Trẩy hội ngày xuân

(Baohatinh.vn) - Khi những cánh mai, đào dần phai, mùi trầm hương đã vãn, là lúc tiếng trống mùa lễ hội vang lên trên khắp các vùng quê Hà Tĩnh. Trong sắc xuân mới, các nẻo đường lại rộn rã, náo nức bước chân của người dân tứ xứ về trẩy hội.

bqbht_br_mua-xuan-ai-di-tray-hoi.jpg
Người dân Hương Sơn đội lễ trẩy hội Hải Thượng Lãn Ông năm 2025.

Nghĩ về lễ hội ngày xuân, tôi không khỏi liên tưởng đến 2 câu thơ trong Truyện Kiều: “Dập dìu tài tử giai nhân/ Ngựa xe như nước, áo quần như nêm”. Nhiều người cho rằng, cảnh sắc được miêu tả trong Truyện Kiều chính là phong cảnh quê hương núi Hồng - sông La, nơi gắn bó với Đại thi hào Nguyễn Du nhiều năm tháng tuổi trẻ. Vậy nên, cảnh lễ hội ở đây, trong tâm thức tôi cũng chính là lễ hội mùa xuân trên quê hương Hà Tĩnh.

Hà Tĩnh là vùng đất cổ. Theo các tư liệu khảo cổ học, con người đã tụ cư ở đây từ hàng nghìn năm trước, kiến tạo nên những xóm làng, dòng tộc, từ đó, hình thành nên những phong tục tập quán, nét văn hóa độc đáo được trao truyền từ đời này sang đời khác. Trong đó, lễ hội là một hoạt động văn hóa, tinh thần của Nhân dân được hình thành trong quá trình lịch sử, nhằm tôn vinh những “hình tượng thiêng liêng”, là những vị thần, Phật, người có công lao với đất nước, với cộng đồng, là điểm tựa tâm linh mang lại khát vọng ấm no, hạnh phúc cho mỗi người, những đấng siêu nhiên phù hộ cho “quốc thái, dân an”, che chở, bảo hộ cho Nhân dân…

Trong các lễ hội ở Hà Tĩnh thì lễ hội chùa Hương Tích (xã Thiên Lộc, Can Lộc) được tổ chức khai hội sớm nhất (vào mùng 6 tháng Giêng) và cũng kéo dài nhất (tới hết tháng Ba âm lịch).

bqbht_br_a13.jpg
Chùa Hương Tích nhìn từ trên cao.

Lễ hội được hình thành cách đây hàng trăm năm và ngày càng được tổ chức quy mô, bài bản. Hơn 2 thập kỷ trước, ngôi chùa cổ nằm gần đỉnh núi, ở độ cao gần 700m so với mực nước biển vẫn còn giữ nhiều nét hoang sơ. Du khách lên chùa bái Phật, ngắm cảnh chỉ có một con đường đi bộ, với hàng ngàn bậc đá trải dài khoảng 3,5 km. Vậy nhưng, cứ mỗi dịp vào xuân, mỗi ngày có hàng nghìn người từ khắp mọi miền về tham quan, chiêm bái. Những ngày chính hội như Khánh đản Quán Thế âm Bồ tát (19/2 âm lịch), con đường từ chân núi lên đến chùa chính, dòng người “như nêm” hành hương về miền đất Phật. Trong sắc biếc non xanh của những cung đường, trong tâm thế thiện lành hướng về từ bi, an vui, tôi cảm nhận rõ nét sự hân hoan, vui tươi trên những khuôn mặt thấm đẫm mồ hôi của du khách. Lễ hội chùa Hương Tích cũng từ đó lưu lại bao dấu ấn, ký ức đẹp được trao truyền trong tâm thức nhiều thế hệ và lan tỏa mãi…

bqbht_br_b3.jpg
bqbht_br_a16.jpg
bqbht_br_a7.jpg
Lễ hội chùa Hương Tích là sự kiện văn hóa thu hút đông đảo du khách thập phương về tham dự.

Xuất phát từ sự tri ân các bậc tiền nhân, điểm chung của các lễ hội là phần lễ với nhiều nghi thức tế, rước… bày tỏ lòng thành cảm tạ các bậc thần, thánh đã có công với Nhân dân, đất nước trong quá khứ và hộ trì sự bình an, hưng vượng cho quê hương, người dân trong hiện tại. Để tạo nên không gian văn hóa, tăng tính cố kết cộng đồng, các lễ hội luôn có các hoạt động văn hóa, thể thao, trò chơi dân gian sôi nổi, vui tươi, thu hút đông đảo người dân tham gia.

