Mẫu UAV phản lực Loyal Wingman XQ-58A Valkyrie (trái) cùng với F-35 và F-22 của Mỹ (Ảnh: Không quân Mỹ).
Các cường quốc quân sự đang tăng tốc trang bị các máy bay phản lực không người lái (UAV) Loyal Wingman, khí tài hứa hẹn tạo ra cuộc cách mạng trong chiến tranh trên bầu trời, đồng thời đặt ra những thách thức rõ rệt về đạo đức và chính trị.
Những UAV đó được thiết kế để hoạt động cùng với tiêm kích có người lái, như một hệ số nhân lực và nâng cao năng lực cho những chiến đấu cơ này. Australia, Trung Quốc, Ấn Độ, Nga và Mỹ đều đã triển khai các thiết kế tương ứng để bổ sung vào kho tiêm kích cơ có người lái hiện có của họ.
Australia hiện đã thực hiện chuyến thử nghiệm đầu tiên với UAV phản lực Loyal Wingman, với công nghệ trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ đắc lực cho tiêm kích có người lái của Không quân Hoàng gia Australia (RAAF), như F-35A Lightning II, F/A-18F Super Hornet và E-7A Wedgetail.
UAV phản lực Loyal Wingman còn có thể thực hiện nhiều vai trò khác nhau như tình báo, giám sát và trinh sát, chuyển tiếp thông tin liên lạc, và cả khả năng tấn công động học và phi động học. Nó không phải là UAV được điều khiển từ xa nhưng hoạt động với mức độ tự chủ cao để giảm bớt gánh nặng không cần thiết cho phi công và phi hành đoàn mặt đất.
Trong năm 2021, Trung Quốc cũng đã công bố khái niệm UAV phản lực Loyal Wingman FH-97, được cho là có khả năng mang nhiều loại vũ khí khác nhau và có khả năng tác chiến điện tử theo bầy đàn. Giống Loyal Wingman của Australia, nó là một UAV tốc độ cao, tầm trung có thể thực hiện trinh sát, xác định mục tiêu, phát hiện pháo binh, đánh giá thiệt hại trận chiến và tấn công các địa điểm và cơ sở quan trọng.
Ngoài ra, FH-97 còn có thể mang theo UAV FH-901 nhỏ hơn để tấn công các mục tiêu cơ động hoặc xác định chính xác.
Năm ngoái, Ấn Độ cũng đã công bố khái niệm UAV Hệ thống Tổ hợp Không quân Chiến đấu (CATS), dự kiến hoạt động cùng với máy bay chiến đấu hạng nhẹ Tejas Mk1 (LCA). Nó có khả năng bí mật xuyên thủng hệ thống phòng không của đối phương và tấn công 700 km bên trong lãnh thổ đối phương.
Trong khi đó, năm ngoái, Nga đã thử nghiệm UAV tàng hình S-70 Okhotnik-B trong một cuộc mô phỏng không chiến tại khu huấn luyện Ashuluk. Cuộc tập trận này nhằm đánh giá khả năng tương thích của nó với tiêm kích tàng hình Su-57 trong vai trò cánh hỗ trợ không người lái.
Okhotnik, có nghĩa là “Thợ săn” trong tiếng Nga, trở thành một máy bay chiến đấu đánh chặn với tên lửa không đối không mô phỏng, cho phép đánh giá khả năng kết hợp giữa hệ thống điện tử hàng không của nó với hệ thống dẫn đường tên lửa và dẫn đường cho tiêm kích chiến đấu Su-57 dẫn đường. Okhotnik được cho là đã được “robot hóa hoàn toàn”, có nghĩa là nó có thể đưa ra các quyết định chiến đấu độc lập ngoại trừ việc triển khai vũ khí thực tế, việc vốn được giao cho con người chỉ huy vận hành.
Không quân Mỹ hiện nay đặt ưu tiên hàng đầu cho UAV. Trong những năm gần đây, Phòng thí nghiệm Nghiên cứu của Lực lượng Phòng không Mỹ (AFRL) đã tài trợ công nghệ sản xuất Kratos Defense XQ-58A Valkyrie. Đây là thiết kế tàng hình có thể sử dụng để thay thế một số loại máy bay chiến thuật trong kho vũ khí của Mỹ.
Nó có thể hoạt động bên cạnh các máy bay chiến đấu F-22 và F-35, máy bay ném bom B-21 hoặc Air Dominance (NGAD) thế hệ mới. Các nhà phát triển drone XQ-58A khẳng định, máy bay không người lái có thể thực hiện nhiệm vụ chiến thuật như trinh sát, giám sát mục tiêu, tấn công và tác chiến điện tử với chi phí thấp
Sự xuất hiện của các UAV Loyal Wingman phản ánh nhu cầu sử dụng UAV trong các cuộc chiến tương lai. Những chiếc máy bay này mang lại lợi thế về số lượng cho các nhà khai thác, hoạt động như mồi nhử, một lực lượng bầy đàn hoặc hệ số nhân lực bổ sung cho máy bay có người lái.
