Từ vùng biển đến miền biên viễn, Hà Tĩnh có nhiều địa điểm sở hữu cảnh quan đẹp nhưng chưa được khai thác tương xứng do những vướng mắc liên quan đến đất đai. Để tháo gỡ “điểm nghẽn” này, ngày 24/4/2026, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 28/2026/QĐ-UBND (gọi tắt là Quyết định 28) quy định cơ chế cho thuê đất thuộc thẩm quyền của UBND cấp xã với thời hạn không quá 5 năm.
Đây được xem là cơ sở pháp lý quan trọng, tạo điều kiện để các địa phương khai thác hiệu quả quỹ đất do xã quản lý, qua đó mở ra cơ hội phát triển du lịch, dịch vụ tại nhiều khu vực giàu tiềm năng.
Thực hiện Quyết định 28, UBND xã Thạch Khê đã khẩn trương rà soát quỹ đất, xây dựng quy trình cho thuê công khai, minh bạch theo đúng quy định. Đến nay, địa phương đã phê duyệt phương án và danh mục 78 thửa đất cho thuê ngắn hạn với tổng diện tích hơn 84 ha, phục vụ các mục đích nuôi trồng thủy sản, thương mại, dịch vụ và sản xuất phi nông nghiệp.
Trong số này, khu vực Eo Lói - thắng cảnh nằm dưới chân dãy Nam Giới được kỳ vọng trở thành điểm đến hấp dẫn sau khi thu hút được các nhà đầu tư phát triển dịch vụ ăn uống, nghỉ chân. Hiện, địa phương đang đầu tư hạ tầng giao thông, tạo thuận lợi cho du khách tiếp cận khu vực này.
“Trước đây, dù địa phương có nhiều khu vực cảnh quan đẹp nhưng chưa có cơ chế cho thuê đất cụ thể nên khó thu hút đầu tư dịch vụ du lịch. Sau khi Quyết định 28 được ban hành, xã đã khẩn trương rà soát quỹ đất, xây dựng phương án quản lý và công khai danh mục cho thuê để người dân, doanh nghiệp có cơ hội đầu tư, khai thác đúng quy định”, ông Nguyễn Hoàng Thịnh - Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Thạch Khê cho biết.
Quyết định 28 đang từng bước trở thành “đòn bẩy” giúp nhiều địa phương biến lợi thế cảnh quan thành nguồn lực phát triển kinh tế. Không chỉ mở ra cơ hội phát triển tại những vùng đất giàu tiềm năng như Thạch Khê, chính sách này còn góp phần tháo gỡ những “nút thắt” tồn tại nhiều năm ở suối Rào Àn, xã Sơn Kim 1.
Nhiều năm qua, khu vực suối Rào Àn hình thành khoảng 7 điểm kinh doanh dịch vụ ăn uống, nghỉ chân phục vụ du khách. Phần lớn các công trình được xây dựng trên diện tích đất có nguồn gốc khai hoang từ trước. Tuy nhiên, do khu vực chưa được cấp phép phát triển du lịch nên hoạt động kinh doanh chủ yếu mang tính tự phát, gây không ít khó khăn trong công tác quản lý về đất đai, phòng cháy, chữa cháy, an toàn thực phẩm và an ninh trật tự.
Trên cơ sở Quyết định 28 của UBND tỉnh, ngày 2/6, Sở NN&MT Hà Tĩnh tiếp tục ban hành Văn bản số 4150/SNNMT-QLĐĐ hướng dẫn UBND xã Sơn Kim 1 thực hiện các quy định về đất đai và tài nguyên nước liên quan đến hoạt động du lịch tại khu vực suối Rào Àn. Theo đó, địa phương rà soát nguồn gốc đất, xây dựng phương án quản lý, sử dụng và cho thuê đất phù hợp; đồng thời tăng cường quản lý hoạt động du lịch, đảm bảo các quy định về môi trường, phòng cháy, chữa cháy và an toàn trong quá trình khai thác.
Sau khi được hướng dẫn, UBND xã Sơn Kim 1 đã tiến hành rà soát nguồn gốc đất, trích đo các thửa đất dọc suối Rào Àn với tổng diện tích hơn 8 ha để đưa vào quản lý và xây dựng phương án cho thuê đất ngắn hạn. Đồng thời, địa phương đang hoàn thiện phương án tổng thể quản lý, sử dụng đất kèm danh mục các khu đất, thửa đất dự kiến cho thuê phục vụ hoạt động du lịch.