Theo số liệu từ Sở VH-TT&DL, Hà Tĩnh hiện có hơn 70 lễ hội truyền thống được duy trì hằng năm, trong đó, đa số các lễ hội diễn ra vào mùa xuân. Tiêu biểu như các lễ hội: chùa Hương Tích (Can Lộc), Hải Thượng Lãn Ông (Hương Sơn), đền Bà Hải (TX Kỳ Anh), đền Chợ Củi, cầu ngư làng Cam Lâm (Nghi Xuân), Đô Đài Ngự sử Bùi Cầm Hổ và chùa Đại Hùng (TX Hồng Lĩnh), đền Trầm Lâm (Hương Khê), Chiêu Trưng Đại vương Lê Khôi, Văn Miếu (TP Hà Tĩnh), chùa Chân Tiên (Thạch Hà)…

b2.jpg
bqbht_br_b1.jpg
Người dân xã Mai Phụ (Thạch Hà) tham gia các hoạt động lễ hội tại lễ giỗ vua Mai Hắc Đế, năm 2025.

Ngày nay, khi đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng đi lên, nhiều lễ hội truyền thống từng mai một được phục hồi; những lễ hội đã được duy trì từ trước được mở rộng quy mô, tổ chức bài bản, trở thành sự kiện văn hóa sôi nổi, thu hút đông đảo người dân tham gia. Với sự “giàu có” của các lễ hội văn hóa truyền thống, thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước, các cấp, ngành và địa phương đang xây dựng lễ hội thành các sản phẩm du lịch thu hút du khách. Trong đó, tại Nghị quyết 18 của BCH Đảng bộ tỉnh về xây dựng, phát triển văn hóa và con người Hà Tĩnh trong giai đoạn mới đã nêu rõ: “Bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống; phát triển các sản phẩm văn hóa, du lịch đặc trưng, giàu bản sắc”. Nghị quyết cũng đã đề ra giải pháp “Bảo tồn, phát huy các di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng, làng nghề, lễ hội truyền thống gắn với phát triển du lịch”.

Thực hiện Nghị quyết 18 và chủ trương của các cấp, nhiều địa phương sở hữu các lễ hội truyền thống đã không ngừng phục hồi nhiều nghi thức lễ hội, mở rộng quy mô tổ chức để nâng tầm lễ hội. Trong đó, ngay từ đầu năm 2025, huyện Can Lộc đã tổ chức lễ khai hội chùa Hương Tích - mở đầu năm du lịch Hà Tĩnh 2025 với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao sôi nổi, thu hút hàng vạn lượt khách trong ngày đầu khai hội. Đặc biệt, tiếp tục phát huy giá trị di sản của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, sau khi di tích Mộ và Khu lưu niệm đại danh y được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt, huyện Hương Sơn đã tổ chức lễ hội Hải Thượng Lãn Ông với quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Lễ hội diễn ra với chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao, trò chơi dân gian sôi nổi kéo dài từ mùng 8 đến 15 tháng Giêng năm Ất Tỵ, gồm các hoạt động như: hội thi đua thuyền truyền thống trên sông Ngàn Phố, giải chạy việt dã leo núi Minh Tự, không gian biểu diễn dân ca ví, giặm, hội thi thư pháp, các gian hàng OCOP, dược liệu… và các nghi lễ rước, tế sinh động. Các lễ hội đã tạo nên sự kiện văn hóa hấp dẫn, thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách gần xa.

bqbht_br_a6.jpg
bqbht_br_a8.jpg
bqbht_br_a10.jpg
Các nghi thức, hoạt động tại Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông năm 2025 được tổ chức quy mô, bài bản, thu hút đông đảo du khách thập phương tham dự.

Em Nguyễn Thị Thảo Vy - Trường THPT Hương Sơn - một trong 80 học sinh của trường được phân công tham gia đoàn lễ rước bài vị Đại danh y Lê Hữu Trác từ khu mộ (xã Sơn Trung) về khu lưu niệm (xã Quang Diệm) bày tỏ: “Em cảm thấy rất vui khi được tham gia vào lễ hội năm nay với vai trò mới - cầm cờ diễu hành cùng đoàn rước. Đây là niềm vinh dự và tự hào của em và các bạn, bởi lễ hội Hải Thượng Lãn Ông không chỉ là dịp tôn vinh, tri ân những công lao to lớn của vị đại danh y dân tộc mà còn thể hiện những nét văn hóa đặc sắc của quê hương; có sự chứng kiến của du khách mọi miền”.

