Những năm qua, nhờ sự hỗ trợ, hướng dẫn của Liên hiệp HTX Chứng chỉ rừng Tây Kim (xã Sơn Kim 1), người dân các xã Sơn Kim 1, Sơn Kim 2, Sơn Hồng,... đã chuyển từ mô hình trồng keo ngắn hạn sang quản lý, chăm sóc rừng bền vững theo chu kỳ dài 7 - 8 năm.
Hiện nay, Liên hiệp HTX Chứng chỉ rừng Tây Kim đang quản lý hơn 6.100 ha rừng được chứng nhận theo tiêu chuẩn FSC (trong đó, 4.700 ha rừng trồng sản xuất và 1.400 ha rừng tự nhiên) góp phần nâng cao giá trị kinh tế và bảo vệ môi trường sinh thái.
Ông Võ Văn Biển - Giám đốc Liên hiệp HTX Chứng chỉ rừng Tây Kim cho biết: “Phát triển mô hình quản lý rừng bền vững giúp đảm bảo nguồn nguyên liệu gỗ chất lượng cao cho doanh nghiệp chế biến xuất khẩu, mang lại lợi ích ổn định, lâu dài cho người dân. Hiện hầu hết sản lượng gỗ của HTX được Công ty TNHH MTV VBE Hà Tĩnh (xã Sơn Tiến) bao tiêu làm viên nén xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản. Sản phẩm đạt chứng nhận FSC được khách hàng đón nhận, đánh giá cao, giá bán cao hơn 20 - 30% so với sản phẩm thông thường”.
“Đón đầu xu thế thương mại hóa tín chỉ carbon, HTX đã thuê chuyên gia đo đếm và công bố 978 ha rừng tự nhiên của 160 hộ dân tại các xã Sơn Kim 2, Sơn Tây, Sơn Hồng,… có khả năng tích trữ 7.500 tấn carbon/năm và sẽ tiếp tục mở rộng đo đếm sang các vùng khác. Đây là bước chuẩn bị rất cần thiết để khi thị trường carbon tự nguyện chính thức vận hành thử nghiệm tại Việt Nam. HTX sẽ triển khai và người dân có thể hưởng lợi trực tiếp từ giá trị sinh thái của rừng”- ông Biển cho biết thêm.
Sau nhiều năm phát triển, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp và Dịch vụ Hương Sơn (xã Sơn Tây) đã trở thành một trong những đơn vị dẫn đầu của tỉnh về quản lý rừng bền vững với hơn 20.000 ha rừng được cấp chứng chỉ quốc tế FSC.
Theo tính toán của doanh nghiệp, mô hình trồng rừng gỗ lớn tuy có thời gian đầu tư dài hơn nhưng hiệu quả kinh tế cao, mang lại lợi nhuận bình quân gần 18 triệu đồng/ha/năm, gấp đôi so với rừng keo ngắn ngày. Không chỉ tạo ra giá trị kinh tế từ gỗ, diện tích rừng này còn có khả năng cô lập và lưu giữ khoảng 150.000 tấn carbon mỗi năm. Nếu được định giá ở mức 5 USD/tấn, doanh nghiệp có thể thu về khoảng 18 tỷ đồng/năm từ bán tín chỉ carbon.
Đại diện Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp và Dịch vụ Hương Sơn cho biết: Quản lý rừng theo hướng bảo tồn dịch vụ hệ sinh thái và duy trì trữ lượng carbon đang mở ra cơ hội rộng lớn hơn để tiếp cận nguồn tài chính xanh, thị trường carbon tự nguyện và các chương trình hợp tác quốc tế trong tương lai. Đây được xem là hướng đi tất yếu giúp nâng cao sinh kế cho người dân địa phương, đồng thời thúc đẩy ngành lâm nghiệp phát triển theo hướng hiện đại, bền vững.
