Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh: Một mạch nguồn, muôn dòng sáng

Từ những ngày đầu còn nhiều gian khó, khi thầy và trò phải dạy, học trong những phòng mượn tạm, Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh đã từng bước trưởng thành, khẳng định vị thế là địa chỉ giáo dục mũi nhọn của tỉnh. Hành trình 35 năm ấy được viết nên bằng tâm huyết của các thế hệ nhà giáo, khát vọng chinh phục tri thức của học trò và truyền thống hiếu học của quê hương.

Ngày 1/10/1991, Trường PTTH Năng khiếu tỉnh Hà Tĩnh (tiền thân của Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh) được thành lập theo Quyết định số 123/TC-QĐ của Chủ tịch UBND tỉnh. Ngôi trường ra đời chỉ một tháng sau ngày tỉnh Hà Tĩnh tái lập.

Trong bộn bề khó khăn của những ngày đầu xây dựng quê hương, quyết định thành lập một trường chuyên thể hiện tầm nhìn, sự quan tâm và kỳ vọng củt lãnh đạo tỉnh đối với sự nghiệp giáo dục; đồng thời đặt nền móng cho nhiệm vụ phát hiện, tuyển chọn, bồi dưỡng những học sinh có năng khiếu, tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho quê hương, đất nước.

Khởi đầu gần như từ con số không, thầy và trò phải mượn cơ sở vật chất của Trường THPT Phan Đình Phùng làm nơi dạy và học. Đội ngũ ban đầu chỉ có 19 cán bộ, giáo viên, nhân viên; 149 học sinh được tổ chức thành 6 lớp chuyên Văn và Toán. Thiếu thốn về cơ sở vật chất, non trẻ về kinh nghiệm tổ chức mô hình trường chuyên, nhưng bằng tinh thần trách nhiệm, lòng yêu nghề và quyết tâm gây dựng một mái trường đặc biệt, tập thể nhà trường từng bước ổn định nền nếp, khẳng định chất lượng ngay từ những năm đầu.

Thầy Nguyễn Công Hoàn - nguyên Hiệu trưởng Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh nhớ lại: “Ngày ấy, đội ngũ giáo viên được điều động từ nhiều trường khác nhau, chưa có nhiều kinh nghiệm với mô hình trường chuyên. Từ việc khắc phục khó khăn về cơ sở vật chất đến xây dựng nền nếp, tổ chức chương trình giảng dạy chuyên biệt, tất cả đều đặt ra những yêu cầu mới. Dẫu vậy, mỗi thầy cô đều nêu cao tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, chung sức thực hiện tốt nhiệm vụ được giao; từng bước đưa hoạt động dạy và học đi vào ổn định, nâng cao chất lượng giáo dục”.

Minh chứng thuyết phục cho sức sống của ngôi trường non trẻ đến ngay trong năm học đầu tiên: 7 học sinh của trường đạt giải môn Ngữ văn tại kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, trong đó có 1 giải nhất, 2 giải nhì. Thành quả ấy không chỉ là niềm vui, niềm tự hào của thầy và trò mà còn khẳng định hướng đi đúng đắn trong phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng khiếu trên quê hương Hà Tĩnh. Từ dấu mốc đầu tiên ấy, truyền thống chinh phục tri thức của Chuyên Hà Tĩnh được bồi đắp qua từng thế hệ. Năm học 1993-1994, trường hoàn thiện các khối lớp THPT; đến năm học 1995-1996, chuyển về số 26 đường Đặng Dung (phường Tân Giang, thị xã Hà Tĩnh cũ). Sau 20 năm, trước yêu cầu phát triển mới, trường tiếp tục chuyển đến cơ sở hiện nay tại số 50 đường Hà Hoàng (phường Trần Phú).

Mỗi lần chuyển địa điểm là một dấu mốc trưởng thành, mở ra không gian và điều kiện phát triển mới. Từ những phòng học mượn tạm, Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh hôm nay có khuôn viên rộng rãi, cơ sở vật chất ngày càng được đầu tư theo hướng đồng bộ, hiện đại, đáp ứng tốt hơn yêu cầu dạy học, nghiên cứu và các hoạt động giáo dục toàn diện. Quy mô và chất lượng đội ngũ cũng có bước phát triển rõ nét. Năm học 2026-2027, trường có 39 lớp với 1.353 học sinh và 120 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Đội ngũ nhà giáo ngày càng được nâng cao trình độ chuyên môn với 1 tiến sĩ, 70 thạc sĩ và 3 giáo viên đang học cao học.

