Dự án Tổ hợp kinh tế nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn, sinh thái 4F Quế Lâm do Công ty TNHH MTV Nông nghiệp Organic Quế Lâm Lam Hồng - đơn vị thành viên của Công ty CP Tập đoàn Quế Lâm làm chủ đầu tư.
Khẩn trương hoàn thiện mặt bằng
Những ngày này, hoạt động thi công trên công trường dự án Tổ hợp kinh tế nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn, sinh thái 4F Quế Lâm tại thôn Thiện Nộ, xã Cẩm Xuyên đang diễn ra khẩn trương. Nhà đầu tư tổ chức đồng loạt nhiều mũi thi công; tập trung máy móc, phương tiện giải phóng, san gạt mặt bằng trên phần diện tích đã được bàn giao. Đây là bước chuẩn bị quan trọng để tổ chức lễ khởi công và nhanh chóng triển khai các hạng mục đầu tiên của dự án theo kế hoạch.
Đến nay, gần 15 ha trong tổng diện tích gần 47 ha của dự án đã được bàn giao cho nhà đầu tư trong giai đoạn 1. Ông Nguyễn Hữu Tưởng - Giám đốc Công ty TNHH MTV Nông nghiệp Organic Quế Lâm Lam Hồng cho biết: “Ngay sau khi dự án được chấp thuận đầu tư, doanh nghiệp đã tập trung nhân lực, phối hợp với các sở, ngành và chính quyền địa phương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục. Khu vực dự án có địa hình đồi nhưng độ dốc không lớn nên việc thi công được thực hiện theo cốt thiết kế, bảo đảm nền đất ổn định và thoát nước thuận lợi. Ngay sau khi hoàn thiện mặt bằng, chúng tôi sẽ tăng ca, tăng kíp triển khai hệ thống đường giao thông nội bộ, mương thu gom, thoát nước và các hạng mục hạ tầng thiết yếu. Chúng tôi quyết tâm chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để khởi công dự án vào trung tuần tháng 9 và triển khai thi công ngay”.
Rút ngắn tiến độ chuẩn bị đầu tư
Ngày 29/5/2026, UBND tỉnh Hà Tĩnh ban hành Quyết định số 19/QĐ-UBND chấp thuận chủ trương đầu tư, đồng thời chấp thuận Công ty TNHH MTV Nông nghiệp Organic Quế Lâm Lam Hồng là nhà đầu tư dự án Tổ hợp kinh tế nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn, sinh thái 4F Quế Lâm.
Theo quyết định, nhà đầu tư có thời hạn 6 tháng để hoàn thành các thủ tục về quy hoạch xây dựng, môi trường, đất đai và những thủ tục liên quan, bảo đảm điều kiện khởi công dự án theo quy định.
Tuy nhiên, với sự chủ động của doanh nghiệp cùng sự đồng hành của các sở, ngành và chính quyền địa phương, tiến độ chuẩn bị dự án đã được rút ngắn đáng kể. Chỉ sau 43 ngày kể từ khi được chấp thuận đầu tư, ngày 11/7/2026, đồ án quy hoạch chi tiết dự án tỷ lệ 1/500 đã được UBND xã Cẩm Xuyên phê duyệt.
Đến nay, sau chưa đầy 3 tháng, nhà đầu tư đã phối hợp hoàn thành các thủ tục về quy hoạch xây dựng, môi trường, đất đai và những nội dung liên quan phục vụ khởi công. Việc hoàn thành khối lượng lớn hồ sơ, thủ tục trong thời gian ngắn đã tạo cơ sở để dự án chuyển nhanh từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư sang triển khai trên thực địa.
Ông Phan Thanh Nghi - Phó Chủ tịch UBND xã Cẩm Xuyên cho biết: “Địa phương xác định đây là dự án nông nghiệp quy mô lớn, có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình chuyển đổi sản xuất theo hướng hữu cơ, tuần hoàn. Vì vậy, xã đã tập trung phối hợp với các sở, ngành hỗ trợ nhà đầu tư hoàn thiện quy hoạch, thủ tục đất đai, môi trường và bàn giao mặt bằng. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục đồng hành, kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, bảo đảm dự án được triển khai đúng quy định và tiến độ”.
