu thị lang Bộ Công. Thân mẫu ông là bà Bùi Thị Thưởng, con gái Tướng công Bùi Diệm Đăng, quê ở xứ Bàu Thượng, xã Tình Diệm, huyện Hương Sơn, nay là xã Quang Diệm (Hương Sơn, Hà Tĩnh). Mặc dù sinh ra tại Hưng Yên nhưng Lê Hữu Trác dành phần lớn thời gian sinh sống và nghiên cứu y thuật chữa bệnh cứu người tại quê mẹ Hương Sơn.
Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác là danh y lỗi lạc nhất trong lịch sử y học dân tộc, đồng thời cũng là nhà văn hóa lớn có nhiều đóng góp với nền văn hóa dân tộc. Ông đã để lại di sản đồ sộ về y thuật và văn chương thông qua hàng chục bộ sách, đến nay vẫn còn nguyên giá trị, trong đó, nổi bật nhất là bộ “Hải Thượng Y tông tâm lĩnh”.
Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác mất vào tháng Giêng năm 1791, thọ 67 tuổi. Hằng năm, vào dịp ngày giỗ của Đại danh y, người dân Hương Sơn lại tề tựu dâng hương, dâng hoa, làm lễ tế để bày tỏ lòng biết ơn đối với ân đức của ông. Về sau, lễ giỗ trở thành lễ hội với nhiều hoạt động văn hóa, các trò chơi dân gian sôi nổi vào dịp đầu xuân.
Năm 2015, lễ hội Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác được Bộ VH-TT&DL công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Năm 2023, tại Phiên họp toàn thể lần thứ 42 của Đại hội đồng UNESCO diễn ra tại Paris (Cộng hòa Pháp), đã thông qua nghị quyết vinh danh và cùng tham gia kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Lê Hữu Trác.
Tháng 12/2024, tỉnh Hà Tĩnh phối hợp với Trung ương và tỉnh Hưng Yên trang trọng tổ chức lễ kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Trong dịp này, Mộ và Khu lưu niệm Lê Hữu Trác được Thủ tướng Chính phủ quyết định xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.
