Theo tìm hiểu của phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh, bãi tập kết vật liệu xây dựng tại thôn Quy Vượng (xã Đức Quang) do bà Bùi Thị Hiền (SN 1974, trú phường Bắc Hồng Lĩnh) - Giám đốc Doanh nghiệp tư nhân Võ Đình Thành làm chủ, được cho thuê đất với diện tích hơn 3.500m² và chỉ sử dụng vào mục đích thương mại, dịch vụ (chủ yếu phục vụ tập kết cát). Thế nhưng, từ khi đi vào hoạt động vào cuối năm 2025 đến nay, người dân địa phương liên tục phản ánh tình trạng tàu, phà chở cát thường xuyên đi vào nhánh sông La (lạch Trổ), đến khu vực bãi tập kết để bốc dỡ hàng hóa.
Trước phản ánh của người dân, ngày 15/5/2026, Công an xã Đức Quang đã tiến hành làm việc với chủ bãi tập kết và xác định doanh nghiệp không có giấy phép bến thủy nội địa; lập biên bản xử phạt chủ bãi tập kết và một chủ tàu cát. Cơ quan chức năng yêu cầu doanh nghiệp cam kết không để tàu, phà chở cát đi vào khu vực này để bốc dỡ hàng hóa trong thời gian chờ hoàn thiện thủ tục quy hoạch và cấp phép. Thế nhưng, hoạt động tiếp nhận cát bằng đường thủy tại đây vẫn diễn ra công khai.
Theo phản ánh của người dân địa phương, trong ngày 16/6, nhiều phà chở cát tiếp tục ra vào khu vực lạch Trổ để bốc dỡ khoáng sản. Dọc bờ sông, các thiết bị cẩu cát điện hoạt động liên tục, khung cảnh nhộn nhịp chẳng khác nào một bến thủy nội địa đã được cấp phép và vận hành hợp pháp.
"Phà chở cát ra vào liên tục, cần cẩu hoạt động nhộn nhịp như một bến thủy nội địa. Nếu đã có yêu cầu dừng hoạt động mà doanh nghiệp vẫn đưa phà vào bốc dỡ hàng hóa thì trách nhiệm quản lý của địa phương ở đâu?", anh N.T.Đ - người dân xã Đức Quang bức xúc nói.
Lý giải về việc các phà cát vẫn liên tục cập bến dù bãi tập kết chưa được cấp phép bến thủy nội địa, ông Kiều Văn Kháng - quản lý bãi tập kết (chồng bà Bùi Thị Hiền) cho biết, do nhu cầu nhập hàng lớn phục vụ hoạt động kinh doanh nên doanh nghiệp đã "tranh thủ" đưa phà vào bốc dỡ khi nước lên. Việc nhập hàng này được tiến hành khi doanh nghiệp nắm rõ khu vực chưa được cơ quan chức năng cấp phép hoạt động bến thủy nội địa.
Việc thừa nhận vẫn tiếp nhận cát dù chưa đủ điều kiện pháp lý cho thấy doanh nghiệp đã không tuân thủ cam kết với cơ quan chức năng sau khi bị kiểm tra, nhắc nhở. Phà chở cát liên tục ra vào bốc dỡ hàng hóa tại khu vực chưa được cấp phép bến thủy nội địa không chỉ gây khó khăn cho công tác quản lý khoáng sản mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy về môi trường và an toàn hạ tầng. Khi hoạt động vận chuyển, tập kết không nằm trong cơ chế giám sát của bến thủy được cấp phép, nguy cơ xuất hiện các chuyến hàng không rõ nguồn gốc hoặc cát khai thác trái phép là điều khó tránh khỏi.
Đáng lo ngại hơn, việc các phương tiện đường thủy thường xuyên neo đậu, di chuyển trên lạch Trổ có thể làm gia tăng nguy cơ xói lở bờ sông, ảnh hưởng đến đất sản xuất và đời sống của người dân ven sông. Khu vực bãi tập kết lại nằm sát cầu Đò Hào - cây cầu đã gần 50 năm tuổi và xuống cấp từ lâu. Nếu xảy ra va chạm trong quá trình phà ra vào bốc dỡ hàng hóa, có thể ảnh hưởng đến kết cấu công trình và an toàn giao thông.
Trao đổi với phóng viên, đại diện UBND xã Đức Quang cho biết, địa phương đang hỗ trợ doanh nghiệp sớm hoàn thiện thủ tục để được cấp phép bến thủy nội địa, đồng thời khẳng định sẽ tiếp thu phản ánh và xử lý nghiêm các vi phạm.
Việc hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ là một chuyện, còn bảo đảm việc chấp hành pháp luật trong thời gian chưa đủ điều kiện hoạt động lại là câu chuyện hoàn toàn khác. Khi một bến thủy chưa được cấp phép vẫn hoạt động công khai, những chuyến phà chở cát vẫn ra vào tấp nập bất chấp cam kết và yêu cầu của cơ quan chức năng, vấn đề đặt ra không chỉ là hành vi vi phạm của doanh nghiệp mà còn là hiệu lực quản lý của chính quyền địa phương. Bởi nếu những quy định của pháp luật chỉ dừng lại ở các biên bản nhắc nhở, còn hoạt động thực tế vẫn diễn ra bình thường, thì nguy cơ "nhờn luật" là điều khó tránh khỏi.