Thời điểm này, cùng với việc địa phương khẩn trương hoàn thiện các thủ tục theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn, các hộ kinh doanh tại khu vực suối Rào Àn cũng đang tích cực phối hợp thực hiện các yêu cầu liên quan. Theo lộ trình, sau khi hoàn tất thủ tục thuê đất, các hộ dân sẽ đăng ký giấy phép kinh doanh, từng bước đáp ứng các quy định về an toàn thực phẩm, phòng cháy, chữa cháy, bảo vệ môi trường và các điều kiện hoạt động cần thiết khác.
“Chúng tôi rất đồng tình và ủng hộ cơ chế cho thuê đất của địa phương. Trước đây, hoạt động kinh doanh chủ yếu mang tính tự phát nên việc đầu tư cũng còn nhiều e ngại. Nay có cơ chế rõ ràng, các hộ dân sẽ có điều kiện hoàn thiện thủ tục, đăng ký kinh doanh và đầu tư bài bản hơn. Chúng tôi mong thời gian tới khu vực Rào Àn được quản lý tốt, ngày càng thu hút nhiều du khách đến tham quan, trải nghiệm, qua đó tạo sinh kế ổn định cho người dân địa phương", chị Phạm Thị Hương Mai - chủ điểm kinh doanh dọc suối Rào Àn chia sẻ.
Theo phương án đang được triển khai, khu vực suối Rào Àn sẽ có 7 điểm kinh doanh dịch vụ được quản lý theo quy hoạch, gồm 2 điểm phía ngoài và 5 điểm phía trong khu vực suối. Dự kiến trong tháng 6, địa phương sẽ cơ bản hoàn thành các thủ tục cần thiết để đầu tháng 7 đưa các điểm kinh doanh vào hoạt động theo phương án quản lý mới.
“Thời gian tới, địa phương sẽ quản lý khu vực suối Rào Àn theo hướng bài bản, chặt chẽ hơn, có sự phối hợp của các lực lượng chức năng để đảm bảo an ninh trật tự, phòng cháy, chữa cháy, vệ sinh môi trường và an toàn cho du khách. Đồng thời, định hướng xây dựng Rào Àn thành khu du lịch cộng đồng, tạo sự liên kết giữa các hộ kinh doanh để cùng phát triển, từng bước xây dựng thương hiệu du lịch đặc trưng của địa phương”, ông Phạm Anh Hào - Chủ tịch UBND xã Sơn Kim 1 cho hay.
Không chỉ riêng xã Thạch Khê hay Sơn Kim 1, Quyết định 28 đang mở ra cơ hội cho nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh khai thác hiệu quả các vùng đất giàu tiềm năng nhưng nhiều năm chưa thể phát triển do vướng mắc về cơ chế quản lý. Khi những “điểm nghẽn” về đất đai dần được tháo gỡ, cơ hội phát triển du lịch ở nhiều vùng quê Hà Tĩnh cũng đang rộng mở hơn.
Quyết định số 28 đã tạo hành lang pháp lý quan trọng để các địa phương khai thác hiệu quả quỹ đất do xã, phường quản lý, đặc biệt tại những khu vực có tiềm năng phát triển du lịch, thương mại và dịch vụ. Thông qua cơ chế cho thuê đất ngắn hạn, các địa phương có cơ sở để quản lý chặt chẽ hoạt động sử dụng đất, đồng thời tạo điều kiện cho người dân, tổ chức đầu tư, kinh doanh theo đúng quy định.
Tuy nhiên, việc sử dụng đất phải tuân thủ nghiêm các nguyên tắc đã được quy định, trong đó không được xây dựng công trình kiên cố; khi hết thời hạn thuê hoặc khu vực được triển khai quy hoạch, dự án mới thì các tổ chức, cá nhân phải hoàn trả mặt bằng theo quy định. Trong quá trình triển khai, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, Sở sẽ tiếp tục phối hợp, hướng dẫn và hỗ trợ các địa phương xử lý kịp thời để việc thực hiện đảm bảo đúng quy định của pháp luật.