TỪ 7 GIẢI HỌC SINH GIỎI QUỐC GIA ĐẦU TIÊN, ĐẾN NAY, HỌC SINH NHÀ TRƯỜNG ĐÃ GIÀNH 1.712 GIẢI, GỒM 47 GIẢI NHẤT, 368 GIẢI NHÌ, 702 GIẢI BA VÀ 595 GIẢI KHUYẾN KHÍCH.

Từ 7 giải học sinh giỏi quốc gia đầu tiên, đến nay, học sinh nhà trường đã giành 1.712 giải, gồm 47 giải nhất, 368 giải nhì, 702 giải ba và 595 giải khuyến khích. Đó không đơn thuần là những con số thành tích, mà phía sau mỗi giải thưởng là quá trình phát hiện đúng năng lực, bồi dưỡng bài bản, sự kiên trì của học trò và tận tụy của người thầy. Thành tích nối tiếp thành tích đã tạo nên chiều sâu truyền thống, khẳng định vị thế của giáo dục mũi nhọn Hà Tĩnh trong hệ thống giáo dục cả nước.





Trên bản đồ trí tuệ quốc tế, học sinh Chuyên Hà Tĩnh đã ghi dấu bằng những tấm huy chương danh giá. Tiêu biểu là Võ Anh Đức, Phan Nhật Duy, Trần Minh Hoàng đã giành Huy chương Vàng Olympic Toán học quốc tế; Phan Xuân Hành, Đinh Cao Sơn - Huy chương Vàng Olympic Hóa học quốc tế; Lê Nam Trường Huy chương Bạc và Nguyễn Thị Việt Hà Huy chương Đồng Olympic Toán học quốc tế. Đặc biệt, năm 2001, Phan Mạnh Tân, học sinh lớp chuyên Toán khóa 8, giành vòng nguyệt quế cuộc thi “Đường lên đỉnh Olympia”. Nhiều học sinh giành được những suất học bổng toàn phần tại các trường đại học danh tiếng ở Hoa Kỳ, Cannađa, Australia, Nhật Bản, Singapore, Vương quốc Anh…Mỗi gương mặt, mỗi thành tích là một dấu son, góp phần đưa tên tuổi mái trường và quê hương Hà Tĩnh đến gần hơn với bạn bè trong nước, quốc tế.

100% HỌC SINH TỐT NGHIỆP THPT ĐỀU TRÚNG TUYỂN ĐẠI HỌC; NHIỀU EM ĐƯỢC TUYỂN THẲNG VÀO CÁC TRƯỜNG HÀNG ĐẦU, ĐẠT ĐIỂM TUYỆT ĐỐI 30/30 HOẶC TRỞ THÀNH THỦ KHOA.

Chất lượng giáo dục của nhà trường còn được thể hiện ở khả năng khơi mở năng lực sáng tạo và vận dụng tri thức vào thực tiễn. Từ năm 2013 đến nay, học sinh trường có 17 dự án đạt giải cấp tỉnh (trong đó có 15 giải nhất) và 13 dự án đạt giải cấp quốc gia tại các cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học. Trên hành trình chinh phục giảng đường đại học, 100% học sinh tốt nghiệp THPT đều trúng tuyển đại học; nhiều em được tuyển thẳng vào các trường hàng đầu, đạt điểm tuyệt đối 30/30 hoặc trở thành thủ khoa. Những kết quả ấy cho thấy mục tiêu giáo dục của Chuyên Hà Tĩnh không chỉ là bồi dưỡng học sinh giỏi, mà còn tạo nền tảng để người học tiếp tục phát triển, lựa chọn con đường phù hợp và đóng góp xã hội.

