Liên kết nửa vời
Qua sự giới thiệu của một người quen biết, một số người dân thôn Ngụ Quế vội vàng bắt tay với Công ty TNHH Anh Thôi (xã Xuân Quang, Thọ Xuân, Thanh Hóa) liên kết trồng ớt cay. Ông Nguyễn Trọng Quế - Trưởng thôn Ngụ Quế cho biết: "Thôn có khoảng 20 hộ trồng ớt, với diện tích 1,3 ha. Triển khai mô hình, DN bán giống, ni-lông, phân bón cho bà con và hứa sẽ bao tiêu sản phẩm sau thu hoạch. Theo tính toán, chi phí sản xuất mỗi sào ớt khoảng 1,5 triệu đồng".
Thôn Ngụ Quế (xã Cẩm Vịnh, Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) có khoảng 20 hộ trồng ớt với diện tích 1,3 ha
Nhiều người dân thôn Ngụ Phúc cũng tham gia mô hình này. Ông Trần Đình Kính - Trưởng thôn Ngụ Phúc cho hay: "Tổng diện tích sản xuất ớt của thôn khoảng 1,5 ha. Nhìn chung, ớt cay phù hợp chất đất, khí hậu của Cẩm Vịnh, cho năng suất khá cao".
Tham gia liên kết, doanh nghiệp bán giống, phân bón, ni-lông cho nông dân
Tuy nhiên, sau một thời gian triển khai, mô hình sản xuất ớt cay ở xã Cẩm Vịnh thực chất chỉ là sự liên kết nửa vời, không có cơ sở pháp lý, thiếu tính bền vững. Theo thỏa thuận, các hộ dân đã bắt tay vào sản xuất từ tháng 9/2017, nhưng đến nay, hợp đồng ký kết vẫn chưa hoàn tất. Ông Nguyễn Trọng Quế - Trưởng thôn Ngụ Quế cho rằng: “Sau khi DN về họp bàn, nhân dân hào hứng bắt tay vào sản xuất. Do tin tưởng DN nên chúng tôi cũng không đặt nặng vấn đề hợp đồng. Trước tết, DN có gửi bản thảo hợp đồng vào cho chúng tôi hoàn tất, song vì nhiều lý do nên đến nay vẫn chưa thể ký kết”.
Các hộ dân đã sản xuất từ tháng 9/2017, nhưng đến nay, hợp đồng ký kết vẫn chưa hoàn tất
Về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Chiến - Chủ tịch UBND xã Cẩm Vịnh cho biết: “Trồng ớt cay không phải là chủ trương của xã. Vụ đông 2017, vùng đất thôn Ngụ Quế và Ngụ Phúc, địa phương quy hoạch trồng khoai lang chất lượng cao. Thế nhưng, khi DN vào đặt vấn đề trồng ớt cay, nông dân vẫn quyết tâm làm. Xã cũng đã khuyến cáo người dân nên làm hợp đồng cụ thể, ràng buộc giữa từng hộ với DN trên cơ sở đóng dấu xác nhận của chính quyền địa phương, nhưng đến nay vẫn không thấy hợp đồng đâu?”.
Ớt cay chín thối ngoài đồng
Theo phản ánh, cách đây hơn 1 tháng, Công ty TNHH Anh Thôi có về thu mua ớt đợt 1 cho bà con thôn Ngụ Quế với sản lượng khoảng 8 tạ. Điều đáng nói là, DN còn nợ tiền và thu mua thấp hơn nhiều so với giá thị trường. Từ đó đến nay, mặc dù công ty hứa sẽ tiếp tục thu mua nhưng “một đi không trở lại”. Không có đầu ra, người dân chán nản, không mặn mà thu hoạch, thậm chí nhiều hộ để ớt chín thối ngoài đồng.
Doanh nghiệp chậm trễ trong thu mua khiến người sản xuất gặp không ít khó khăn
Chị Nguyễn Thị Phượng (thôn Ngụ Quế) xót xa: “Nhà tôi làm 2 sào ớt. Đợt 1, công ty mua 96 kg, nhưng còn nợ tiền. Nay công ty không vào thu mua, xót của, mỗi ngày tôi đành ngắt một ít mang ra chợ bán mong vớt vát đồng nào”.
Bàn giải pháp tiêu thụ sản phẩm, ông Nguyễn Văn Chiến - Chủ tịch UBND xã Cẩm Vịnh cho hay: “Xã đã liên hệ với DN, song họ biện giải do thời tiết bất lợi nên chưa thể thu mua. Hiện nay, ớt đang vào kỳ chín rộ, trong khi không có cơ sở chế biến nên người dân phải để ớt chín rụng ngoài đồng. Chính quyền địa phương sẽ tích cực liên hệ, yêu cầu DN vào bao tiêu sản phẩm cho bà con. Nếu DN chây ỳ, chúng tôi sẽ bàn phương án “giải cứu” ớt cho người dân bằng cách vận động cán bộ, công chức mua ủng hộ hoặc kết nối các nhà hàng tiêu thụ…”.
