Thư viện giống như những chiếc ổ cứng lưu giữ ký ức của nhân loại. Không ít thư viện còn là những kiệt tác kiến trúc, được ví như “thánh đường” tôn vinh tri thức và tinh thần nhân văn.
Dù ra đời cách đây hàng trăm năm hay được thiết kế bởi kiến trúc sư đương đại danh tiếng, mỗi công trình đều mang vẻ đẹp và dấu ấn riêng.
Dưới đây là 6 thư viện nổi tiếng thế giới mà bạn không nên bỏ lỡ cơ hội khám phá, theo South China Morning Post.
Real Biblioteca del Monasterio de San Lorenzo de El Escorial, Madrid, Tây Ban Nha
Trong phần lớn thời gian trị vì, Vua Philip II của Tây Ban Nha (1527-1598) điều hành đất nước từ El Escorial. Tại đây, nhà vua cho xây dựng thư viện quốc gia của Vương quốc Tây Ban Nha, đặt tại một trong những không gian lộng lẫy nhất của cung điện.
Năm 1566, những bộ sưu tập chính của hoàng gia đã được chuyển đến tòa nhà này, ngay cả khi toàn bộ khu phức hợp vẫn chưa hoàn thành để nhà vua chuyển vào sinh sống.
Trong thư viện có những giá sách được chạm trổ tinh xảo cùng các bộ sưu tập bản đồ cổ, tiền xu, huy chương và dụng cụ khoa học. Đáng chú ý là quả cầu thiên văn lớn của vua Philip II.
Kể từ năm 1593, hiện vật này vẫn được đặt nguyên tại vị trí cũ. Vào thời điểm đó, người ta vẫn tin rằng Mặt Trời và các thiên thể khác quay quanh Trái Đất.
Theo thông tin trên trang web của Patrimonio Nacional, không gian này nổi bật với bộ sưu tập sách in cổ phong phú, đặc biệt là những ấn bản từ thế kỷ XV và XVI. Thư viện hiện lưu giữ tới 40.000 cuốn sách, trong đó có 600 ấn phẩm thuộc thời kỳ đầu của ngành in.
Veneranda Biblioteca Ambrosiana, Milan, Italy
Milan sở hữu ít nhất 5 thư viện lịch sử. Trong số đó, Thư viện Quốc gia Braidense, được xây dựng vào thế kỷ XVIII, có lẽ là công trình đẹp nhất.
Tuy nhiên, xét về giá trị bộ sưu tập, Ambrosiana mới là thư viện nổi bật nhất, với hơn một triệu đầu sách, trong đó có hàng nghìn cuốn sách in từ trước năm 1501. Những ấn phẩm thuộc thời kỳ đầu của ngành in này hiện rất hiếm.
Ambrosiana cũng là một trong những thư viện đầu tiên trên thế giới mở cửa cho tất cả người biết đọc, biết viết. Trong số những người từng sử dụng thư viện có nhà toán học, nhà phát minh và nhà thiên văn học Galileo Galilei - người từng ca ngợi nơi đây là thư viện “anh hùng và bất tử”. Có lẽ lời nhận xét ấy không sai: thư viện mở cửa năm 1609 và đến nay đã tồn tại hơn 4 thế kỷ.
Real Gabinete Português de Leitura, Rio de Janeiro, Brazil
Thư viện Hoàng gia Bồ Đào Nha (Real Gabinete Português de Leitura) tại Rio de Janeiro được thành lập năm 1880. Điểm đặc biệt của không gian bên trong là mái vòm kính tạo ra nguồn ánh sáng tự nhiên rực rỡ chiếu xuống các dãy kệ sách gỗ tối màu cao ngút tầm mắt. Đây là công nghệ xây dựng rất hiện đại vào thời điểm công trình ra đời.
Mặt tiền công trình được xây dựng theo mẫu một tu viện ở Lisbon. Các tấm đá vôi chạm khắc được chế tác tại Bồ Đào Nha rồi vận chuyển sang Brazil.
Báu vật quý giá nhất của thư viện là ấn bản đầu tiên của trường ca Os Lusíadas (1572) của nhà thơ Luís de Camões, được nhiều người coi là tác phẩm vĩ đại nhất trong văn học Bồ Đào Nha.
Hiện Real Gabinete vẫn tiếp tục nhận bản lưu chiểu của mọi cuốn sách được xuất bản tại Bồ Đào Nha, nhờ đó sở hữu bộ sưu tập sách tiếng Bồ Đào Nha lớn nhất bên ngoài quốc gia này.
Thư viện và Bảo tàng Morgan, New York, Mỹ
Khi bước vào Thư viện Morgan, bạn sẽ có cảm giác như vừa đi xuyên qua một cánh cổng thời gian. Công trình được thiết kế theo phong cách Phục hưng Mỹ, thịnh hành vào đầu thế kỷ XX.
Điều hấp dẫn nhất của thư viện chính là những hiện vật mà nhà tài phiệt J. Pierpont (JP) Morgan đã sưu tầm. Trong số đó có bản thảo gốc của tác phẩm A Christmas Carol (1843) của nhà văn Charles Dickens, bản nhạc gốc của một bản giao hưởng Mozart, hay bản thảo hoàn chỉnh duy nhất còn được lưu giữ của tiểu thuyết Lady Susan (1794) của Jane Austen.
Thư viện Quốc gia Qatar, Doha, Qatar
Được hoàn thành năm 2018, Thư viện Quốc gia Qatar tại Doha có tổng diện tích sàn 45.000m². Công trình được tạo hình như hai tờ giấy gấp lại, nhằm nhấn mạnh vai trò của chữ viết trong di sản văn hóa Qatar.
Nơi đây giống quảng trường công cộng hơn là một thư viện truyền thống và cũng là điểm hẹn phổ biến của người dân. Ngoài hơn một triệu đầu sách bằng 16 ngôn ngữ có thể mượn về, thư viện còn cung cấp máy in 3D và nhiều thiết bị công nghệ khác.
Chỉ có khu vực tầng hầm gợi nhớ đến những thư viện cổ ở châu Âu. Mạng lưới các phòng nhỏ nối tiếp nhau tại đây lưu giữ bộ sưu tập nghệ thuật thư pháp Arab, bản đồ thời kỳ đầu, hay thậm chí cả ghi chép về những chuyến thám hiểm của người châu Âu.
Yururi Yusuhara, Yusuhara, Nhật Bản
Bước vào thư viện, du khách sẽ có cảm giác như đang tiến vào một khu rừng.
Ở tầng trệt, công trình được xây dựng với các giá kệ có thể đồng thời làm ghế ngồi và cầu thang. Bên cạnh việc lưu giữ hơn 70.000 đầu sách, công trình còn là một không gian sinh hoạt cộng đồng hiện đại.
