Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV đã nhận được Báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân, thể hiện sự đồng thuận cao với các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước đồng thời phản ánh những trăn trở, lo lắng về các vấn đề nổi cộm trong kinh tế-xã hội. Báo cáo tập trung vào các vấn đề như tinh gọn bộ máy, phát triển khoa học công nghệ, an sinh xã hội, phòng chống tham nhũng và các vấn đề dân sinh bức xúc.
Quan tâm sâu sắc đến vận mệnh đất nước
Trình bày Báo cáo, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Đỗ Văn Chiến cho biết chuẩn bị cho Kỳ họp quan trọng này, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã tiếp nhận 63 báo cáo từ Ủy ban Mặt trận tổ quốc Việt Nam các tỉnh, thành phố, 24 báo cáo từ các đoàn đại biểu Quốc hội, 20 báo cáo từ các tổ chức thành viên, cùng ý kiến đóng góp của các Ủy viên Đoàn Chủ tịch. Tổng hợp lại, báo cáo dày 35 trang, chứa đựng khoảng 1.737 lượt ý kiến, được tập hợp thành 142 trang tài liệu, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Nhân dân đến vận mệnh đất nước.
Báo cáo cho thấy sự vui mừng, phấn khởi và đồng tình ủng hộ của cử tri và Nhân dân đối với những quyết sách mang tính đột phá của Đảng và Nhà nước. Đặc biệt, việc chỉ đạo quyết liệt cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, hướng mạnh về cơ sở, phục vụ doanh nghiệp và người dân đã nhận được sự đồng thuận cao.
Theo Chủ tịch Đỗ Văn Chiến, cử tri và Nhân dân đánh giá cao các Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 10, lần thứ 11 khóa XIII; Kỳ họp thứ 8 và Kỳ họp bất thường lần thứ 9 Quốc hội khóa XV và xem đây là những "dấu mốc lịch sử" quan trọng, mở ra một "kỷ nguyên mới" cho sự phát triển của đất nước.
Sự đồng thuận còn thể hiện rõ nét qua việc ủng hộ các chủ trương lớn, như Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đặc biệt là phong trào "Bình dân học vụ số." Chủ trương miễn học phí cho học sinh từ mầm non đến hết trung học phổ thông, cuộc vận động xóa nhà tạm, nhà dột nát cho người nghèo và xây dựng 1 triệu căn nhà ở xã hội cũng nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ. Đặc biệt là chủ trương ưu tiên bố trí cơ sở vật chất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy cho giáo dục, y tế, văn hóa cộng đồng, cùng việc xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế,
Bên cạnh đó, cử tri và Nhân dân ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực của Đảng và Nhà nước trong việc tháo gỡ các "nút thắt, điểm nghẽn" để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế 8% trong năm 2025. Cùng với đó, những kết quả ấn tượng trên mặt trận đối ngoại, thể hiện qua các chuyến thăm và làm việc của lãnh đạo Đảng và Nhà nước với các nước, cùng việc đón tiếp nhiều nguyên thủ quốc gia đến thăm Việt Nam đã góp phần nâng cao vị thế của đất nước trên trường quốc tế.
Đặc biệt, việc tổ chức kỷ niệm 50 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước ở cấp quốc gia với nhiều hoạt động ý nghĩa, cùng việc tiếp tục đẩy mạnh cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực cũng được cử tri và Nhân dân đánh giá cao.
Quyết liệt đấu tranh với tiêu cực
Bên cạnh những tín hiệu tích cực, Báo cáo cũng thẳng thắn chỉ ra những băn khoăn, lo lắng và khó khăn mà cử tri và Nhân dân đang gặp phải. Đó là những xáo trộn trong quá trình chuyển đến làm việc ở đơn vị hành chính mới, những lo ngại về chính sách áp đặt thuế quan của Mỹ, tác động đến giá vàng, tỷ giá đồng USD và thị trường chứng khoán. Những bức xúc về tình trạng sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, lừa đảo trên không gian mạng. Cử tri và Nhân dân cũng lo ngại việc gia tăng một số bệnh như: dịch cúm, sởi, đau mắt đỏ, sốt xuất huyết, bệnh dại do chó mèo cắn.
Tình trạng giả danh cơ quan chức năng để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, đăng tin thất thiệt, giật tít "câu like," "câu view" trên mạng xã hội cũng gây bức xúc trong dư luận.
Từ những trăn trở, lo lắng đó, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam đã đưa ra những kiến nghị tâm huyết, mang tính xây dựng. Trong đó, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kịp thời điều chỉnh những vướng mắc, phát sinh trong quá trình tinh gọn bộ máy, để đảm bảo "vừa chạy vừa xếp hàng; không được để gián đoạn công việc; bộ máy mới phải tốt hơn, hiệu quả hơn bộ máy cũ," như chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm.
Đoàn Chủ tịch cũng đề nghị các cơ quan chức năng quyết liệt đấu tranh, xử lý nạn hàng giả, hàng kém chất lượng, chấm dứt tình trạng sử dụng sim rác để lừa đảo, đăng tin sai lệch trên mạng xã hội. Các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước Đồng thời cần được khẩn trương thể chế hóa, như phát động các phong trào thi đua yêu nước quy mô lớn, để phát huy mọi nguồn lực xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Cuối cùng, Đoàn Chủ tịch kiến nghị tăng cường tuyên truyền, vận động đi đôi với áp dụng các biện pháp hành chính, kinh tế để bảo vệ môi trường, đảm bảo an toàn nguồn nước, không khí, và phòng chống các bệnh nguy hiểm do ô nhiễm môi trường gây ra.
Nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội
Cùng với Báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội Dương Thanh Bình đã trình bày Báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV.
Báo cáo cho thấy trong tổng số 2.033 kiến nghị được tổng hợp, đã có 2.032 kiến nghị được giải quyết, trả lời đạt tỷ lệ 99,95%. Theo đó, Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội cũng trả lời đầy đủ 38/38 kiến nghị đồng thời tiếp thu ý kiến của cử tri để cải tiến, đổi mới hoạt động, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về thể chế. Bên cạnh đó, Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương đã trả lời 1.946/1.947 kiến nghị, góp phần tháo gỡ khó khăn tại cơ sở, ổn định tình hình và cải thiện đời sống Nhân dân.
Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra một số tồn tại, hạn chế trong việc giải quyết kiến nghị của cử tri, như việc chậm ban hành văn bản hướng dẫn thi hành các chính sách ưu đãi của Nhà nước hoặc chậm sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật không còn phù hợp.
Đơn cử là việc cử tri tỉnh Hà Tĩnh đề nghị ban hành Danh mục các ngành, nghề chuyên môn đặc thù để triển khai chính sách miễn học phí theo Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2014, nhưng sau gần 10 năm-Danh mục này vẫn chưa được ban hành. Hoặc, việc cử tri nhiều địa phương kiến nghị thay thế Thông tư liên tịch số 200/2011 của Bộ Tài chính và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về chế độ chi tiêu tài chính đối với các giải thi đấu thể thao, nhưng đến nay vẫn chưa được thực hiện do vướng mắc trong việc xác định cơ quan chủ trì ban hành văn bản.
Từ những tồn tại này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã đưa ra những kiến nghị cụ thể, yêu cầu các cơ quan liên quan khẩn trương giải quyết, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân và nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội.
