Giữ thông “cửa thoát lũ” cho đô thị trung tâm Hà Tĩnh

Phường Trần Phú đang quản lý 8 hồ thủy lợi, 14 trạm bơm, 93km kênh mương nội đồng và 3 tuyến đê cửa sông gồm Trung Linh, Tả Nghèn, Đồng Môn với tổng chiều dài hơn 18,6km. Đây là hệ thống công trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bảo vệ dân cư, vùng sản xuất trên địa bàn; đồng thời đảm nhận nhiệm vụ điều tiết, dẫn thoát lượng nước lớn từ nhiều khu vực thuộc vùng đô thị trung tâm ra các sông.

Chính bởi vị trí đặc thù đó, phường luôn được xác định là địa bàn trọng điểm trong công tác phòng, chống thiên tai của tỉnh. Mỗi khi xuất hiện mưa lớn, áp lực không chỉ dồn lên các tuyến đê, cống dưới đê, trạm bơm trên địa bàn mà còn đặt ra yêu cầu phải vận hành đồng bộ toàn hệ thống nhằm giữ thông suốt dòng chảy, giảm thiểu nguy cơ ngập úng cho khu vực đô thị trung tâm.

Sau đợt mưa lớn kéo dài vừa qua, thời tiết đã ổn định trở lại. Dù vậy, tại các công trình đầu mối trên địa bàn, lực lượng vận hành vẫn duy trì chế độ trực 24/24 giờ để theo dõi diễn biến thủy văn và chủ động điều tiết nước. Tại cống Thanh Hà 3 - một trong những công trình tiêu thoát nước quan trọng của địa phương, nhân viên vận hành đều đặn kiểm tra mực nước trong nội đồng và ngoài sông, sẵn sàng mở cống khi điều kiện cho phép.

Ông Nguyễn Đăng Anh - phụ trách vận hành cống Thanh Hà 3 cho biết: “Cống Thanh Hà 3 làm nhiệm vụ tiêu thoát nước cho toàn bộ khu vực phường Thạch Hạ cũ (nay là tổ dân phố Thạch Hạ và tổ dân phố Bình Minh), đồng thời cấp nước phục vụ nuôi trồng thủy sản. Trong những ngày mưa lớn, anh em thay phiên trực xuyên đêm, căn cứ vào diễn biến mực nước để vận hành điều tiết tiêu úng nhanh cho khu dân cư, vùng sản xuất; đồng thời ngăn nước triều dâng ngược vào nội đồng. Hiện nay, dù mưa lớn đã kết thúc nhưng chúng tôi vẫn duy trì trực 24/24 giờ để tranh thủ thời điểm thủy triều xuống mở cống tiêu nước, sẵn sàng ứng phó trong mùa cao điểm mưa lũ”.

Theo đánh giá của địa phương, những năm gần đây, dưới tác động của biến đổi khí hậu, thời tiết ngày càng diễn biến cực đoan, khó lường; mưa lớn, ngập lụt, bão mạnh và triều cường có xu hướng gia tăng, gây áp lực lớn lên hệ thống hạ tầng phòng chống thiên tai.

Nhận diện rõ những nguy cơ đó, ngay từ đầu năm, cấp ủy, chính quyền phường Trần Phú đã tập trung rà soát các vị trí xung yếu, hệ thống đê điều, cống dưới đê, hồ chứa, trạm bơm; đồng thời xây dựng phương án ứng phó theo từng loại hình thiên tai và từng cấp độ rủi ro nhằm chủ động xử lý các tình huống phát sinh.

Ông Lê Quang Nghiêm - Phó Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị, UBND phường Trần Phú cho biết: “Bên cạnh việc rà soát, kiểm tra các công trình trọng điểm, phường tập trung hoàn thiện phương án ứng phó đối với từng tình huống cụ thể; đồng thời chuẩn bị đầy đủ vật tư, phương tiện, lực lượng theo phương châm “4 tại chỗ”, bảo đảm sẵn sàng xử lý ngay từ khi có sự cố xảy ra. Cùng với đó, địa phương tăng cường tuyên truyền, tập huấn cho người dân về kỹ năng phòng, chống thiên tai, chủ động bảo vệ nhà cửa, công trình sản xuất, nuôi trồng thuỷ sản. Qua đó, nâng cao khả năng ứng phó từ cơ sở, hạn chế thấp nhất thiệt hại do mưa bão gây ra”.

Từ đầu năm 2026 đến nay, phường Trần Phú đã đầu tư trên 10 tỷ đồng để duy tu, sửa chữa, nâng cấp các công trình thủy lợi, giao thông và xử lý các vị trí xung yếu trước mùa mưa bão. Đặc biệt, hệ thống cống dưới đê trên địa bàn cơ bản đã được cơ giới hóa, giúp việc vận hành tiêu úng, thoát lũ chủ động, linh hoạt và hiệu quả hơn.

Cùng với đầu tư hạ tầng, địa phương chủ động chuẩn bị các điều kiện ứng phó thiên tai theo phương châm “4 tại chỗ”; đồng thời, xây dựng kịch bản xử lý đối với từng cấp độ rủi ro, từ mưa lớn, ngập úng đến bão mạnh và sự cố đê điều. Riêng đối với 3 tuyến đê Trung Linh, Tả Nghèn và Đồng Môn, các phương án hộ đê đã được rà soát, hoàn thiện; những vị trí trọng điểm được xác định cụ thể để sẵn sàng huy động lực lượng, vật tư và phương tiện xử lý kịp thời khi xảy ra sự cố.

Sự chuẩn bị từ sớm của chính quyền địa phương cũng góp phần nâng cao ý thức chủ động ứng phó trong Nhân dân. Tại các vùng nuôi trồng thủy sản ven sông, nhiều hộ đã tranh thủ gia cố bờ bao, kiểm tra hệ thống cấp thoát nước và sẵn sàng các phương án bảo vệ tài sản, sản xuất khi thời tiết diễn biến bất lợi.

Ông Trương Quang Lộc - Giám đốc HTX Nuôi trồng thuỷ sản Hà Voọc chia sẻ: “HTX có gần 30 ha mặt nước nuôi trồng thủy sản. Vụ nuôi này HTX chỉ thả nuôi 10 ha với 10 triệu con tôm thẻ chân trắng để giảm thiểu rủi ro trong mùa mưa bão. Bên cạnh việc theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, HTX đã tuyên truyền các xã viên chủ động gia cố bờ bao, giăng lưới chắn quanh ao và chuẩn bị phương án bảo vệ thủy sản. Việc hệ thống cống tiêu, kênh mương được vận hành hiệu quả cùng thông tin cảnh báo được truyền tải kịp thời đã giúp bà con chủ động hơn trong ứng phó với mưa bão”.

Theo dự báo của cơ quan khí tượng thủy văn, từ nay đến cuối năm, thời tiết còn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp. Phường Trần Phú đang tiếp tục nâng cao tính chủ động trong công tác phòng, chống thiên tai, bảo đảm hệ thống đê điều, thủy lợi và tiêu thoát nước vận hành an toàn, hiệu quả; qua đó góp phần bảo vệ các khu vực dân cư, sản xuất của bà con nhân dân và giữ vững vai trò là “cửa thoát lũ” của vùng trung tâm Hà Tĩnh.