Giá lươn không bùn giảm sâu, người nuôi "tiến thoái lưỡng nan"

Từng được xem là mô hình chăn nuôi mang lại hiệu quả kinh tế cao, lươn không bùn phát triển khá mạnh tại Hà Tĩnh. Tuy nhiên, việc giá lươn thương phẩm giảm sâu trong thời gian gần đây đang khiến nhiều hộ nuôi rơi vào cảnh "tiến thoái lưỡng nan", bán cũng lỗ mà tiếp tục cầm cự thì phải thêm chi phí.

Đầu tư hơn 1 tỷ đồng xây dựng hệ thống bể nuôi và hơn 550 triệu đồng mua con giống, năm 2025, anh Nguyễn Sỹ Tuấn (xã Thạch Hà) quyết định phát triển mô hình nuôi lươn không bùn với kỳ vọng tạo nguồn thu ổn định. Sau gần 11 tháng chăm sóc, đàn lươn đã đến thời điểm xuất bán.

Mô hình của anh Tuấn hiện có 46 bể nuôi với sản lượng ước đạt hơn 17 tấn. Thế nhưng, thay vì mức giá 90-100 nghìn đồng/kg như năm ngoái, hiện thương lái chỉ thu mua từ 40-60 nghìn đồng/kg. Với mức giá này, nếu xuất bán sẽ thua lỗ nặng nên anh Tuấn đành tiếp tục duy trì nuôi, chờ giá tốt hơn.

Anh Nguyễn Sỹ Tuấn cho biết: “Đầu tư khá lớn vào mô hình này nên khi giá giảm như hiện nay chúng tôi rất áp lực. Nếu bán thì lỗ vốn, còn giữ lại thì mỗi ngày phải chi gần 5 triệu đồng tiền thức ăn. Chúng tôi chỉ mong thị trường sớm ổn định để giảm bớt thiệt hại”.

Không chỉ riêng gia đình anh Tuấn, nhiều hộ nuôi khác cũng gặp khó khăn tương tự. Với 50 bể nuôi lươn đang gần đến thời điểm xuất bán, anh Phạm Ngọc Dung (xã Hà Linh) cũng đang trong tình cảnh thấp thỏm. Anh Dung chia sẻ: "Giá lươn ở thời điểm "chạm đáy" là 40 nghìn đồng/kg, nay đã có dấu hiệu tăng trở lại lên 60 nghìn đồng/kg nhưng vẫn chưa đủ để có lãi. Điều chúng tôi mong muốn nhất là có đầu ra ổn định để yên tâm sản xuất lâu dài”.

Tại mô hình của anh Đặng Văn Cường (phường Trần Phú), 16/75 bể nuôi đã đến kỳ thu hoạch. Anh vừa xuất bán 3 tấn lươn với giá 60 nghìn đồng/kg, tuy nhiên sau khi tính toán toàn bộ chi phí đầu tư, thức ăn và công chăm sóc, lợi nhuận gần như không có.

Anh Đặng Văn Cường cho hay: “Thời điểm này giá lươn thấp hơn rất nhiều so với dự tính ban đầu. Nhiều bể nuôi đã đến thời điểm thu hoạch nhưng vẫn phải cân nhắc vì bán cũng không có lãi. Riêng với các hộ nuôi lần đầu hoặc chưa có nhiều kinh nghiệm, lươn hao hụt nhiều trong quá trình nuôi hoặc phát triển không đồng đều, giá còn thấp hơn”.

Những năm gần đây, mô hình nuôi lươn không bùn phát triển ở nhiều địa phương trong tỉnh nhờ ưu điểm ít tốn diện tích, dễ quản lý môi trường nuôi, tỷ lệ sống cao và cho năng suất khá. Tuy nhiên, đầu ra của lươn thương phẩm hiện vẫn phụ thuộc chủ yếu vào thương lái tự do, chưa hình thành được chuỗi liên kết tiêu thụ bền vững. Bên cạnh đó, việc nuôi lươn không bùn vẫn chủ yếu theo hướng tự phát khiến nguồn cung tăng nhanh, có thời điểm vượt xa nhu cầu thị trường.

Ông Đặng Văn Đảm - Chủ tịch Hội Nông dân phường Trần Phú cho biết: “Nuôi lươn không bùn bước đầu mang lại hiệu quả và phù hợp với điều kiện của địa phương. Tuy nhiên, bà con cần theo dõi sát nhu cầu thị trường, không nên phát triển ồ ạt. Về lâu dài, cần tăng cường liên kết tiêu thụ, xây dựng đầu ra ổn định để hạn chế tình trạng cung vượt cầu, giá giảm sâu như hiện nay”.

Trong bối cảnh giá lươn giảm, việc hình thành vùng nuôi, kết nối doanh nghiệp thu mua và xây dựng chuỗi tiêu thụ ổn định đang là yêu cầu cần thiết. Đây không chỉ là giải pháp giúp người nuôi giảm rủi ro trước biến động của thị trường mà còn tạo nền tảng để nghề nuôi lươn không bùn phát triển theo hướng bền vững.