(Baohatinh.vn) - Những tháng đầu năm 2017, giá mủ cao su thiên nhiên đang nhích dần lên sau nhiều năm trầm lắng. Đây là thời điểm cần nhìn lại một cách thấu đáo cây “kinh tế mũi nhọn” này để xác định hướng đi, đảm bảo sự phát triển bền vững trên vùng đất thiên tai khắc nghiệt Hà Tĩnh và phù hợp với quy luật cung - cầu.
Thiếu kinh phí, đường vào các lô cao su xuống cấp
“Một thuở vàng son”
Bén duyên trên đất Hà Tĩnh vào những năm cuối thập kỷ 90 của thế kỷ XX, cây cao su đã có sự phát triển nhanh chóng cả về diện tích và sản lượng, nhờ được sự quan tâm của ngành và tỉnh. Từ hơn chục ha ban đầu của Công ty TNHH MTV Cao su Hà Tĩnh, đến năm 2013, toàn tỉnh đã có 13.197 ha cao su.
Cùng với phát triển nhanh về diện tích, giá mủ cao su thời điểm đó cũng tăng chóng mặt. Ông Nguyễn Khánh Toàn - Giám đốc Công ty TNHH MTV Cao su Hà Tĩnh, nhớ lại: 2009 - 2011 là những năm mủ cao su thiên nhiên có giá rất cao, có lúc đạt trên 100 triệu đồng/tấn. Theo đó, hàng ngàn công nhân công ty có thu nhập cao, nhiều gia đình có thu nhập vài chục triệu đồng/ tháng. Nhiều công nhân đã xây nhà cửa khang trang, nuôi con ăn học đàng hoàng đều nhờ thu nhập từ cây cao su. Không ít người dân ở Hà Tĩnh thời bấy giờ mơ được trở thành công nhân cao su... Những năm đó, công ty trích kinh phí nhiều tỷ đồng để đầu tư cơ sở hạ tầng và hỗ trợ các địa phương trên địa bàn”.
Một cán bộ Công ty Cao su Hà Tĩnh, giờ vẫn khẳng định: Người ta ví cao su là “vàng trắng” ở thời điểm đó, quả không ngoa! Chỉ 8 tháng đầu năm 2012, Hà Tĩnh có diện tích cao su đưa vào khai thác trên 2.500 ha, với sản lượng mủ thu được trên 1.154 tấn, lợi nhuận trên 20,3 tỷ đồng (sau thuế - PV), nộp ngân sách trên 13 tỷ đồng. Buôn vàng thật cũng không có lợi nhuận cao như vậy!
Vào lúc cao su rớt giá, việc bón phân cũng chỉ mức cầm chừng
Bài học của quy luật cung - cầu
Sau khi đạt đỉnh, giá cao su xuất khẩu bắt đầu lao dốc và chạm đáy. Ông Nguyễn Khánh Toàn cho biết thêm: “Giá mủ cao su xuống thấp kéo dài nhiều năm khiến công ty gặp rất nhiều khó khăn, thua lỗ nhiều tỷ đồng/năm. Cụ thể: Năm 2015, công ty khai thác được 1.800 tấn mủ, với giá chỉ 28 triệu đồng/tấn; năm 2016, thu 1.300 tấn mủ, với giá chưa đầy 30 triệu đồng/tấn, thấp hơn giá thành 3 triệu đồng/tấn; năm 2016, công ty lỗ 6 tỷ đồng”.
“Trong những năm khó khăn đó, công ty đã cố gắng để đảm bảo chế độ cho người lao động và duy trì mức lương bình quân 3 triệu đồng/người/ tháng. Nhiều người không trụ nổi đã phải tự chuyển nghề. Suất đầu tư từ 170 triệu đồng/ha hạ xuống còn 70 triệu đồng/ha. Nhiều diện tích cao su đã bị thanh lý, dừng trồng...” - ông Toàn chua chát.
Công ty TNHH MTV Cao su Hương Khê trong những năm qua không triển khai trồng mới; thực hiện tiết giảm đầu tư theo chỉ đạo của Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam. Nhiều diện tích cao su chuyển sang chăm sóc tối thiểu, nhằm duy trì vườn cây; chi phí quản lý, vốn phục vụ sản xuất thiếu... Những yếu tố trên làm ảnh hưởng đến việc làm, thu nhập của người lao động...
Các chuyên gia đều cho rằng, giá cao su xuống thấp kéo dài là do cung vượt cầu. Diện tích cây cao su cả nước đã vượt xa quy hoạch chung của Chính phủ, trong đó có các tỉnh Bắc Trung Bộ.