Tạo động lực cho nông nghiệp hữu cơ Hà Tĩnh
Việc lựa chọn thôn Thiện Nộ (xã Cẩm Xuyên) để triển khai Tổ hợp 4F xuất phát từ lợi thế quỹ đất khá tập trung, đủ điều kiện tổ chức đồng bộ các khu sản xuất, chế biến, trồng trọt, chăn nuôi, hạ tầng kỹ thuật và xử lý môi trường trong một không gian liên hoàn. Trên diện tích 466.991,8 m², dự án được quy hoạch 5 nhà máy sản xuất, chế biến; các khu chăn nuôi lợn, bò, gà, vịt; khu nuôi ruồi lính đen; gần 14,8 ha vườn cây ăn quả; hơn 5,1 ha vườn ươm và khoảng 8,7 ha trồng chuối, trồng cỏ. Hệ thống hồ điều hòa, khu tập kết nguyên liệu hữu cơ, xử lý nước thải và giao thông nội bộ cũng được bố trí đồng bộ.
Giá trị của quỹ đất gần 47 ha không chỉ nằm ở diện tích. Quan trọng hơn, mặt bằng tập trung cho phép bố trí các công đoạn của mô hình 4F - Farm, Food, Feed, Fertilizer - trong một chu trình khép kín. Sản phẩm và phụ phẩm của khâu này trở thành nguyên liệu cho khâu khác, giảm chi phí trung gian, hạn chế chất thải và tăng khả năng kiểm soát chất lượng.
Xã Cẩm Xuyên và các địa phương lân cận cũng có nền sản xuất nông nghiệp khá rõ nét, tạo điều kiện để hình thành vùng nguyên liệu, liên kết hộ dân và mở rộng chuỗi giá trị. Bởi vậy, Thiện Nộ không chỉ là địa điểm đặt nhà máy, trang trại; nếu được tổ chức tốt, khu vực này có thể trở thành điểm kết nối giữa sản xuất nông hộ với công nghiệp chế biến và thị trường.
Ông Dương Kim Huy - Tổ trưởng Tổ hợp tác nông nghiệp theo chuỗi liên kết giá trị Quế Lâm, xã Thạch Lạc chia sẻ: “Từ thực tế triển khai chuỗi liên kết Quế Lâm tại Thạch Lạc cho thấy người dân được chuyển giao đúng quy trình và có doanh nghiệp đồng hành thì hiệu quả không chỉ thể hiện ở giá bán. Đất được cải tạo, môi trường chăn nuôi sạch hơn, dịch bệnh được hạn chế và người sản xuất yên tâm hơn về đầu ra. Tuy nhiên, các mô hình hiện vẫn còn nhỏ, việc cung ứng vật tư, hỗ trợ kỹ thuật, chế biến và tiêu thụ chưa thực sự đồng bộ. Chúng tôi kỳ vọng Tổ hợp 4F tại Cẩm Xuyên sẽ trở thành trung tâm hậu cần ngay tại Hà Tĩnh, cung cấp phân bón, thức ăn chăn nuôi, chế phẩm sinh học, đồng thời chế biến và kết nối tiêu thụ sản phẩm. Khi những khâu này được liên kết chặt chẽ, người dân sẽ mạnh dạn mở rộng sản xuất hữu cơ, tuần hoàn”.
Theo quy hoạch, nhà máy sản xuất dinh dưỡng cây trồng có công suất 150.000 tấn/năm; nhà máy sản xuất vi sinh, chế biến thảo dược, thảo mộc 50.000 tấn/năm; nhà máy chế biến lúa gạo 100.000 tấn/năm; nhà máy sản xuất dinh dưỡng vật nuôi 50.000 tấn/năm và nhà máy sản xuất than viên nén thảo mộc 10.000 tấn/năm.
