Khi mùa lễ hội cuối năm đến, với không khí lạnh, các bữa tiệc liên tiếp và thói quen sinh hoạt thay đổi, nhiều người chỉ tập trung vào niềm vui mà bỏ qua tín hiệu cảnh báo sức khỏe của tim mạch. Tuy nhiên, các chuyên gia tim mạch cảnh báo rằng dịp lễ cuối năm chính là "mùa nhồi máu cơ tim" – thời điểm nguy cơ bị nhồi máu cơ tim và tử vong do bệnh tim tăng cao hơn bất kỳ thời điểm nào trong năm.
Tại sao mùa lễ lại dễ gặp nhồi máu cơ tim?
Nguy cơ nhồi máu cơ tim tăng lên trong mùa lễ cuối năm là do sự kết hợp của nhiều yếu tố bên trong cơ thể và thói quen mùa đông:
1. Thời tiết lạnh làm tim "gồng mình" hoạt động
Nhiệt độ lạnh khiến cơ thể co thắt các mạch máu ngoại vi để giữ ấm. Khi mạch máu nhỏ lại, huyết áp tăng cao hơn bình thường, khiến tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu khắp cơ thể. Đồng thời, vào mùa lạnh, máu có xu hướng dày và dễ hình thành cục máu đông hơn, làm tăng nguy cơ tắc nghẽn động mạch vành – nguyên nhân chính gây nhồi máu cơ tim.
2. Ăn uống quá độ và thực phẩm giàu chất béo
Các bữa tiệc lễ hội thường đầy ắp các món ăn giàu chất béo, muối và đường. Việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm không lành mạnh trong thời gian ngắn có thể khiến cholesterol và huyết áp tăng đột ngột, làm tim phải chịu sức ép lớn hơn.
3. Uống rượu bia quá mức
Rượu bia không chỉ khiến người dùng mất kiểm soát ăn uống mà còn làm mạch máu giãn và huyết áp biến động thất thường, gây rối loạn nhịp tim, đôi khi dẫn tới tắc nghẽn mạch vành đột ngột. Đây chính là một trong những "thủ phạm" của hiện tượng gọi là "Holiday Heart Syndrome" – hội chứng tim lễ hội.
4. Stress, lo âu và áp lực dịp cuối năm
Cuối năm là lúc mọi người đối mặt với nhiều áp lực: hoàn thành công việc, chuẩn bị quà cáp, tài chính và các mối quan hệ gia đình. Stress kéo dài làm hormone căng thẳng (như cortisol) gia tăng, làm huyết áp và nhịp tim lên cao – một cú sốc sinh lý mà trái tim phải gánh chịu.
5. Thói quen sinh hoạt thay đổi và trì hoãn khám bệnh
Dịp lễ khiến nhiều người bỏ quên việc dùng thuốc hằng ngày, ngủ thiếu, vận động ít, thậm chí trì hoãn khám chữa nếu có dấu hiệu bất thường vì không muốn "phá vỡ không khí lễ hội". Điều này vô tình khiến các vấn đề tim mạch tiềm ẩn có cơ hội bùng phát thành nhồi máu cơ tim.
Dữ liệu cảnh báo nguy cơ tăng đột biến các ca nhồi máu cơ tim ngày lễ
Nhiều nghiên cứu dịch tễ cho thấy trong khoảng thời gian từ Ngày Giáng sinh đến ngày Tết Dương lịch, số ca tử vong do nhồi máu cơ tim tăng rõ rệt so với những thời điểm khác trong năm. Một nghiên cứu lớn cho biết ngày 25/12 đứng đầu các ngày có số người chết vì nhồi máu cơ tim, tiếp đến là ngày 26/12 và 1/1. Điều này cho thấy rằng mùa lễ không chỉ đầy niềm vui mà còn là thời điểm tim mạch dễ gặp biến chứng nguy hiểm cao nhất trong năm.
Dấu hiệu sớm cần chú ý
Các bác sĩ tim mạch khuyến cáo mọi người không nên bỏ qua những tín hiệu nhỏ nhất của cơ thể trong mùa lễ, bao gồm:
Đau hay khó chịu vùng ngực, cảm giác nặng và ép.
Đau lan lên vai, cánh tay hoặc hàm.
Khó thở không rõ nguyên nhân.
Mệt mỏi đột ngột, đau đầu dữ dội.
Buồn nôn, đổ mồ hôi lạnh
Những triệu chứng này tuy dễ bị nhầm lẫn với mệt mỏi do no quá, stress hay say đồ ăn, nhưng lại có thể là dấu hiệu của nhồi máu cơ tim sắp xảy ra.
Ai dễ bị ảnh hưởng nhất?
Mặc dù ai cũng có thể bị nhồi máu cơ tim, nhưng theo bác sĩ, một số nhóm người dễ gặp nguy cơ cao hơn vào dịp lễ bao gồm:
Người cao tuổi.
Người có tiền sử bệnh tim mạch, huyết áp cao, tiểu đường.
Người thừa cân, béo phì.
Người hút thuốc, uống rượu thường xuyên.
Người ít vận động, mất kiểm soát cân nặng
Làm thế nào để giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim trong mùa lễ?
Để bảo vệ tim mạch trong dịp lễ cuối năm, chuyên gia tim mạch khuyến nghị:
Ăn uống điều độ, ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ, trái cây và rau xanh.
Đi lại nhẹ nhàng sau bữa ăn để hỗ trợ tiêu hóa và lưu thông máu.
Hạn chế rượu bia, đồ ngọt và thức ăn nhiều muối.
Không bỏ thuốc tim mạch hằng ngày nếu đã được kê đơn.
Ngủ đủ giấc và giảm stress bằng thiền, đi bộ hoặc trò chuyện với người thân.
Nhanh chóng đi khám ngay khi xuất hiện triệu chứng bất thường.
Các bác sĩ nhấn mạnh rằng biết cách bảo vệ trái tim không có nghĩa là từ chối niềm vui lễ hội, mà là ăn uống và sinh hoạt một cách thông minh hơn để tận hưởng trọn vẹn mùa lễ mà không phải trả giá bằng sức khỏe. Dành thời gian chăm sóc bản thân và lắng nghe cơ thể là món quà quý giá nhất bạn có thể dành cho chính mình và những người thân yêu trong dịp cuối năm.