Quy luật cung - cầu cũng không ngoại trừ đối với cả cây “vàng trắng”. Bài học đắt giá này sẽ cho chúng ta có cái nhìn biện chứng, khách quan hơn để có hướng đi đúng cho cây cao su phát triển bền vững trên đất Hà Tĩnh.
Là một trong 3 địa phương thí điểm kê khai hoạt động chăn nuôi, cấp mã định danh cơ sở trên Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về chăn nuôi và thú y, Hà Tĩnh đang tích cực rà soát, cập nhật, từng bước hình thành hệ thống dữ liệu đồng bộ.
Từ vùng đồi Khe Mây, anh Nguyễn Văn Hòe (SN 1989), thôn Trung Đình, xã Hương Đô đã gây dựng mô hình trồng cam, bưởi kết hợp nuôi ong, tạo ra hai nguồn thu trên cùng diện tích sản xuất.
Để hoàn thành kế hoạch sản xuất ngô vụ đông, nông dân tại nhiều địa phương ở Hà Tĩnh đang đẩy nhanh tiến độ làm đất, xuống giống, quyết tâm phủ kín diện tích như mục tiêu đã đề ra.
Hội thảo về mô hình chứng chỉ FSC cho dịch vụ hệ sinh thái các-bon cung cấp thông tin về tiềm năng, cơ hội tiếp cận các nguồn tài chính xanh, kết nối các chủ rừng với các tổ chức tài trợ, góp phần nâng cao giá trị kinh tế từ rừng và thúc đẩy phát triển lâm nghiệp bền vững.
Từ vùng đất hoang hóa, anh Nguyễn Văn Dương (SN 1989, thôn Vân Lâm, xã Đan Hải, Hà Tĩnh) đã gây dựng vùng sản xuất rau, củ, quả rộng gần 12 ha, xanh tốt quanh năm, mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Trước nguy cơ dịch tả lợn châu Phi phát sinh, lây lan trên diện rộng tại Hà Tĩnh, cơ quan chuyên môn khuyến cáo các địa phương chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch nhất là trong những tháng cuối năm 2026.
Chương trình “Đồng hành cùng nông dân liên kết sản xuất - Kết nối tiêu thụ nông sản” nhằm hỗ trợ nông dân Hà Tĩnh quảng bá, kinh doanh và kết nối tiêu thụ nông sản trên nền tảng số.
Khi màn đêm buông xuống, ngư dân làng biển Cam Lâm thuộc xã Cổ Đạm (Hà Tĩnh) lại tất bật ra khơi, thả lưới gần bờ, bắt đầu một hành trình lao động mới.
Giai đoạn 2021 - 2025, sau quá trình thực hiện tập trung, tích tụ ruộng đất, Hà Tĩnh đã giảm hơn 70% số thửa đất trên các vùng chuyển đổi, tạo điều kiện thuận lợi để đẩy mạnh cơ giới hóa, hình thành các vùng sản xuất tập trung, hướng tới phát triển nền nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn, hiện đại.
Từ vùng đồng trũng sản xuất kém hiệu quả, anh Bùi Văn Đức, xã Đồng Tiến (Hà Tĩnh) đã phát triển mô hình nuôi cá lóc trong giàn lưới, thu lãi hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
Thời điểm này đang bắt đầu vào mùa rươi, bà con nông dân xã Nghi Xuân (Hà Tĩnh) đổ ra đồng soi đèn săn “lộc trời” trong đêm, mang lại nguồn thu nhập đáng kể.
Hà Tĩnh đang định hướng phát triển ngành hàng hươu sao trên nền tảng khoa học, công nghệ. Trong đó, các ngành, địa phương chú trọng phối hợp với các bộ, cơ quan trung ương, viện nghiên cứu, chuyên gia nhằm bảo tồn nguồn gen, nâng cao chất lượng đàn hươu, chuẩn hóa quy trình chăn nuôi và đẩy mạnh chế biến sâu.
Cụ thể hóa chương trình hợp tác sát thực tiễn, chọn hộ dân nòng cốt và tăng cường phối hợp đồng bộ là định hướng để Hà Tĩnh nhân rộng mô hình nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn Quế Lâm.
Từ sự đồng thuận, chung sức của Nhân dân, xã Đức Quang (Hà Tĩnh) từng bước đổi thay diện mạo nông thôn với những tuyến đường rộng mở, vườn mẫu xanh đẹp và khu dân cư ngày càng khang trang.
