Dự án âu tránh trú bão và dịch vụ hậu cần nghề cá Kỳ Hà được đầu tư 136 tỷ đồng với 2 giai đoạn. Trong đó, giai đoạn 2 được đầu tư khá bài bản với các hạng mục nhà điều hành, đường cầu tàu dài 1km, hệ thống điện chiếu sáng, khơi thông nạo vét lòng âu, đảm bảo cho 600 tàu thuyền công suất đến 600 CV vào neo đậu tránh trú trong trường hợp gió bão cấp 9, cấp 10. Không những vậy, công trình còn tạo điều kiện thuận lợi, an toàn cho bà con ngư dân mỗi lần ra khơi khai thác, hình thành khu vực dịch vụ hậu cần nghề cá trên bờ.
Mục tiêu đặt ra là rất lớn, thế nhưng, sau hai năm đưa vào hoạt động, hiện trạng của âu tránh trú bão và dịch vụ hậu cần nghề cá Kỳ Hà đã bộc lộ nhiều bất cập. Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay chính là tình trạng cát biển bồi lấp dày đặc ngay tại cửa âu. Điều này kéo theo tàu thuyền muốn ra khơi hoặc cập bến gặp vô vàn trở ngại, chỉ có thể hoạt động khi nước thủy triều lên cao. Tàu thuyền công suất lớn gần như không thể vào được khu neo đậu.
Ông Nguyễn Văn Cảnh, một ngư dân ở phường Hải Ninh, cho biết: "Sau mỗi chuyến ra khơi đánh bắt, lo lắng nhất là vào cập bến, bởi cửa âu hầu như bị bồi lắng, tàu thuyền luôn mắc cạn. Giữa lòng âu còn có rất nhiều bãi đá, nếu sơ suất là làm gãy chân vịt, bánh lái, thiệt hại là rất lớn".
Có thời điểm thủy triều đang lên, thế nhưng ghi nhận tại âu tránh trú bão và dịch vụ hậu cần nghề cá Kỳ Hà có rất nhiều tàu thuyền, đặc biệt là tàu có công suất lớn, phải neo đậu cách bờ hàng trăm mét. Bà con ngư dân cho biết, tìm được chỗ neo đậu trong những lần về tránh trú là rất khó khăn, nếu không cẩn thận là sẽ bị mắc cạn và bị sóng đánh nghiêng ngã, thậm chí có thể bị chìm tàu.
Ông Trần Văn An, trú tại phường Hải Ninh chia sẻ: “Nghề biển ở thời điểm này rất khó khăn, ngư trường khan hiếm, phải vươn ra tận khơi xa mới đánh được tôm cá. Thế nhưng, khi về bờ lại không vào cập được âu để bán hải sản do bị mắc cạn. Ngoài việc bị hư hỏng thân vỏ, chân vịt, còn nguy cơ chậm không đưa được cá vào bờ để bán, nên cá sẽ bị ươn và mất giá. Muốn tiếp tục ra khơi lại phải chờ con nước, mất thời gian và tốn kém chi phí.”
Cửa âu bị bồi lắng, ngư dân thiệt hại đủ đường, thế nhưng còn nguy hiểm hơn là những lần về tránh trú bão. Có những tàu thuyền mắc cạn ngay tại cửa âu, không thể quay trở ra, rủi ro xảy ra tai nạn là rất cao. Thực tế cho thấy đã có những tàu thuyền bị sóng đánh chìm.
Đại úy Nguyễn Viết Lợi - Đội trưởng Đội Vận động quần chúng, Đồn Biên phòng Kỳ Khang cho biết: “Việc cứu nạn, cứu hộ đối với lực lượng bộ đội biên phòng ở khu vực âu trú bão Kỳ Hà rất khó khăn. Có những lần xảy ra mưa bão, tàu thuyền của bà con mắc cạn ngoài cửa rất nguy hiểm, nhưng để huy động tàu thuyền hoặc dùng ca nô ra ứng cứu lại bị mắc cạn, làm mất thời gian. Trong khi sóng to gió lớn, nếu không cẩn thận cũng gây nguy hiểm cho bộ đội. Bên cạnh đó, do trở ngại về việc đi lại trên khu vực âu nên công tác tuyên truyền vận động bà con ngư dân chằng néo và đưa tàu thuyền về tránh trú cũng gặp khó khăn nhất định”.
Cửa âu bồi lắng đã biến công trình tránh trú bão thành vùng rủi ro cao, gây khó khăn ngay cả cho lực lượng cứu hộ. Điều này phản ánh sự thiếu tính bền vững của dự án. Nếu không được khắc phục, âu Kỳ Hà sẽ đẩy ngư dân vào tình thế nguy hiểm hơn khi bão đến, buộc họ phải mạo hiểm neo đậu ngoài khơi, đe dọa đến sự an toàn tính mạng và tài sản của bà con ngư dân.
