Sở NN&MT Hà Tĩnh vừa có báo cáo nội dung liên quan đến sản xuất dứa với Công ty CP Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao tại xã Cẩm Lạc.
Theo đó, mô hình liên kết sản xuất dứa giữa Công ty CP Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao và Tổ hợp tác trồng dứa Lạc Thọ được triển khai tại vùng Động Tùng, thôn Lạc Thọ (nay là thôn Hoa Thám), xã Cẩm Lạc, có quy mô 2,2ha với 22 hộ dân tham gia từ tháng 8/2024.
Theo hợp đồng, Công ty CP Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao cung ứng 88.000 chồi giống, trị giá 70,4 triệu đồng; chuyển giao quy trình kỹ thuật, hướng dẫn sản xuất và thu mua sản phẩm đạt tiêu chuẩn. Tổ hợp tác và các hộ dân có trách nhiệm tổ chức sản xuất, chăm sóc, thu hoạch và tiêu thụ sản phẩm theo các nội dung đã cam kết.
Tuy nhiên, hiệu quả vụ sản xuất đầu tiên chưa đạt mục tiêu đề ra. Một số hộ dân chưa thực hiện đầy đủ quy trình kỹ thuật trong chăm sóc, làm cỏ, bón phân và quản lý cây trồng theo hướng dẫn của công ty. Bên cạnh đó, từ tháng 8/2025, khu vực sản xuất liên tiếp chịu ảnh hưởng của nhiều đợt mưa lớn và bão, gây ngập úng kéo dài tại vùng đất thấp, khả năng thoát nước hạn chế, khiến cây sinh trưởng chậm, quả nhỏ và không đồng đều.
Theo kế hoạch, diện tích dứa sẽ được xử lý ra hoa trái vụ để thu hoạch từ tháng 1/2026. Tuy nhiên, cây sinh trưởng không đạt yêu cầu nên việc này không thể thực hiện, khiến thời gian thu hoạch phải lùi đến tháng 5/2026. Trong quá trình thu hoạch, dứa chín không đồng đều, một số hộ dân đã chủ động thu hái, tiêu thụ một phần sản phẩm trước thời điểm doanh nghiệp tổ chức thu mua.
Ngày 11/6, UBND xã Cẩm Lạc chủ trì làm việc với doanh nghiệp và các hộ dân để thống nhất phương án xử lý. Sau cuộc họp, doanh nghiệp tiếp tục thu mua sản phẩm đạt tiêu chuẩn theo hợp đồng; người dân duy trì chăm sóc diện tích dứa để khai thác chồi giống phục vụ sản xuất theo nội dung đã thống nhất. Theo báo cáo của doanh nghiệp, đến nay đã có 804 kg dứa đạt tiêu chuẩn được thu mua.
Sau khi tiếp nhận thông tin phản ánh liên quan đến quá trình thực hiện mô hình, Sở NN&MT Hà Tĩnh đã thành lập đoàn công tác trực tiếp kiểm tra, làm việc với doanh nghiệp, chính quyền địa phương, tổ hợp tác và các hộ dân.
Qua kiểm tra, xác minh, sở đánh giá mô hình được triển khai phù hợp với chủ trương phát triển vùng nguyên liệu và liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị của tỉnh. Công ty CP Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao, Tổ hợp tác trồng dứa Lạc Thọ và các hộ dân đã ký kết hợp đồng, tổ chức thực hiện các nội dung liên kết theo quy định. Tuy vậy, trong quá trình triển khai, mô hình đã phát sinh một số khó khăn, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng sản phẩm và hiệu quả liên kết tại địa phương. Những hạn chế này xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan.
Trước hết, đây là vụ sản xuất dứa đầu tiên tại địa bàn nên người dân chưa có nhiều kinh nghiệm. Trong khi đó, thời tiết diễn biến bất lợi, xuất hiện nhiều đợt mưa lớn và bão liên tiếp; khu vực sản xuất có địa hình thấp, khả năng thoát nước hạn chế, ảnh hưởng đến sinh trưởng, năng suất và chất lượng quả.
Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa doanh nghiệp, chính quyền địa phương, tổ hợp tác và các hộ dân có thời điểm chưa thường xuyên, chặt chẽ. Công tác hướng dẫn kỹ thuật, kiểm tra và đôn đốc sản xuất đối với mô hình mới chưa đáp ứng yêu cầu. Đội ngũ cán bộ kỹ thuật của doanh nghiệp còn mỏng trong khi chính quyền địa phương đang trong quá trình ổn định tổ chức và hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp nên việc theo dõi mô hình sản xuất dứa liên kết còn gặp khó khăn.
Ngoài ra, một số hộ chưa duy trì việc chăm sóc theo đúng quy trình kỹ thuật; việc làm cỏ, bón phân chưa được thực hiện thường xuyên sau khi mô hình gặp khó khăn. Ngoài ra, một số hộ đã chủ động thu hoạch, tiêu thụ một phần sản phẩm trước thời điểm doanh nghiệp tổ chức thu mua, ảnh hưởng đến quá trình thực hiện các nội dung liên kết.
Để nâng cao hiệu quả mô hình, thời gian tới, Sở NN&MT yêu cầu Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi tiếp tục hướng dẫn kỹ thuật, tăng cường kiểm tra các mô hình liên kết sản xuất dứa; phối hợp với doanh nghiệp và chính quyền địa phương rà soát điều kiện đất đai, địa hình và khả năng thích nghi của cây trồng trước khi mở rộng diện tích; thường xuyên theo dõi, kịp thời tham mưu xử lý những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.
UBND xã Cẩm Lạc tiếp tục tuyên truyền, vận động các hộ thực hiện nghiêm các nội dung trong hợp đồng liên kết; phối hợp với doanh nghiệp hướng dẫn người dân chăm sóc diện tích hiện có, thu hoạch sản phẩm và khai thác chồi giống; chủ động nắm bắt, xử lý các vấn đề phát sinh, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia.
Tổ hợp tác trồng dứa Lạc Thọ và các hộ dân quan tâm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo hợp đồng; tuân thủ quy trình kỹ thuật, tăng cường đầu tư chăm sóc diện tích hiện có; phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp trong quá trình thu hoạch, tiêu thụ sản phẩm và khai thác chồi giống. Các phản ánh, kiến nghị phát sinh cần được trao đổi, đối thoại và kiểm chứng đầy đủ, tránh làm ảnh hưởng đến quyền lợi của các bên và hiệu quả của mô hình liên kết.
Công ty CP Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các cam kết trong hợp đồng; bố trí cán bộ kỹ thuật thường xuyên bám sát địa bàn; chủ động phối hợp với chính quyền địa phương, tổ hợp tác xây dựng kế hoạch sản xuất, hướng dẫn kỹ thuật, thu hoạch và thu mua sản phẩm.
Đồng thời, công ty cần khảo sát, đánh giá đầy đủ điều kiện đất đai, địa hình, khả năng thoát nước và mức độ phù hợp của từng vùng trước khi mở rộng diện tích, nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư và hạn chế rủi ro.