Đằng sau mỗi thành quả của học trò là tâm huyết, trí tuệ và sự đồng hành bền bỉ của các thế hệ nhà giáo. Qua 35 năm, vai trò người thầy ở trường không ngừng được mở rộng: từ truyền thụ tri thức, rèn luyện kỹ năng chuyên sâu đến khơi mở tư duy độc lập, nuôi dưỡng đam mê nghiên cứu, khuyến khích sáng tạo và đồng hành với sự phát triển riêng của từng học sinh. Trong môi trường giáo dục chuyên biệt, mỗi học sinh có năng lực, sở trường và cách tiếp cận tri thức khác nhau. Vì thế, người thầy vừa phải vững chuyên môn, vừa phải đổi mới phương pháp, truyền cảm hứng và tạo cơ hội để mỗi học sinh phát huy tốt nhất khả năng của mình.

MỖI GIÁO VIÊN LUÔN NỖ LỰC TRAU DỒI CHUYÊN MÔN, TẬN TÂM VỚI HỌC TRÒ, GÓP PHẦN BỒI ĐẮP CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC, GIỮ VỮNG VÀ NÂNG CAO VỊ THẾ, THƯƠNG HIỆU NHÀ TRƯỜNG.

Thầy giáo Lê Minh Tuấn - Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh

Thầy giáo Lê Minh Tuấn - Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh chia sẻ: “Kế thừa truyền thống và tâm huyết của các thế hệ đi trước, cùng sự quan tâm, tạo điều kiện của tỉnh, ngành và nhà trường, chúng tôi càng ý thức rõ trách nhiệm của thế hệ tiếp nối. Mỗi giáo viên luôn nỗ lực trau dồi chuyên môn, tận tâm với học trò, góp phần bồi đắp chất lượng giáo dục, giữ vững và nâng cao vị thế, thương hiệu nhà trường”.

Với học sinh đang học tập dưới mái trường hôm nay, truyền thống 35 năm vừa là niềm tự hào, vừa là lời nhắc nhở về trách nhiệm tiếp nối. Những thành tích của các thế hệ đi trước khơi dậy ý chí vươn lên, tinh thần dám thử sức và khát vọng chinh phục những mục tiêu mới.

Em Nguyễn Phương Vy - lớp 12 Địa chia sẻ: “Em thấy may mắn và tự hào khi được học tập, rèn luyện dưới mái trường THPT Chuyên Hà Tĩnh. Sự quan tâm, đồng hành và tạo điều kiện của thầy cô cả về vật chất lẫn tinh thần đã tiếp thêm cho em niềm tin, động lực để phát huy năng lực, tự tin theo đuổi những mục tiêu của mình. Noi gương các thế hệ anh chị đi trước, em sẽ không ngừng nỗ lực học tập, rèn luyện để xứng đáng với niềm tin yêu của thầy cô, góp phần làm đẹp thêm truyền thống nhà trường”.

Từ mái trường, nhiều thế hệ học sinh đã trưởng thành, lập nghiệp trên khắp mọi miền đất nước và ở nhiều quốc gia. Họ là những kỹ sư, bác sĩ, nhà giáo, nhà khoa học, nhà báo, doanh nhân, sĩ quan lực lượng vũ trang; nhiều người đang đảm nhiệm những vị trí quan trọng trong các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu. Không ít cựu học sinh tiếp tục theo đuổi con đường học thuật, đạt học vị thạc sĩ, tiến sĩ, học hàm phó giáo sư… Dù ở lĩnh vực nào, mỗi người đều mang theo hành trang tri thức, bản lĩnh và những giá trị tốt đẹp được hun đúc từ mái trường của vùng đất học Hồng Lam.

THẦY CÔ KHÔNG CHỈ DẠY KIẾN THỨC MÀ CÒN CHỈ CHO CHÚNG EM CÁCH TƯ DUY, CÁCH KIÊN TRÌ THEO ĐUỔI MỤC TIÊU VÀ SỐNG CÓ TRÁCH NHIỆM VỚI NHỮNG GÌ MÌNH LỰA CHỌN.

Em Phan Nhật Duy - Huy chương Vàng Olympic Toán học quốc tế năm 2017

Em Phan Nhật Duy - Huy chương Vàng Olympic Toán học quốc tế năm 2017, đang học chương trình tiến sĩ chuyên ngành Toán tại Trường Đại học Illinois chia sẻ: “Nhớ về mái trường, ấn tượng với em không chỉ là những năm tháng học tập, rèn luyện, mà còn là nơi các thầy, cô đã trao truyền niềm đam mê học tập, sự tự tin và khát vọng đi xa hơn giới hạn của bản thân. Thầy cô không chỉ dạy kiến thức mà còn chỉ cho chúng em cách tư duy, cách kiên trì theo đuổi mục tiêu và sống có trách nhiệm với những gì mình lựa chọn”.

