Tranh thủ thời tiết thuận lợi, bà con nông dân các địa phương đang tập trung tiến hành cày ải lần 1 để chuẩn bị xuống giống vụ xuân 2025. Đặc biệt, tiến độ làm đất đợt này được đẩy nhanh bởi song song với việc phá ô thửa nhỏ, hình thành ô thửa lớn, chuyển đổi ruộng đất ở các địa phương. Trong tháng 11, nhiều nơi đã có diện tích làm đất khá lớn. Cùng đó, các địa phương cũng hoàn tất sớm công đoạn bàn giao diện tích đất sau chuyển đổi cho bà con nông dân; hoàn thành đào đắp, xây dựng hệ thống đường nội đồng, kênh mương kiên cố, đảm bảo dẫn nước cho vụ mới.
Ông Nguyễn Văn Chung (thôn Đoàn Kết, Thiên Lộc, Can Lộc) sản xuất hơn 1 mẫu lúa nên việc cày ải, bón vôi được triển khai từ sớm. Ông Chung chia sẻ: “Quãng nghỉ từ vụ hè thu sang vụ xuân khá dài, cỏ mọc lên nhiều nên công làm đất, phát cỏ bờ mất khá nhiều thời gian. Tạnh ráo ngày nào, tôi tranh thủ cày ngày đó. Bây giờ có các máy cỡ lớn nên đất được cày ải rất kỹ, khi xuống giống cũng đỡ nhọc công hơn”.
Trong khi các địa phương đang tập trung ra quân làm đất, nạo vét kênh mương thuỷ lợi, cải tạo đồng ruộng thì các đơn vị, công ty cung ứng giống, phân bón, vật tư nông nghiệp trên địa bàn khẩn trương chuẩn bị nguồn hàng, vận chuyển về các đại lý lớn để cung cấp cho Nhân dân.
Theo Đề án sản xuất vụ xuân 2025, đối với các giống đại trà, tỉnh cơ cấu gồm 2 nhóm giống: Lúa lai và lúa thuần với 24 loại giống. Tổng lượng lúa giống phục vụ sản xuất khoảng 36.000 tấn.
“Để đảm bảo cho sản xuất vụ xuân, công ty đã chuẩn bị đầy đủ các giống theo bộ cơ cấu của tỉnh, gồm: giống lúa thuần (HT1, Nếp 98, Khang dân 18, Xuân Mai...), giống lúa lai (Nhị ưu 838, Thái Xuyên 111, Lai thơm 6, Long Hương 8117...). Đến thời điểm này, doanh nghiệp đã ký kết hợp đồng với các địa phương. Công ty đảm bảo về số lượng, chất lượng và nguồn dự phòng khi có sự cố thiên tai, dịch bệnh phải gieo cấy lại” – bà Võ Thị Hồng Minh, Giám đốc Công ty Giống cây trồng Hà Tĩnh cho biết.
Vụ xuân năm 2025, toàn tỉnh phấn đấu gieo cấy 59.097 ha lúa, giảm so với vụ xuân 2024 là 221 ha (do thu hồi đất trồng lúa để thực hiện các dự án), sản lượng phấn đấu đạt trên 35,5 vạn tấn, năng suất dự kiến đạt trên 60,14 tạ/ha.
Theo dự báo của cơ quan khí tượng, ngày 5/1/ - 3/2/2025 trùng với tiết Tiểu Hàn – Đại Hàn là thời điểm có tần suất rét đậm, rét hại cao nhất trong năm. Thời gian này cơ bản trùng với lịch xuống giống tập trung các trà lúa xuân, gây khó khăn trong tổ chức, chỉ đạo và triển khai sản xuất. Giai đoạn lúa trổ bông khả năng chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc cuối vụ gây mưa ẩm. Theo các nhà chuyên môn, điều kiện này sẽ là môi trường thích hợp cho dịch bệnh trên lúa phát sinh, nhất là đối với địa phương có nhiều vùng tiểu khí hậu đa dạng và các vùng mẫn cảm với bệnh đạo ôn.
