Trí tuệ nhân tạo: AI y tế "thà chữa thừa còn hơn bỏ sót"

Các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) thương mại nhìn chung có khả năng nhận diện những trường hợp không cần can thiệp y tế, nhưng vẫn có thể đề xuất xét nghiệm hoặc điều trị không cần thiết trong một số tình huống cụ thể. Đây là kết quả nghiên cứu do Đại học Ben-Gurion tại Negev của Israel vừa công bố.

Nghiên cứu đăng trên tạp chí Annals of Internal Medicine đánh giá 6 mô hình AI thương mại của Google, Anthropic và OpenAI, nhằm kiểm tra khả năng phân biệt giữa những trường hợp cần can thiệp y tế và những trường hợp nên tránh xét nghiệm, sàng lọc hoặc điều trị không cần thiết.

ai-trong-y-te-fpt-is.jpg
Ảnh minh họa

Nhóm nghiên cứu xây dựng 225 tình huống lâm sàng giả định dựa trên 15 khuyến nghị của Choosing Wisely, chương trình chuyên giảm thiểu các thủ thuật y tế lãng phí. Trong mỗi khuyến nghị, có 10 tình huống đòi hỏi bác sĩ cân nhắc không can thiệp và 5 tình huống cần thực hiện can thiệp y tế. Mỗi mô hình được thử nghiệm 3 lần với từng tình huống, tạo ra tổng cộng 4.050 câu trả lời.

Theo kết quả khảo sát, các mô hình AI hiện nay có xu hướng thiên về đề xuất can thiệp y tế quá mức thay vì bỏ sót bệnh. Trong những tình huống không thực sự cần thiết, AI vẫn đưa ra các chỉ định y tế thừa với tỷ lệ 5,4%. Trái lại, tỷ lệ AI bỏ qua hoặc khuyến nghị không can thiệp ở những trường hợp cần thiết chỉ dừng ở mức 0,6%. Điều này cho thấy rủi ro lớn nhất từ các công cụ AI hiện tại không nằm ở việc bỏ sót điều trị, mà là nguy cơ lạm dụng các biện pháp y tế không cần thiết.

Những khuyến nghị không phù hợp tập trung chủ yếu ở hai tình huống: siêu âm tuyến giáp khi phát hiện tình cờ nhân giáp có kích thước dưới 1 cm và thực hiện điện tâm đồ định kỳ ở người trưởng thành có nguy cơ thấp mắc bệnh tim mạch. Theo các nhà nghiên cứu, kết quả cho thấy AI có thể hỗ trợ nhận diện những trường hợp nên hạn chế can thiệp y tế, song độ chính xác không đồng đều giữa các tình huống lâm sàng. Việc đề xuất quá mức một số xét nghiệm vẫn là vấn đề cần lưu ý khi ứng dụng công nghệ này vào chăm sóc sức khỏe.

Nghiên cứu trên được thực hiện trong bối cảnh các cơ sở y tế ngày càng quan tâm đến việc sử dụng AI để hỗ trợ ra quyết định chuyên môn. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu lưu ý rằng thử nghiệm chỉ sử dụng các câu lệnh đơn lẻ và những tình huống lâm sàng được chuẩn hóa, chưa phản ánh đầy đủ các cuộc trao đổi kéo dài hoặc những ca bệnh thực tế. Bên cạnh đó, các câu trả lời ban đầu được đánh giá bằng một hệ thống AI trước khi được bác sĩ xem xét và phê duyệt. Do đó, kết quả chưa thể phản ánh toàn diện khả năng hoạt động của các mô hình trong thực hành y tế hằng ngày hoặc trên những chatbot mà người bệnh trực tiếp sử dụng.

Các nhà nghiên cứu kết luận rằng dù các mô hình AI hiếm khi khuyến nghị bỏ qua can thiệp y tế cần thiết trong phạm vi thử nghiệm, nhưng nguy cơ đề xuất những biện pháp không cần thiết vẫn tồn tại. Vì vậy, việc đánh giá độ tin cậy của AI trong từng bối cảnh lâm sàng vẫn cần được chú trọng trước khi công nghệ này được ứng dụng rộng rãi trong chăm sóc sức khỏe.

