Ngày 7/11/1917 (tức ngày 25/10 theo lịch Julius), Đảng Bôn-sê-vích Nga, đứng đầu là V.I. Lê-nin, đã lãnh đạo giai cấp công nhân và nhân dân lao động Nga nổi dậy, tấn công vào thành trì của giai cấp tư sản và lực lượng phản cách mạng.
Lịch sử thế giới ghi nhận: Những năm đầu thế kỷ XX, Liên bang Cộng hòa XHCN Xô-viết (gọi tắt là Liên Xô) là nhà nước XHCN đầu tiên trên thế giới được khai sinh từ cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga. Là đất nước đặt nền móng cho CNXH trên toàn thế giới, Liên Xô nhanh chóng trở thành cường quốc vào những năm 1950-1970, với những thành tựu vượt bậc trên tất cả các lĩnh vực. Từ những nỗ lực không mệt mỏi của chính quyền Xô-viết và mồ hôi, công sức, trí tuệ của nhân dân lao động trên toàn liên bang, Liên Xô trở thành thành trì vững chắc của CNXH, là điểm tựa to lớn của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc, vì hòa bình, dân chủ và tiến bộ xã hội. Từ thực tế sinh động của Liên Xô, CNXH đã trở thành trào lưu lớn trên thế giới vào giữa thế kỷ XX, lan rộng khắp châu Âu và sang châu Á, trong đó có Việt Nam.
“Kìa mặt trời Nga bừng chói ở phương Đông
Cây cay đắng đã ra mùa quả ngọt
Người cay đắng đã chia phần hạnh phúc
Sao vàng bay theo liềm búa công nông”
(Chế Lan Viên)
Ý nghĩa to lớn mà Cách mạng Tháng Mười Nga mang lại chính là sự khai sáng, mở đầu cho những biến chuyển lớn lao, mang lại quyền độc lập, tự chủ cho Nhân dân. Trong khi người lao động ở nhiều nước trên thế giới sống trong cảnh khổ cực, bị áp bức, còn đất nước họ chìm trong lầm than, nô lệ, thì “mặt trời Nga” đã chiếu rọi, thức tỉnh họ vùng lên đấu tranh, tự giải phóng mình theo con đường mà Đảng Bôn-sê-vích Nga đã lựa chọn, theo mô hình mà Liên Xô đã xây dựng.
Những năm đầu thế kỷ XX, Việt Nam - một đất nước nhỏ nằm bên bờ Thái Bình Dương, sống trong màn đêm nô lệ tăm tối. Dưới chế độ thực dân, phong kiến, người dân mất nước, không có quyền tự chủ, chịu cảnh “một cổ hai tròng”. Đất nước nghèo nàn, Nhân dân lầm than, cực khổ; đói rét bao trùm lên mọi miền quê. Nhiều sĩ phu yêu nước đã tìm đường cứu nước nhưng chưa tìm ra lối đi. Giữa bối cảnh ấy, ngày 5/6/1911, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành, vừa 21 tuổi, đã rời Bến cảng Nhà Rồng, xuống tàu bôn ba khắp các châu lục để tìm đường cứu nước.
Sau nhiều năm vừa lao động kiếm sống, vừa tích cực tham gia hoạt động của Đảng Xã hội Pháp, năm 1920, Nguyễn Ái Quốc (lúc này Người đã đổi tên với ý nghĩa là người họ Nguyễn yêu nước) đã bắt gặp bản Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa. Sau này, khi hồi tưởng lại giây phút đặc biệt khi tìm thấy ánh sáng cách mạng, Người đã viết: “Luận cương của Lê-nin làm cho tôi rất cảm động, phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng biết bao! Tôi mừng đến phát khóc lên. Ngồi một mình trong buồng mà tôi muốn nói to lên như đang nói trước quần chúng đông đảo: “Hỡi đồng bào bị đọa đày đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta! Từ đó, tôi hoàn toàn tin theo Lê-nin, tin theo Quốc tế thứ ba” - (Hồ Chí Minh, “Con đường dẫn tôi đến chủ nghĩa Lê-nin”, Báo Nhân Dân, số 2226, ngày 22/4/1960).
Từ niềm tin lớn lao ấy, từ ánh sáng của Cách mạng Tháng Mười Nga, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã “tìm đường đi cho dân tộc theo đi” và đưa dân tộc Việt Nam từng bước thoát khỏi ách nô lệ, đứng lên tự giải phóng mình, quyết định vận mệnh của đất nước. Đảng Cộng sản Việt Nam do Bác Hồ sáng lập đã lãnh đạo toàn dân chớp thời cơ, tiến hành cuộc Cách mạng Tháng Tám “long trời lở đất”, giành chính quyền về tay Nhân dân, lập ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào năm 1945. Với sự giúp đỡ to lớn của Liên Xô và các nước XHCN anh em, bằng tinh thần yêu nước, quyết tâm giữ vững độc lập dân tộc, Việt Nam đã “đánh thắng 2 đế quốc to là Pháp và Mỹ”, trở thành tiền đồn của CNXH ở Đông Nam Á, là hình mẫu để nhiều quốc gia tiếp bước.
Ngày nay, Liên Xô và các nhà nước XHCN ở Đông Âu tuy không còn tồn tại, nhưng cứ đến ngày 7/11, tại Nga và một số nước thuộc Liên Xô cũ vẫn tổ chức kỷ niệm Cách mạng Tháng Mười. Những ý nghĩa lịch sử to lớn mà Cách mạng Tháng Mười Nga mang lại vẫn còn nguyên giá trị. Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhân dân Việt Nam vẫn đi theo con đường của chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH, đổi mới đất nước, quyết tâm xây dựng “một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh và góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới” như di nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu.
Hơn một thế kỷ đã trôi qua, thời gian đã phủ lớp bụi mờ trên những thành quách của Cung điện Mùa Đông, nhưng dấu tích của Cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại vẫn hiển hiện trên từng trang sử chói ngời. Dòng sông Nhê-va ngày đêm vẫn thầm thì kể những câu chuyện hào hùng của lịch sử. Biết bao người con đất Việt vẫn không thể quên những tháng ngày từng sinh sống, học tập tại đất nước Xô-viết. Lịch sử đã sang trang, nhưng những dấu tích ấy không bị xóa nhòa mà còn trở thành dấu son đáng nhớ trong lòng nhân loại.
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng so sánh: “Giống như mặt trời chói lọi, Cách mạng Tháng Mười Nga chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu người bị áp bức, bóc lột trên trái đất. Trong lịch sử loài người, chưa từng có một cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế”.