Thu bảo hiểm xã hội: Đối mặt khó khăn!

Bộ phận giao dịch một cửa BHXH Hà Tĩnh phục vụ khách hàng.

Theo BHXH Hà Tĩnh, số người tham gia BHXH, BHYT trong 2 tháng đầu năm 2014 giảm trên 20.000 người so với tháng 12/2013 (chủ yếu giảm đối tượng tham gia BHYT người nghèo); số tiền thu ước đạt 130 tỷ đồng/kế hoạch năm 1.500 tỷ đồng; nợ BHXH, BHYT lên gần 50 tỷ đồng, tăng khoảng 13 tỷ đồng so với thời điểm 31/12/2013. Đây thực sự là thách thức lớn đối với những người làm công tác BHXH tỉnh nhà.

Số người tham gia BHXH, BHYT giảm, số thu thấp, nợ tăng… là tình trạng chung của tất cả các địa phương trên địa bàn tỉnh. Nguyên nhân chủ yếu vẫn là doanh nghiệp ngoài quốc doanh, nhất là doanh nghiệp ngành xây dựng gặp nhiều khó khăn, đầu năm thiếu vốn, công nhân không có việc làm, nhiều công trình chưa được giải ngân... Tuy nhiên, cũng không ít doanh nghiệp cố tình chây ỳ không đóng BHXH, BHYT cho người lao động, chiếm dụng số tiền này để kiếm lợi riêng... Phân bổ ngân sách đầu năm chậm cũng làm ảnh hưởng đến tiến độ thu của ngành trong những tháng đầu năm. Thậm chí, hiện đã gần hết tháng 2 nhưng nhiều xã trong tỉnh vẫn chưa lập xong dự toán năm 2014!

Để khắc phục tình trạng trên, ông Phan Văn Anh - Trưởng phòng Thu BHXH tỉnh, cho biết: Trong khi chờ BHXH Việt Nam giao kế hoạch cụ thể, BHXH Hà Tĩnh chủ động tính toán, tạm giao kế hoạch năm 2014 cho BHXH cấp huyện. Ngay sau đây, ngành BHXH tỉnh sẽ phối hợp với ngành LĐ-TB&XH kiểm tra, rà soát việc cấp thẻ cho trẻ dưới 6 tuổi.

Cùng với đó, BHXH tỉnh tổ chức ký kết các chương trình phối hợp với các hội đoàn thể như phụ nữ, nông dân... để mở rộng đối tượng từ hộ gia đình và phối hợp với Đảng ủy khối Doanh nghiệp thu hút người lao động tham gia BHXH, BHYT. BHXH tỉnh cũng sẽ thực hiện sớm việc ký kết chương trình phối hợp với các ngành chức năng như Sở LĐ-TB&XH, LĐLĐ... về việc kiểm tra tình hình thực hiện chính sách BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp trên địa bàn toàn tỉnh...

Về phía ngành BHXH tỉnh, điều ghi nhận là hiện nay, toàn ngành đang tập trung khai thác, mở rộng đối tượng và coi đây là giải pháp căn bản cho cả trước mắt và lâu dài. Mỗi địa phương đều có đối tượng riêng của mình. BHXH huyện Kỳ Anh đang nhắm vào các đối tượng là những người lao động tại Khu kinh tế Vũng Áng. Và nếu vào cuộc một cách quyết liệt, chặt chẽ, có sự phối hợp của chính quyền, đoàn thể, các ngành chức năng, chắc chắn thời gian tới, không ít người lao động tại đây có thẻ BHYT. Trong khi đó, BHXH thành phố Hà Tĩnh, cùng với việc tập trung mở rộng đối tượng, đơn vị này đang khẩn trương thành lập 4 tổ thu nợ BHXH, BHYT...

Tuy nhiên, theo chúng tôi, tình trạng trên là hệ lụy của cả quá trình thực hiện công tác BHXH trên địa bàn Hà Tĩnh nói riêng, cả hệ thống gồm nhiều cấp, nhiều ngành trong nước nói chung. Việc phân bổ ngân sách về các địa phương, giao chỉ tiêu kế hoạch thu BHXH, BHYT..., kinh phí mua thẻ BHYT năm nào cũng chậm...; sự vào cuộc, xử lý của các ngành chức năng đối với các tổ chức, cá nhân vi phạm Luật BHXH, BHYT như trốn đóng, chây ỳ, nợ lâu, nợ nhiều... còn thiếu đồng bộ, chưa nghiêm khắc, thiếu tính răn đe vẫn còn phổ biến; quyền lợi của người có thẻ BHYT chưa thực sự được đảm bảo... là những vấn đề cần sớm được cải thiện, khắc phục. Có như vậy, công tác BHXH nói chung mới đảm bảo nền nếp, có sức hút với mọi đối tượng trên địa bàn.