Đằng sau những con số kỷ lục của World Cup 2026

World Cup 2026 khép lại bằng chiến thắng của Tây Ban Nha trước Argentina sau hiệp phụ trên sân MetLife (bang New Jersey, Mỹ). Với 104 trận đấu diễn ra tại 16 thành phố thuộc Mỹ, Mexico và Canada, giải đấu lớn nhất lịch sử bóng đá thế giới cũng trở thành kỳ World Cup có quy mô thương mại và lượng người theo dõi lớn nhất từ trước đến nay.

Trước khi giải đấu diễn ra, nghiên cứu do FIFA phối hợp Oxford Economics thực hiện ước tính World Cup 2026 có thể tạo ra khoảng 40,9 tỷ USD giá trị kinh tế cho ba quốc gia đồng đăng cai. FIFA cũng dự báo doanh thu của chu kỳ tài chính 2023-2026 vượt 13 tỷ USD, gần gấp đôi chu kỳ bốn năm trước, nhờ mở rộng quy mô giải đấu và gia tăng nguồn thu từ bản quyền truyền hình, tài trợ và bán vé.

World Cup 2026 chứng minh sức hút khi thu hút khoảng 6,5 triệu lượt khán giả trực tiếp đến các sân vận động, gần gấp đôi kỳ World Cup 2022 tại Qatar. Công suất lấp đầy các sân đạt trung bình 99,7%, trong khi hệ thống FIFA Fan Festival đón khoảng 7,7 triệu lượt người tham dự.

Lượng khán giả kỷ lục đã tạo cú hích cho ngành du lịch và dịch vụ. Thay vì bùng nổ ngay từ những trận mở màn, nhu cầu du lịch chỉ tăng mạnh khi giải bước vào vòng loại trực tiếp, thời điểm nhiều cổ động viên mới quyết định sang Mỹ sau khi biết đội tuyển của mình giành quyền đi tiếp.

Theo phân tích dữ liệu giao dịch của Viện Nghiên cứu Bank of America, chi tiêu bằng thẻ tại các thành phố đăng cai ở Mỹ tăng khoảng 5% trong giai đoạn từ ngày 10/6 đến 5/7 so với cùng kỳ năm trước. Các nhà hàng và quán bar là nhóm hưởng lợi rõ nhất khi người hâm mộ tập trung theo dõi các trận đấu.

Thị trường lưu trú cũng ghi nhận sự tăng trưởng ở giai đoạn cuối giải. Theo công ty phân tích CoStar, doanh thu trên mỗi phòng tại Kansas City tăng gần 50% so với cùng kỳ, còn Philadelphia tăng hơn 74% nhờ trùng thời điểm diễn ra World Cup với kỳ nghỉ Quốc khánh Mỹ và chuỗi sự kiện America 250.

Dữ liệu của AirDNA cho thấy lượng đặt chỗ lưu trú ngắn hạn tại Newark và Jersey City, hai địa phương phục vụ khán giả đến sân MetLife xem trận chung kết, tăng khoảng 45% so với năm trước, một phần do các quy định hạn chế cho thuê nhà ngắn hạn tại thành phố New York. Trong khi đó, công ty quản lý du lịch Navan cho biết giá phòng khách sạn trung bình tại New York đã vượt 1.800 USD mỗi đêm ngay cả trước khi World Cup khởi tranh.

Xu hướng đặt dịch vụ sát ngày cũng thể hiện ở thị trường hàng không. Theo dữ liệu của RateGain Travel Technologies, tổng lượng đặt chuyến bay đến các thành phố đăng cai World Cup tăng gần 4% so với cùng kỳ năm trước và tăng gần 75% ngay sau tuần khai mạc.

Riêng tại Argentina, lượng đặt vé máy bay đến Mỹ tăng khoảng 46% kể từ khi giải đấu bắt đầu. Tuyến Buenos Aires - Atlanta, nơi đội tuyển Argentina thi đấu vòng 1/8 và bán kết, ghi nhận lượng đặt vé tăng tới 108%. Theo Bhanu Chopra, nhà sáng lập RateGain, đây là minh chứng cho xu hướng mới của du lịch thể thao khi nhiều cổ động viên chỉ quyết định đặt vé máy bay và khách sạn sau khi biết đội tuyển của mình giành quyền đi tiếp.

Một số chuyên gia cho rằng hiệu quả kinh tế du lịch của World Cup cần được nhìn nhận thận trọng hơn.

Michael Edwards, giáo sư chuyên nghiên cứu tài chính thể thao tại Đại học Bang North Carolina, Mỹ, nhận định FIFA là bên hưởng lợi lớn nhất khi nắm giữ các nguồn doanh thu có giá trị cao như bản quyền truyền hình, tài trợ và bán vé. Trong khi đó, chính quyền các thành phố đăng cai phải chi hàng trăm triệu USD cho công tác an ninh, giao thông, y tế, vận hành hạ tầng và tổ chức các hoạt động dành cho người hâm mộ.

Theo ông, chi phí tổ chức tại các thành phố của Mỹ được ước tính từ 100 đến 200 triệu USD mỗi nơi. Một số địa phương như Seattle hay New York, New Jersey đã phải thu hẹp quy mô Fan Festival do chi phí vận hành lớn nhưng nguồn thu trực tiếp không tương xứng.

Edwards cũng lưu ý những thành phố vốn là điểm đến du lịch nổi tiếng như New York, Los Angeles hay Miami luôn có lượng khách lớn quanh năm. Vì vậy, khách sạn kín phòng hay nhà hàng đông khách trong thời gian diễn ra World Cup chưa đủ để chứng minh giải đấu tạo ra giá trị kinh tế thực sự.

"Một phần chi tiêu chỉ là sự dịch chuyển từ hoạt động du lịch vốn có", Edwards phân tích.

Sự phân hóa về lợi ích thể hiện rõ tại Mexico. Dù sân Azteca thu hút hơn 404.000 lượt khán giả qua năm trận đấu, cao nhất trong số các sân tổ chức World Cup 2026, nền kinh tế nước này không ghi nhận cú hích như kỳ vọng.

Theo Deloitte, World Cup tạo khoảng 100.000 việc làm tạm thời, thấp hơn khoảng 10% so với dự báo ban đầu. Chỉ số tiêu dùng của BBVA cho thấy trong tháng 6, chi tiêu cho khách sạn giảm 10,5%, chi tiêu tại nhà hàng giảm 4,9%, trong khi chi cho giải trí tăng 16,5%.

Ngân hàng Banorte cũng hạ dự báo mức đóng góp của World Cup vào tăng trưởng GDP của Mexico xuống còn khoảng 0,4-0,5%, thấp hơn ước tính trước đó. Các nhà phân tích cho rằng những yếu tố như triển vọng tăng trưởng chậm, lạm phát và tiến trình rà soát Hiệp định Thương mại Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) vẫn có tác động lớn hơn nhiều so với hiệu ứng của giải đấu.

Theo nhận định của Giáo sư Michael Edwards, World Cup có thể là "một trải nghiệm chung đáng giá", mang lại niềm tự hào và sự kết nối cho cộng đồng, nhưng không nên mặc nhiên xem đây là một chiến lược phát triển kinh tế hiệu quả.