Du xuân tham gia vào các lễ hội truyền thống trên quê hương núi Hồng - sông La, người dân và du khách không chỉ được hòa mình vào không gian văn hóa tràn ngập sắc màu, thư giãn, tái tạo năng lượng cho một khởi đầu mới mà còn là dịp để dâng hương, chiêm bái các bậc tiền nhân tại các di tích. Qua đó, bày tỏ ước vọng về tài, lộc, bình an, may mắn cho một năm mới. Do vậy, trẩy hội đầu xuân, mỗi du khách đều sửa soạn, sắm sanh cho mình những lễ vật chỉn chu, thành tâm nhất.

Chị Nguyễn Thị Quỳnh Anh (du khách Nghệ An) cho biết: “Hằng năm, vào dịp đầu xuân, gia đình chúng tôi lại đi lễ chùa Hương Tích. Lễ vật để lễ Phật dù không quá cầu kỳ nhưng được chúng tôi chuẩn bị kỹ lưỡng thể hiện sự thành tâm, gồm mâm ngũ quả, hoa tươi, hương, nến… Ngoài ra, chúng tôi cũng dành một ít tiền công đức để góp chút công sức tôn tạo ngôi chùa ngày một khang trang. Đi chùa, tham gia lễ hội đầu năm cũng là cách để tôi hướng các con của mình biết tri ân tiền nhân, quý trọng các giá trị văn hóa truyền thống…”.

a12.jpg
Cùng với thăm thú, vãn cảnh, du khách cũng giành thời gian đến với đình, chùa.... để thành tâm dâng nén hương thơm cầu an dịp đầu năm mới.

Trong sắc xuân ngập tràn, mùa lễ hội thêm rộn ràng trên những miền quê Hà Tĩnh. Du khách bốn phương lại có cơ hội hòa mình vào những sắc màu, thanh âm lễ hội tươi vui rộn rã, để được khám phá những nét độc đáo của văn hóa, con người quê hương núi Hồng - sông La, những giá trị lịch sử xa xưa hiện hữu trong dòng chảy hôm nay, để hiểu biết thêm về những bậc tiền nhân có công lao xây dựng đất nước. Mỗi lễ hội là một sắc màu văn hóa đang ngày càng trở nên lung linh trong đời sống hiện đại, bởi đã được Nhân dân kế thừa, gìn giữ và phát huy.

Chủ đề Đời sống văn hóa

Chủ đề Du lịch Hà Tĩnh

Đọc thêm

Lan tỏa văn hóa quê hương bằng văn học - nghệ thuật

Lan tỏa văn hóa quê hương bằng văn học - nghệ thuật

Từ câu chuyện sáng tạo của những văn nghệ sĩ tham gia Giải thưởng VHNT Nguyễn Du lần thứ VIII cho thấy, mỗi tác phẩm không chỉ kết tinh sáng tạo, tâm huyết mà còn chuyên chở tình yêu, trách nhiệm với quê hương. Qua đó, những giá trị văn hóa và vẻ đẹp con người Hà Tĩnh tiếp tục được gìn giữ, bồi đắp và lan tỏa.
Nhà giáo cách mạng Dương Lung

Nhà giáo cách mạng Dương Lung

Cuộc đời đồng chí Dương Lung (quê xã Thạch Khê, Hà Tĩnh) là tấm gương cao đẹp của người cộng sản hết lòng vì dân, vì nước. Đồng chí đã được Đảng, Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý.
Đôi bàn tay già nặn đất thành "hoa”

Đôi bàn tay già nặn đất thành "hoa”

Ở tuổi 80, bà Lê Thị Sinh (thôn Xuân Hoa, xã Cổ Đạm, Hà Tĩnh) vẫn miệt mài nhào đất, nặn nồi, gìn giữ ký ức về một nghề truyền thống từng nổi tiếng khắp vùng.
Khi KOL, KOC trở thành đại sứ du lịch Hà Tĩnh

Khi KOL, KOC trở thành đại sứ du lịch Hà Tĩnh

Thông qua các hoạt động khảo sát, trải nghiệm và sáng tạo nội dung trên nền tảng số, các KOL, KOC đang góp phần đưa cảnh sắc, văn hóa, ẩm thực và con người Hà Tĩnh đến gần hơn với công chúng, mở thêm hướng quảng bá và kết nối du lịch địa phương.
Rà soát, “điểm danh” số hóa di sản nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa

Rà soát, “điểm danh” số hóa di sản nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa

Đợt kiểm kê được triển khai trên phạm vi toàn tỉnh nhằm rà soát, đánh giá đầy đủ hiện trạng di sản văn hóa phi vật thể, di sản tư liệu và hệ thống di tích. Qua đó, Hà Tĩnh có cơ sở dữ liệu khoa học phục vụ công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trong giai đoạn mới.
Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - Sống trong lòng người ở lại

Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh - Sống trong lòng người ở lại

Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (24/10/1926 – 24/10/2026), người thân, đồng nghiệp và thế hệ tiếp nối càng thêm trân trọng những công trình khảo cứu văn hóa giá trị của ông, kính trọng một trí tuệ uyên bác cùng tấm lòng nhân hậu, trọn nghĩa, trọn tình với quê hương Hà Tĩnh.
Thơ Thái Kim Đỉnh - mạch nguồn trong trẻo, đậm hồn quê Nghệ - Tĩnh

Thơ Thái Kim Đỉnh - mạch nguồn trong trẻo, đậm hồn quê Nghệ - Tĩnh

Có những người đi qua cuộc đời bằng những dấu mốc công danh, sự nghiệp; cũng có những người lưu giữ hành trình của mình bằng trang sách, vần thơ và sự bền bỉ của một tấm lòng đối với con người, quê hương. Với nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926 - 2017), thơ ca không phải toàn bộ sự nghiệp, nhưng là một mạch nguồn quan trọng, chảy suốt đời sống tinh thần của ông.
Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam - tiếng quê hương nâng nhịp bước cuộc đời

Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam - tiếng quê hương nâng nhịp bước cuộc đời

Tròn 20 năm sau quyết định đưa huyền thoại Ngã ba Đồng Lộc lên sóng truyền hình trực tiếp trên kênh HTV9, Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh, bác sĩ Nguyễn Xuân Lam trở lại chiến trường xưa trong một chiều thu lặng gió. Với người cựu chiến binh, doanh nhân quê Hà Tĩnh, tình yêu quê hương chưa bao giờ dừng lại ở nỗi nhớ mà đã hóa thành hành trang tri thức, thành bản lĩnh cống hiến trên mỗi nhịp bước cuộc đời.
Theo mũi kim, giữ nghề nón Đan Du

Theo mũi kim, giữ nghề nón Đan Du

Từ những chiếc lá, vành tre... người dân thôn Đan Du (xã Kỳ Khang, Hà Tĩnh) đã làm nên những chiếc nón lá mộc mạc, đồng thời gìn giữ nghề truyền thống của nhiều thế hệ.
Để di sản văn hóa phi vật thể của Hà Tĩnh thành sản phẩm du lịch

Để di sản văn hóa phi vật thể của Hà Tĩnh thành sản phẩm du lịch

Dù sở hữu kho tàng di sản phi vật thể đồ sộ, nổi bật là dân ca ví, giặm và ca trù đã được UNESCO ghi danh, Hà Tĩnh vẫn đứng trước bài toán: Làm thế nào để những giá trị văn hóa ấy thực sự trở thành sản phẩm du lịch, để du khách có thể tiếp cận, doanh nghiệp có thể khai thác và nghệ nhân có thêm điều kiện gắn bó với di sản.
Người cán bộ xã ở Hà Tĩnh tâm huyết lan tỏa dân ca ví, giặm trên không gian số

Người cán bộ xã ở Hà Tĩnh tâm huyết lan tỏa dân ca ví, giặm trên không gian số

Hơn một thập kỷ gắn bó với phong trào văn hóa cơ sở, ngoài công việc của một công chức, anh Nguyễn Viết Bình - Phó Chánh Văn phòng HĐND, UBND xã Tùng Lộc (Hà Tĩnh) còn dành tâm huyết, sáng tạo cách làm mới để đưa những câu hát ông cha vươn xa, chạm đến trái tim hàng vạn người nghe trên không gian số.
Trung thu - Tỏa sáng những mùa trăng

Trung thu - Tỏa sáng những mùa trăng

Tết Trung thu ở Hà Tĩnh ngày nay mang nhiều dáng vẻ mới, với không gian, hình thức và trải nghiệm ngày càng hiện đại. Song, những giá trị làm nên hồn cốt của ngày tết đoàn viên vẫn được gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ, để nét đẹp văn hóa truyền thống tiếp tục hiện diện tự nhiên trong đời sống đương đại.
Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du

Hà Tĩnh tổ chức lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du

Lễ giỗ lần thứ 206 của Đại thi hào Nguyễn Du không chỉ là nghi thức tri ân công lao bậc danh nhân văn hóa thế giới, mà còn là dịp quê hương Hà Tĩnh khơi dậy niềm tự hào, tiếp nối và lan tỏa tinh hoa ngôn ngữ cùng mạch nguồn giá trị nhân văn cao đẹp của dân tộc cho muôn đời sau.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!