Ông Nguyễn Trí Hà - Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh cho biết: Trước diễn biến bất thường của thời tiết, dịch bệnh, ngành nông nghiệp đã xây dựng kịch bản ứng phó linh hoạt phù hợp. Đề án sản xuất vụ xuân tính toán căn cơ từ khâu bắc mạ đến cấy. Theo đó, căn cứ thời gian sinh trưởng của từng giống, bà con bắc mạ trong khung thời vụ từ 10/1 - 5/2/2025. Đối với những vùng có tập quán gieo thẳng, lịch gieo thẳng theo thời vụ bắc mạ. Trong cùng một nhóm giống, giống có thời gian sinh trưởng dài hơn bố trí gieo cấy đầu khung thời vụ, giống có thời gian sinh trưởng ngắn hơn bố trí cuối khung thời vụ. Khuyến cáo 100% diện tích mạ phải được phủ nilon đúng kỹ thuật, đồng thời căn cứ vào dự báo thời tiết ngắn hạn để chỉ đạo thời điểm ngâm ủ giống, hạn chế thấp nhất thiệt hại do rét đậm, rét hại gây ra.
Hiện nay, tại các địa phương, cùng với việc lên kế hoạch, sẵn sàng cho công tác chuẩn bị xuống giống vụ sản xuất chính trong năm, chính quyền các cấp cũng tăng cường cao nhất công tác quản lý Nhà nước về thời vụ sản xuất, cung ứng giống và vật tư.
Ông Phan Cao Kỳ - Trưởng phòng NN&PTNT huyện Can Lộc cho biết: “Vụ xuân 2025, huyện sản xuất trên 9.100 ha lúa. Trên thực tế, những năm qua, vẫn còn nhiều người dân không tuân thủ đúng lịch thời vụ, xuống giống cùng một lần các loại giống, sử dụng giống để lại từ vụ trước,… Vì thế, huyện đã tập huấn, chỉ đạo sâu sát các địa phương tuân thủ, chấp hành nghiêm khung lịch thời vụ của tỉnh và cơ cấu giống lúa của địa phương, không sử dụng giống tùy tiện, ngoài cơ cấu nhằm hạn chế đến mức thấp nhất ảnh hưởng xấu đến sản xuất. Riêng đối với việc bắc mạ, nhất quyết 100% phải được phủ ni lông để chống rét".
Vụ xuân 2025, trong điều kiện thời tiết còn nhiều diễn biến thất thường, để vừa tăng hiệu quả thâm canh, vừa phòng trừ sâu bệnh an toàn, huyện Đức Thọ đã tính toán và đưa vào cơ cấu 7 giống chủ lực: Nếp 98, Bắc Thịnh, Hà Phát 3, HaNa 7, Hương Bình, Thái Xuyên 111, VNR20 và giống đặc thù DT39 Quế Lâm sản xuất hữu cơ theo quy trình và liên kết theo chuỗi với Công ty CP Tập đoàn Quế Lâm. Huyện chú trọng tập trung xây dựng gần 400 ha lúa theo hướng hữu cơ tại các xã, thị trấn theo quy trình của Tập đoàn Quế Lâm; duy trì các mô hình sản xuất lúa VietGAP, các mô hình sản xuất lúa trên ruộng rươi cáy tại các xã Bùi La Nhân, Yên Hồ, Quang Vĩnh. Đồng thời, sản xuất lúa hàng hóa quy mô lớn trên các vùng tích tụ ruộng đất tại các địa phương đã thực hiện chuyển đổi.
Với công tác chuẩn bị chu đáo, xây dựng kịch bản ứng phó linh hoạt, Hà Tĩnh đang phát huy cả hệ thống chính trị, đẩy mạnh sản xuất phấn đấu đạt và vượt diện tích, năng suất, sản lượng đề ra trong sản xuất lúa vụ xuân 2025.