Quy mô đó cho thấy dự án không hướng đến một mô hình trình diễn đơn lẻ mà được thiết kế như một trung tâm sản xuất, chế biến và hậu cần cho nông nghiệp hữu cơ. Đây cũng là điểm khác biệt căn bản giữa Tổ hợp 4F với các mô hình hữu cơ nhỏ lẻ đang được triển khai tại nhiều địa phương hiện nay.
Năng lực của nhà đầu tư
Dự án tại Hà Tĩnh không phải là lần đầu Công ty CP Tập đoàn Quế Lâm (Tập đoàn Quế Lâm) triển khai mô hình 4F. Tháng 7/2020, doanh nghiệp đưa vào vận hành Tổ hợp chăn nuôi an toàn sinh học 4F đầu tiên của Việt Nam tại phường Phong Điền, TP Huế. Đến đầu năm 2022, toàn bộ tổ hợp được hoàn thành; như vậy, Quế Lâm đã có hơn 6 năm thực tiễn vận hành, hoàn thiện công nghệ, đào tạo nông dân và tổ chức chuỗi liên kết theo mô hình này.
Bên cạnh đó, cơ sở quan trọng khác để kỳ vọng vào dự án là Tập đoàn Quế Lâm và Hà Tĩnh đã có nhiều năm phối hợp tuyên truyền, đào tạo nông dân, chuyển giao kỹ thuật và xây dựng các mô hình trồng trọt, chăn nuôi hữu cơ, tuần hoàn.
Ngày 6/12/2025, UBND tỉnh Hà Tĩnh, Hội Người cao tuổi Việt Nam, Hội Nông nghiệp tuần hoàn Việt Nam và Tập đoàn Quế Lâm ký kết biên bản hợp tác về đồng hành xây dựng, phát triển kinh tế nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn theo chuỗi giá trị giai đoạn 2025 - 2030.
Đến giữa năm 2026, 68/69 xã, phường trong tỉnh đã ký kết hợp tác với Tập đoàn Quế Lâm; 37 địa phương có hộ dân triển khai liên kết sản xuất. Toàn tỉnh hình thành hơn 480 ha lúa hữu cơ; 105 cơ sở chăn nuôi lợn hữu cơ với khoảng 6.300 con lợn thịt; 218 hộ được hướng dẫn xử lý chuồng trại, sản xuất hơn 3.500 tấn phân hữu cơ. Hơn 4.200 ha rơm rạ sau thu hoạch được xử lý bằng chế phẩm sinh học thay vì đốt bỏ.
Những con số này cho thấy sự hợp tác đã đi từ tuyên truyền, thay đổi nhận thức đến hình thành sản phẩm và chuỗi liên kết trong thực tế. Đây chính là nền tảng quan trọng của dự án: có đội ngũ nông dân từng bước làm quen với quy trình hữu cơ, có vùng sản xuất ban đầu, có các mô hình chăn nuôi và có sự vào cuộc của hệ thống chính trị. Và Tổ hợp 4F đang được kỳ vọng trở thành “hạt nhân” kết nối những mắt xích thành một chuỗi giá trị hoàn chỉnh.
Ông Nguyễn Hồng Lam - Chủ tịch Tập đoàn Quế Lâm cho biết: “Chúng tôi lựa chọn Hà Tĩnh không chỉ vì có quỹ đất phù hợp mà quan trọng hơn là hai bên đã có quá trình hợp tác, xây dựng được nền tảng về mô hình, vùng nguyên liệu và đội ngũ nông dân. Với quy mô và mức độ tích hợp đồng bộ các chức năng, đây sẽ là Tổ hợp 4F lớn nhất Việt Nam, hướng tới trở thành trung tâm hậu cần, sản xuất, chế biến và chuyển giao công nghệ cho Hà Tĩnh và khu vực Bắc Trung Bộ”.
Nếu được thực hiện đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng và gắn chặt với người nông dân, Tổ hợp 4F Quế Lâm sẽ không chỉ tạo thêm một cơ sở sản xuất quy mô lớn. Quan trọng hơn, đây có thể trở thành mắt xích còn thiếu để nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn Hà Tĩnh chuyển từ những mô hình riêng lẻ sang một hệ sinh thái sản xuất có chiều sâu, có công nghệ, có chế biến và có thị trường.
