Không thể phủ nhận rằng kính áp tròng (contact lens) ngày càng trở thành người bạn đồng hành của nhiều người, đặc biệt là giới trẻ và dân văn phòng. Không chỉ giúp điều chỉnh thị lực như kính gọng truyền thống, kính áp tròng còn được ưa chuộng nhờ tính thẩm mỹ cao, gọn nhẹ và tiện lợi khi tham gia các hoạt động thể thao hay sự kiện.
Thậm chí với những người bị cận, viễn hay loạn thị nặng, việc sử dụng kính áp tròng còn giúp tầm nhìn rõ ràng, không bị giới hạn bởi gọng kính hay sương mờ khi trời lạnh. Chưa kể nhiều loại kính áp tròng màu còn được giới trẻ xem như một món phụ kiện thời trang, giúp đôi mắt trở nên cuốn hút hơn.
Tuy nhiên, ít ai ngờ rằng nếu sử dụng không đúng cách, đặc biệt là đeo kính áp tròng quá lâu, đôi mắt sẽ phải đối mặt với hàng loạt nguy cơ nghiêm trọng từ viêm giác mạc, khô mắt cho đến mất thị lực vĩnh viễn. Dưới đây là những nguy cơ khi bạn đeo kính áp tròng quá lâu
Những biến chứng phổ biến
Viêm giác mạc do vi khuẩn
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), đeo kính áp tròng quá lâu là yếu tố nguy cơ lớn nhất gây viêm giác mạc do vi khuẩn - một dạng nhiễm trùng có thể gây đau, đỏ mắt, giảm thị lực và để lại sẹo giác mạc nếu không điều trị kịp thời.
Ước tính mỗi năm có khoảng 1 triệu ca khám chữa bệnh liên quan đến biến chứng này tại Hoa Kỳ, với tổng chi phí y tế lên tới 175 triệu USD
Thiếu oxy giác mạc
Ít người biết rằng kính áp tròng giống như một lớp màng chắn, hạn chế lượng oxy tiếp xúc với giác mạc. Việc đeo kính quá lâu khiến giác mạc thiếu oxy, dẫn đến sưng phù, đỏ mắt, mờ mắt, đau nhức. Lâu dài, có thể hình thành mạch máu bất thường trong giác mạc, làm giảm thị lực vĩnh viễn.
Khô mắt kéo dài
Đeo kính áp tròng liên tục trong nhiều giờ khiến mắt dễ bị khô, ngứa rát, cảm giác như có dị vật cọ xát trong mắt. Tình trạng này không chỉ gây khó chịu mà còn là tiền đề cho các bệnh viêm nhiễm khác.
Theo một khảo sát trên Tạp chí Ocular Surface năm 2022, có đến 50-60% người đeo kính áp tròng lâu dài từng gặp các triệu chứng khô mắt, mức độ từ nhẹ đến nặng.
Loét giác mạc
Đây là biến chứng nghiêm trọng nhất với người đeo kính áp tròng không đúng cách. Việc đeo kính qua đêm, không vệ sinh đúng quy trình làm tăng nguy cơ vi khuẩn hoặc nấm tấn công vào lớp ngoài giác mạc, gây loét, giảm thị lực nhanh chóng. Nếu phát hiện muộn, mắt có thể mất thị lực vĩnh viễn hoặc phải ghép giác mạc.
Nhiễm trùng do Acanthamoeba
Dù hiếm gặp, nhưng Acanthamoeba keratitis - một loại nhiễm trùng do amip trong nước máy, bể bơi hoặc nước mưa có thể xảy ra khi đeo kính áp tròng tiếp xúc với nguồn nước không sạch. Loại nhiễm trùng này rất khó điều trị và có thể dẫn đến mù lòa.
Đeo kính áp tròng thế nào mới an toàn?
Theo thống kê của Trung tâm Dự phòng và Kiểm soát Bệnh tật Mỹ (CDC), có khoảng 40,9 triệu người trưởng thành ở quốc gia này sử dụng kính áp tròng và một tỷ lệ lớn trong số đó không tuân thủ đúng hướng dẫn sử dụng, làm tăng nguy cơ biến chứng. Tỷ lệ viêm giác mạc do vi khuẩn ở người đeo kính áp tròng dao động từ 2-20 ca/10.000 người mỗi năm.
Theo khuyến cáo của chuyên gia, bạn chỉ nên đeo kính áp tròng trong thời gian được hướng dẫn (thường 8-12 tiếng/ngày với loại kính dùng hàng ngày).
Không đeo kính khi ngủ hoặc tiếp xúc với nước.
Rửa tay sạch sẽ trước khi đeo hoặc tháo kính.
Vệ sinh hộp đựng kính mỗi ngày bằng dung dịch muối vô trùng và thay hộp mới định kỳ.
Thường xuyên kiểm tra mắt định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.
Dù mang lại nhiều tiện lợi và giúp đôi mắt thêm phần cuốn hút, kính áp tròng không phải là “vật bất ly thân” và càng không nên lạm dụng. Hãy dành cho đôi mắt những khoảng thời gian “nghỉ ngơi,” và hãy nhớ rằng đôi mắt là tài sản quý giá mà khi tổn thương, rất khó phục hồi hoàn toàn./.