Dưới sự lãnh đạo của tổ chức Đảng, sự đồng thuận của Nhân dân, việc chuyển đổi ruộng đất lần thứ 3 ở xã Gia Hanh (Hà Tĩnh) đang từng bước mở hướng sản xuất tập trung, tạo động lực phát triển nông nghiệp địa phương.
Những mùa vụ từng được tính toán theo diễn biến của thời tiết nay trở nên khó lường, tiềm ẩn nhiều rủi ro trước những biến động bất thường của khí hậu. Thế nhưng, bằng sự nhạy bén, linh hoạt và kinh nghiệm được tích lũy, người dân Hà Tĩnh đang từng bước thay đổi cách thức sản xuất, chủ động thích ứng với thiên nhiên để bảo vệ thành quả sản xuất, gìn giữ sinh kế.
Hơn 800 ha rừng phòng hộ do Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Kỳ Anh (Hà Tĩnh) quản lý bị bão quật đổ trong năm 2025, đến nay, nhiều diện tích vẫn chưa được phục hồi...
Khai thác hiệu quả lợi thế vườn đồi, người dân Trường Lưu (Hà Tĩnh) phát triển các mô hình trồng trọt, chăn nuôi phù hợp, tạo nguồn thu ổn định, mở hướng nâng cao đời sống, giảm nghèo bền vững.
Từ mong muốn lập nghiệp trên quê hương, tạo đầu ra ổn định cho nông sản địa phương, HTX Nông nghiệp sạch Trường Lưu (xã Trường Lưu, Hà Tĩnh) đang từng bước đầu tư nâng cao chất lượng gạo, mở rộng thị trường tiêu thụ.
Từ vùng đất ruộng bỏ hoang, anh Hồ Văn Khoa ở thôn Phúc Thắng, xã Tùng Lộc (Hà Tĩnh) đã xây dựng trang trại chăn nuôi bò 3B theo hướng tập trung, từng bước nâng cao hiệu quả kinh tế.
Với tổng vốn đầu tư khoảng 10 tỷ đồng, trang trại nuôi gà Ai Cập của anh Nguyễn Hữu Dũng (xã Toàn Lưu, Hà Tĩnh) đang cho sản lượng hơn 28.000 quả trứng mỗi ngày.
Hà Tĩnh đang huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, khơi thông nguồn lực, phát huy lợi thế 3 vùng sinh thái, từng bước đưa nông nghiệp sinh thái từ những mô hình tiên phong trở thành động lực tăng trưởng mới, hài hòa các giá trị kinh tế - xã hội - môi trường.
Nông nghiệp sinh thái mở ra hướng đi tất yếu để Hà Tĩnh chuyển từ tăng trưởng dựa vào sản lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị và tính bền vững. Tuy nhiên, hành trình trở thành phương thức sản xuất phổ biến vẫn còn nhiều thách thức. Quy mô sản xuất manh mún, nguồn lực đầu tư hạn chế và liên kết chuỗi thiếu bền chặt đang là những điểm nghẽn cản bước quá trình chuyển đổi xanh của ngành nông nghiệp...
Từ cánh đồng lúa giảm phát thải, làng nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn đến những cánh rừng được quản lý bền vững, nông nghiệp sinh thái đang hiện hữu trên nhiều vùng đất Hà Tĩnh. Đằng sau những chuyển động ấy là sự đổi thay trong nếp nghĩ, cách làm của người nông dân, từng bước nâng cao giá trị kinh tế gắn với bảo vệ tài nguyên, môi trường và gìn giữ hệ sinh thái tự nhiên.
Người dân xã Thượng Đức (Hà Tĩnh) đang từng bước đổi mới cách làm kinh tế, chuyển từ sản xuất theo kinh nghiệm sang phát triển các mô hình gắn với nhu cầu thị trường, nâng cao thu nhập.
Những ngày này, người dân xã Kim Hoa (Hà Tĩnh) đang rộn ràng bước vào mùa thu hoạch cam chanh. Cam chín đến đâu được thương lái thu hái đến đó, mang đến niềm vui vào vụ của người dân.
Hà Tĩnh đang đẩy mạnh chuẩn hóa thông tin trên hệ thống truy xuất nguồn gốc của tỉnh, hướng tới kết nối, chia sẻ dữ liệu với hệ thống của Bộ NN&MT. Đây là bước đi quan trọng nhằm minh bạch thông tin, nâng cao uy tín và sức cạnh tranh của sản phẩm địa phương trên thị trường.
Xin chào, Tôi là Chatbot của Báo Hà Tĩnh
Hãy hỏi tôi bất kỳ điều gì bạn cần biết về Báo Hà Tĩnh nhé. Tôi sẵn sàng hỗ trợ!