Không phải những chậu cảnh tiền chục triệu, chính những cây đào, quất, mai… có giá từ 500 nghìn đến 2 triệu đồng mới đang “giữ nhiệt” cho thị trường. Đây là mức giá được nhiều gia đình lựa chọn khi muốn trang hoàng nhà cửa nhưng vẫn cân đối chi tiêu.
Tại gian hàng đào của anh Trần Văn Kiên (chủ vườn đào Ninh Bình) trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, gần 200 cây đào các loại được đưa vào thị trường Hà Tĩnh từ đầu vụ. Đến nay chỉ còn hơn 50 cây, chủ yếu là dòng bình dân, giá từ 550 nghìn đến khoảng 1,2 triệu đồng/cây.
Anh Kiên cho biết, với lợi thế là chủ vườn, không qua trung gian nên giá bán cạnh tranh, dao động từ 550 nghìn đến 8 triệu đồng/cây. Tuy nhiên, sức mua tập trung chủ yếu ở nhóm giá vừa phải. “Khách vẫn cân nhắc kỹ, chọn cây đẹp nhưng phải hợp túi tiền. Từ 27 Tết trở đi, khi bước vào kỳ nghỉ, tôi dự đoán lượng mua sẽ tăng mạnh”, anh Kiên chia sẻ.
Câu chuyện tương tự diễn ra tại điểm bán nhất chi mai của chị Lê Thị Thu Hiền (phường Thành Sen). Gần 200 cây được nhập về từ ngày 17 tháng Chạp, giá từ vài trăm nghìn đến hàng chục triệu đồng. Đến nay, dòng sản phẩm “V.I.P” đã được tìm khách để chào bán hết; còn lại khoảng 30–40 cây cỡ nhỏ, giá từ 800 nghìn đến 1,2 triệu đồng, phân khúc đang được ưa chuộng.
Theo chị Hiền, nhất chi mai được lựa chọn nhiều bởi vẻ đẹp thanh thoát, hoa trắng tinh khôi, cánh mỏng, nụ dày và thời gian chơi tương đối bền. Ngoài yếu tố hình thức, dòng cây này còn mang ý nghĩa biểu trưng cho sự khởi đầu mới, thanh khiết và may mắn, phù hợp tâm lý “cầu an, cầu lộc” đầu năm.
Tuy nhiên, dù có yếu tố “lạ” và giá trị tinh thần, sản phẩm vẫn phải nằm trong ngưỡng chi trả hợp lý. Điều này cho thấy, hành vi tiêu dùng Tết năm nay thiên về tối ưu chi phí hơn là chạy theo hình thức hoặc giá trị phô trương.
Ở chiều ngược lại, không phải điểm bán nào cũng thuận lợi. Tại gian hàng quất cảnh của anh Nguyễn Văn Minh (phường Trần Phú) sức mua vẫn khá chậm. Theo anh Minh, năm nay thiên tai, thời tiết bất lợi khiến tỷ lệ cây hỏng cao, chi phí chăm sóc và vận chuyển tăng, kéo theo giá nhập đội lên. Quất cảnh có giá từ 700 nghìn đến 4 triệu đồng/cây.
“Người dân có xu hướng sắm Tết sớm hơn, nhưng khi thấy giá cao thì vẫn chần chừ”, anh Minh cho biết.
Diễn biến này phản ánh quy luật thị trường, khi chi phí đầu vào tăng nhưng thu nhập của người tiêu dùng không tăng tương ứng, cầu sẽ co lại ở những mặt hàng không thiết yếu hoặc có tính thay thế cao. Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều áp lực, hoa, cây cảnh Tết dù là nét văn hóa truyền thống, vẫn chịu tác động trực tiếp từ sức mua chung.
Ngay cả với đào phai miền Bắc, dòng được anh Phan Văn Linh (phường Trần Phú) nhập gần 500 cành từ ngày 22 tháng Chạp, sức tiêu thụ cũng tập trung ở nhóm giá 600 nghìn đến 1 triệu đồng/cây. Đến nay anh đã bán được khoảng một nửa. Loại đào này được ưa chuộng vì hoa nhiều cánh, nụ to, màu sắc tươi, song mức giá vẫn là yếu tố quyết định.
Anh Phan Đình Thông (phường Trần Phú) cho biết: "Sau khi tham khảo nhiều điểm bán trên địa bàn, tôi quyết định chọn mua cây đào giá 650 nghìn đồng vì phù hợp với khả năng chi tiêu của gia đình. Cây giá vừa phải, dáng đẹp, mang về còn kịp treo thêm đèn led, gắn đồ trang trí cho có không khí Tết. Năm nay, gia đình tôi vẫn giữ thói quen chơi đào cảnh nhưng ưu tiên mức giá hợp lý để cân đối các khoản chi cuối năm".
Theo nhiều tiểu thương, thị trường đang chờ “điểm rơi” từ ngày 26 tháng Chạp trở đi khi cán bộ, công nhân, người lao động bắt đầu nghỉ lễ.
Tuy nhiên, bài toán đặt ra không chỉ là bán hết hàng, mà còn là cân đối cung cầu để hạn chế rủi ro hàng tồn sau 29 Tết. Với những người nhập số lượng lớn, nếu sức mua không đạt kỳ vọng, áp lực giảm giá vào phút chót là điều khó tránh khỏi.
Nhìn tổng thể, thị trường hoa, cây cảnh Tết tại Hà Tĩnh năm nay cho thấy ba đặc điểm nổi bật gồm chi phí đầu vào tăng, sức mua có nhưng tập trung vào phân khúc trung bình và người tiêu dùng thận trọng hơn trong chi tiêu. Phân khúc từ 500 nghìn đến 2 triệu đồng đang đóng vai trò “trụ đỡ”, quyết định mức độ sôi động của toàn thị trường.
Giữa sắc đào hồng, mai trắng và những chậu quất sai trĩu quả thì “nhịp đập” của thị trường cuối năm không chỉ là câu chuyện mua – bán, mà còn phản ánh tiêu dùng và tâm lý kinh tế của người dân. Khi những ngày giáp Tết đang đến gần, kỳ vọng về một mùa bội thu vẫn được các tiểu thương gửi gắm vào giai đoạn nước rút cuối cùng, thời điểm quyết định một cái Tết ấm no hay nhiều trăn trở.
