Ngày 6/3, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết các thương nhân đầu mối đang tiếp tục nhập khẩu xăng dầu thành phẩm để cung ứng cho thị trường, dù chi phí nhập khẩu và vận chuyển tăng.
Hai nhà máy lọc dầu lớn trong nước là Dung Quất và Nghi Sơn vẫn duy trì hoạt động bình thường, bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho hệ thống phân phối theo hợp đồng đã ký đến hết tháng 3.
Cụ thể, theo báo cáo của Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng quốc gia Việt Nam (PVN), sản lượng khai thác dầu thô hiện đạt khoảng 180.000 thùng một ngày. Trong đó, khoảng 150.000 thùng mỗi ngày được cung cấp cho Nhà máy lọc dầu Dung Quất. Nhà máy này có thể vận hành ở 118% công suất đến hết tháng 4 và bảo đảm cung cấp xăng dầu theo các hợp đồng đã ký với thương nhân đầu mối.
Tương tự, nhà máy lọc dầu Nghi Sơn duy trì ổn định, bảo đảm nguyên liệu đầu vào cho kế hoạch sản xuất thời gian tới.
"Với lượng dự trữ lưu thông tại doanh nghiệp theo quy định, nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong tháng 3 cơ bản được bảo đảm", theo Bộ Công Thương.
Thị trường xăng dầu trong nước biến động mạnh sau khi xung đột tại Trung Đông leo thang cuối tuần trước. Hiện tại, Qatar ngừng sản xuất khí hóa lỏng, Israel tạm đóng mỏ khí đốt, trong khi Arab Saudi đóng cửa nhà máy lọc dầu lớn nhất nước vì chiến sự. Hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz - "yết hầu" của dòng chảy dầu mỏ thế giới - gần như tê liệt khi hơn 10% đội tàu container toàn cầu kẹt tại đây.
Tại kỳ điều hành ngày 5/3, mỗi lít xăng tăng khoảng 2.000 đồng, trong khi giá dầu hỏa đắt thêm tới 7.132 đồng. Sau điều chỉnh lần này, giá xăng RON 95 vượt 22.000 đồng một lít, lên cao nhất kể từ tháng 3/2022. Còn dầu hỏa lần đầu ghi nhận mức tăng trên 7.000 đồng từ 2019, lên 26.600 đồng.
Kỳ điều hành này liên Bộ chưa sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu để "kìm" giá xăng. Lý giải điều này, bà Nguyễn Thúy Hiền - Cục phó Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết việc sử dụng quỹ bình ổn phải được đánh giá tác động theo quy định Luật Giá, nên chưa kích hoạt ngay dù quỹ vẫn còn dư.
Tình trạng nguồn hàng về chậm khiến tình trạng cây xăng bán nhỏ giọt xuất hiện tại các địa phương. Một số cửa hàng xăng dầu tại Hà Nội, TP HCM, An Giang treo biển hết hàng hoặc hạn chế lượng bán cho khách mỗi lượt mua.
Bà Hiền nhìn nhận việc một số cửa hàng bán lẻ xăng dầu bán cầm chừng, treo biển hết xăng chủ yếu do tâm lý chờ giá tăng khi giá xăng dầu thế giới biến động mạnh. Đại diện Bộ Công Thương khẳng định cơ quan quản lý đang theo dõi sát thị trường, tìm thêm nguồn nhập khẩu, đồng thời bảo đảm nguồn nguyên liệu cho hai nhà máy lọc dầu trong nước - cung ứng khoảng 70-80% nguồn xăng dầu trong nước. Bên cạnh đó, nguồn hàng tồn kho tại doanh nghiệp đủ 20 ngày theo quy định.
Nguồn cung trước mắt đảm bảo, song Bộ Công Thương thừa nhận nếu xung đột tại Trung Đông kéo dài sang tháng 4, thị trường năng lượng thế giới đối mặt với nhiều biến động hơn. Trước tình hình này, Chính phủ lập tổ công tác đảm bảo an ninh năng lượng, tháo gỡ và tạo điều kiện cho hoạt động sản xuất và nhập khẩu xăng dầu.
Bộ Công Thương lưu ý các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu duy trì nguồn cung ổn định cho hệ thống phân phối, không găm hàng hoặc bán cầm chừng chờ giá tăng. Cơ quan quản lý khuyến nghị người dân tiết kiệm năng lượng, ưu tiên sử dụng phương tiện giao thông công cộng, xe điện và các loại nhiên liệu sinh học. "Khi Nhà nước, doanh nghiệp và người dân cùng chia sẻ, sử dụng năng lượng tiết kiệm sẽ góp phần thị trường xăng dầu trong nước ổn định, bảo đảm an ninh năng lượng", Bộ Công Thương nhìn nhận.
Tại công văn ngày 6/3, Bộ này yêu cầu các địa phương theo dõi sát cung - cầu, giá bán xăng dầu và khí gas trên địa bàn để kịp thời có biện pháp quản lý. Lực lượng quản lý thị trường phải tăng giám sát, phát hiện dấu hiệu bất thường như khan hiếm hàng hóa, gián đoạn nguồn cung, găm hàng hoặc tăng giá bất hợp lý để xử lý nghiêm. Bộ cũng đề nghị chính quyền địa phương kiểm tra các cửa hàng bán lẻ xăng dầu để phát hiện trường hợp ngừng, giảm thời gian hoặc mở cửa nhưng không bán hàng với lý do không chính đáng.
Hiện các nhà máy lọc dầu trong nước đáp ứng khoảng 70-80% nhu cầu thị trường, phần còn lại phải nhập khẩu. Thực tế, khi xảy ra bất ổn địa chính trị và xung đột tại Trung Đông, nhu cầu với nguồn dầu thô nội địa để sản xuất gia tăng, dẫn đến cạnh tranh gay gắt trong các đợt đấu thầu quốc tế mua dầu thô Việt Nam.
Để giảm nguy cơ thiếu nguyên liệu, Công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn - đơn vị vận hành nhà máy lọc dầu Dung Quất - kiến nghị ưu tiên sử dụng dầu thô nội địa, hạn chế xuất khẩu mặt hàng này trong giai đoạn rủi ro cao nhằm bảo đảm an ninh năng lượng.