Với 10.763 ha đất rừng, chiếm 3,4% diện tích rừng toàn tỉnh và độ che phủ đạt 76%, xã Sơn Tây được xem là một trong những địa phương có tiềm năng lớn phát triển kinh tế lâm nghiệp xanh. Từ những tiềm năng sẵn có, xã đang từng bước cụ thể hóa mục tiêu phát triển kinh tế lâm nghiệp theo hướng bền vững, xanh hóa.
Trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025 - 2030, địa phương đặt mục tiêu trồng mới 830 ha rừng sau khai thác, phát triển 200 ha cây dược liệu dưới tán rừng và hình thành thêm 1.200 ha rừng được chứng nhận đạt chuẩn quốc tế về quản lý bền vững. Xã đã giao Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp và Dịch vụ Hương Sơn - đơn vị có kinh nghiệm sâu trong lĩnh vực rừng được chứng nhận phối hợp với các doanh nghiệp, đơn vị, tổ chức quốc tế có kinh nghiệm trong chứng chỉ thực hiện tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn quy trình chứng nhận, đồng thời xúc tiến kết nối các nguồn tài trợ xanh và cơ chế tín chỉ carbon tự nguyện nhằm khuyến khích người dân, nhóm hộ tích cực tham gia sản xuất rừng bền vững.
Theo ông Hoàng Cẩm Thạch - Bí thư Đảng ủy xã Sơn Tây, thời gian tới, xã sẽ tiếp tục chú trọng tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân về giá trị của mô hình quản lý rừng bền vững, kêu gọi doanh nghiệp cung ứng giống cây lâm nghiệp chất lượng cao, đồng thời đào tạo kỹ thuật trồng và chăm sóc rừng đạt chuẩn quốc tế. Cùng với đó là mở rộng liên kết bao tiêu sản phẩm, khuyến khích người dân tham gia vào chuỗi sản xuất - chế biến - tiêu thụ, hướng tới kinh tế lâm nghiệp xanh, hiện đại và bền vững.
Đến nay, toàn tỉnh đã có gần 34.500 ha rừng đạt chứng chỉ quốc tế FSC. Thực tế cho thấy, khi rừng trồng được cấp chứng nhận theo tiêu chuẩn quốc tế, sản lượng và giá bán gỗ đều tăng đáng kể. Còn đối với rừng tự nhiên, đây là cơ sở để đo đếm, lưu giữ và thương mại hóa lượng carbon hấp thụ - nguồn tài chính xanh, giá trị mới của ngành lâm nghiệp hiện đại.
Bên cạnh nỗ lực từ các hợp tác xã, doanh nghiệp và chính quyền địa phương, để mô hình rừng FSC tiếp tục phát triển có hiệu quả, chính sách hỗ trợ từ Nhà nước cũng đóng vai trò rất quan trọng. Từ năm 2021 đến nay, người dân tham gia trồng và quản lý rừng bền vững đã được hưởng lợi từ Nghị quyết 51/2021/NQ-HĐND của HĐND tỉnh về chính sách khuyến khích phát triển nông nghiệp, nông thôn gắn với xây dựng tỉnh đạt chuẩn nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025 (Nghị quyết 51). Theo đó, các tổ chức, cộng đồng, nhóm hộ, hộ gia đình sau khi được cấp chứng chỉ FSC được hỗ trợ mức 300.000 đồng/ha rừng trồng.
Ông Võ Văn Biển - Giám đốc Liên hiệp HTX Chứng chỉ rừng Tây Kim cho biết: “Chính sách hỗ trợ theo Nghị quyết 51 sẽ hết hạn trong năm 2025 nên chúng tôi mong tỉnh tiếp tục ban hành cơ chế mới hỗ trợ đồng thời cho cả rừng trồng và rừng tự nhiên đạt chứng nhận quốc tế, góp phần tạo đòn bẩy để người dân gắn bó lâu dài với công tác quản lý rừng bền vững, tiến tới hình thành nguồn tín chỉ carbon tự nguyện có giá trị cao cho Hà Tĩnh”.