Thanh Phương/baotintuc.vn

Đọc thêm

Lần đầu iPhone 18 Pro giảm giá

Lần đầu iPhone 18 Pro giảm giá

Apple ra mắt iPhone gập: Chưa đầy một tháng sau khi mở bán, iPhone 18 Pro đã được Apple đưa vào chương trình ưu đãi 11/11 tại Trung Quốc.
iPhone Duo khó mua đến mức nào?

iPhone Duo khó mua đến mức nào?

Lượng iPhone Duo xuất xưởng cả năm không vượt quá 6 triệu chiếc. Con số thực tế thậm chí có thể thấp hơn nếu tiến độ sản xuất trong quý IV/2026 không đạt kỳ vọng.
Khi nghị quyết đưa Hà Tĩnh lên không gian số

Khi nghị quyết đưa Hà Tĩnh lên không gian số

Sau gần 2 năm thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, Hà Tĩnh tập trung xây dựng, làm sạch dữ liệu, từng bước đổi mới phương thức quản lý, điều hành và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Làn sóng mới trên sạc dự phòng

Làn sóng mới trên sạc dự phòng

Nhiều hãng gia nhập xu hướng đưa công nghệ tản nhiệt và màn hình lên sạc dự phòng, giúp tăng tính hữu ích nhưng cũng khiến sản phẩm đắt lên.
Miễn, giảm nhiều khoản phí, lệ phí cho công dân số

Miễn, giảm nhiều khoản phí, lệ phí cho công dân số

Công dân có tài khoản định danh điện tử mức độ 2, tích hợp đủ thông tin, giấy tờ và đáp ứng các điều kiện theo quy định sẽ được miễn, giảm nhiều khoản phí, lệ phí khi thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến.
Chủ tịch Microsoft cảnh báo: AI đang được quản lý lỏng hơn cả máy giặt

Chủ tịch Microsoft cảnh báo: AI đang được quản lý lỏng hơn cả máy giặt

Chủ tịch Microsoft Brad Smith cho rằng máy giặt và hộp sữa hiện còn phải tuân thủ những quy định an toàn chặt chẽ hơn trí tuệ nhân tạo (AI). Trước nguy cơ các hệ thống AI vượt khỏi sự kiểm soát của con người, ông kêu gọi thiết lập cơ chế ngắt khẩn cấp, bắt buộc báo cáo sự cố và tăng cường đánh giá an toàn độc lập.
iPhone 18 Pro không như kỳ vọng của Apple

iPhone 18 Pro không như kỳ vọng của Apple

Việc Apple phải điều chỉnh kế hoạch sản xuất cho thấy ngay cả phân khúc smartphone cao cấp cũng khó tránh khỏi sức ép từ giá bán leo thang và tâm lý thắt chặt chi tiêu.
Dữ liệu thông suốt, an toàn: Dấu ấn mới của MobiFone Hà Tĩnh

Dữ liệu thông suốt, an toàn: Dấu ấn mới của MobiFone Hà Tĩnh

Người dân gửi phản ánh chỉ bằng vài thao tác trên điện thoại; lãnh đạo nắm tình hình qua bảng số liệu thay vì chờ báo cáo giấy; hệ thống thông tin của từng xã, phường đang từng bước được canh giữ suốt ngày đêm. Phía sau những đổi thay ấy là dữ liệu, và là dấu ấn của MobiFone Hà Tĩnh.
Đưa kỹ năng số đến tận nhà dân

Đưa kỹ năng số đến tận nhà dân

Từ hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến đến ứng dụng công nghệ trong đời sống, sản xuất, kinh doanh, chuyển đổi số tại các xã, phường ở Hà Tĩnh đang ngày càng gắn với nhu cầu thực tế của người dân.
Thứ Apple ra mắt sau iPhone Duo

Thứ Apple ra mắt sau iPhone Duo

Tại sự kiện ngày 13/10, Apple dự kiến giới thiệu các sản phẩm nhà thông minh gồm màn hình, Apple TV và HomePod mini mới.
Xin chào,
Tôi là Chatbot của
Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về
Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!