NHÀ TRƯỜNG PHẤN ĐẤU TRỞ THÀNH TRƯỜNG CHUYÊN CHẤT LƯỢNG CAO CỦA KHU VỰC BẮC TRUNG BỘ, TỪNG BƯỚC TIẾP CẬN CÁC CHUẨN GIÁO DỤC TIÊN TIẾN TRONG KHU VỰC.

Thầy Hoàng Bá Hùng - Hiệu trưởng Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh

Những nỗ lực bền bỉ của các thế hệ thầy và trò trong 35 năm qua đã được Đảng, Nhà nước, Bộ GD&ĐT và tỉnh Hà Tĩnh ghi nhận bằng nhiều danh hiệu cao quý: Huân chương Độc lập hạng Ba; Huân chương Lao động hạng Nhất, Nhì, Ba; nhiều Cờ thi đua của Chính phủ và bằng khen của các cấp, ngành. Đặc biệt, 13 thầy, cô giáo được phong tặng danh hiệu Nhà giáo Ưu tú, 4 thầy cô giáo được tặng Huân chương Lao động Hạng Ba. Những phần thưởng ấy là sự ghi nhận xứng đáng đối với một tập thể đã bền bỉ thực hiện sứ mệnh phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng khiếu, đồng thời không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho quê hương, đất nước.

Chia sẻ về định hướng thời gian tới, thầy Hoàng Bá Hùng - Hiệu trưởng nhà trường nhấn mạnh: “Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên mới, trường chuyên không thể chỉ dừng lại ở mục tiêu duy trì thành tích học sinh giỏi mà phải hướng tới phát hiện, bồi dưỡng và phát triển toàn diện năng lực, phẩm chất người học. Nhà trường phấn đấu trở thành trường chuyên chất lượng cao của khu vực Bắc Trung Bộ, từng bước tiếp cận các chuẩn giáo dục tiên tiến trong khu vực”.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, nhà trường tiếp tục nâng cao chất lượng đội ngũ; đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá; đẩy mạnh chuyển đổi số, khai thác hiệu quả trí tuệ nhân tạo; phát triển giáo dục STEM/STEAM, nghiên cứu khoa học và các hoạt động trải nghiệm. Cùng với đó là tăng cường giáo dục ngoại ngữ, năng lực số, kỹ năng hội nhập; mở rộng hợp tác quốc tế, kết nối với các trường đại học, viện nghiên cứu và phát huy mạng lưới cựu học sinh.

Nhà trường hướng tới xây dựng môi trường giáo dục khai phóng, nhân văn, kỷ cương, sáng tạo, nơi mỗi học sinh được phát hiện, tôn trọng sự khác biệt và tạo điều kiện phát triển tối đa tiềm năng. Mục tiêu cuối cùng là đào tạo những công dân có tri thức vững vàng, tư duy sáng tạo, bản lĩnh hội nhập và khát vọng cống hiến, đủ năng lực kiến tạo những giá trị mới cho quê hương, đất nước”.

35 năm - một chặng đường từ gian khó đến trưởng thành, từ khát vọng ban đầu đến vị thế được khẳng định, Trường THPT Chuyên Hà Tĩnh hôm nay tiếp tục viết nên câu chuyện của mình bằng nền tảng truyền thống, chất lượng đội ngũ, khát vọng đổi mới và niềm tin vào thế hệ trẻ. Một mạch nguồn được gìn giữ, muôn dòng sáng tiếp tục tỏa đi - đó không chỉ là niềm tự hào về quá khứ, mà còn là lời cam kết cho tương lai. Từ mái trường trên vùng đất hiếu học, những thế hệ học trò sẽ tiếp tục được chắp cánh để vươn xa, sống có trách nhiệm và góp sức dựng xây quê hương, đất nước.

NỘI DUNG: THÚY NGỌC
ẢNH: THÚY NGỌC & TƯ LIỆU
THIẾT KẾ: HUY TÙNG