Hà Tĩnh có tổng diện tích rừng tự nhiên gần 305.000 ha. Đối với người dân Hà Tĩnh, rừng không chỉ là tài nguyên thiên nhiên mà còn là không gian văn hóa - sinh kế của cộng đồng. Chính vì vậy, bảo vệ rừng (BVR), phát triển kinh tế xanh gắn với bảo tồn, gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống là hướng đi tất yếu, phù hợp với điều kiện tự nhiên và đặc thù văn hóa địa phương.
Hà Tĩnh là 1 trong 5 tỉnh vùng Bắc Trung bộ thực hiện Nghị định số 107/2022/NĐ-CP ngày 28/12/2022 về thí điểm chuyển nhượng kết quả giảm phát thải và quản lý tài chính thỏa thuận chi trả giảm phát thải khí nhà kính vùng Bắc Trung bộ (Thỏa thuận ERPA). Chương trình được thực hiện nhằm hỗ trợ cho bảo vệ và phát triển rừng (BV&PTR), giải quyết các nguyên nhân mất rừng ở vùng Bắc Trung bộ; qua đó giảm phát thải do mất rừng, suy thoái rừng và tăng hấp thụ do phục hồi, tái tạo rừng.
Ông Dương Văn Thắng - Phó Giám đốc Quỹ BV&PTR Hà Tĩnh cho biết: “Sau 3 năm triển khai thực hiện, Chương trình ERPA đã và đang mang lại những tác động tích cực đến công tác BV&PTR tại Hà Tĩnh. Qua theo dõi và số liệu cung cấp từ cơ quan kiểm lâm, tính đến 27/11/2025, tình hình vi phạm lâm luật trên địa bàn tỉnh có xu hướng giảm so với cùng kỳ năm trước, các vụ việc xảy ra đều được phát hiện, ngăn chặn kịp thời, hiệu quả. Các sở, ngành, địa phương, chủ rừng và các đơn vị liên quan đã tập trung thực hiện tốt công tác quản lý, BVR, PCCCR trên địa bàn tỉnh”.
Chính sách chi trả giảm phát thải vùng Bắc Trung bộ (ERPA) được thực thi trên địa bàn tỉnh không chỉ góp phần tạo ra nguồn kinh phí quan trọng giúp duy trì công tác quản lý, BVR mà còn hỗ trợ phát triển sinh kế, nâng cao đời sống cho các gia đình, đầu tư hạ tầng phục vụ cộng đồng trên địa bàn tỉnh.
Ông Nguyễn Minh Tuấn - Chủ tịch UBND xã Sơn Hồng cho biết, từ nguồn tiền ERPA nhận được, các gia đình có thêm khoản tiền để đầu tư sinh kế. Các cộng đồng dân cư có nguồn kinh phí để xây dựng, sửa chữa hạ tầng giao thông, nhà văn hóa thôn, đường điện chiếu sáng, tu sửa loa truyền thanh thôn, mua dụng cụ PCCR, lắp đặt biển bảng tuyên truyền BVR và PCCR… Qua đó, góp phần hoàn thành và nâng cao chất lượng tiêu chí NTM”.
Hà Tĩnh có hơn 201.000 ha rừng tự nhiên đủ điều kiện được nhận chi trả từ nguồn ERPA, với 17 chủ rừng là tổ chức, 42 UBND cấp xã (cũ) và hơn 2.790 chủ rừng là gia đình, cá nhân, cộng đồng. Đến nay, Hà Tĩnh đã được Quỹ BV&PTR Việt Nam giải ngân hơn 158 tỷ đồng từ Thỏa thuận ERPA.
Ông Dương Văn Thắng cho biết: “Nhằm tạo sự đồng thuận, thống nhất nhận thức về chính sách chi trả giảm phát thải khí nhà kính theo Thỏa thuận ERPA, Quỹ BV&PTR Hà Tĩnh đã triển khai mạnh mẽ công tác truyền thông, phổ biến Nghị định 107/2022/NĐ-CP đến nhiều đối tượng khác nhau. Thông qua đó, lan tỏa sâu rộng về chính sách đến các cấp, ngành, các đối tượng hưởng lợi và người dân trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, quỹ đã thực hiện truyền thông qua việc mua sắm các sản phẩm tuyên truyền và các nền tảng truyền thông của các cơ quan báo chí Trung ương, địa phương. Đến nay, Quỹ BV&PTR Hà Tĩnh đã tổ chức 8 lớp tập huấn cho chủ rừng là tổ chức và UBND cấp xã; tổ chức 2 đoàn học tập kinh nghiệm tại Quảng Trị và Thừa Thiên Huế, Nghệ An; 1 lớp tập huấn Luật Đấu thầu năm 2023... Đặc biệt, việc chi trả tiền được thực hiện qua tài khoản ngân hàng, đảm bảo công khai, minh bạch, kịp thời, đúng quy định”.
Song song với công tác chi trả, đến thời điểm hiện tại, Quỹ BV&PTR Hà Tĩnh đã tổ chức 5 đoàn kiểm tra tình hình sử dụng kinh phí ERPA của chủ rừng là tổ chức. Đồng thời phối hợp Sở NN&MT, Chi cục Kiểm lâm kiểm tra hồ sơ thiết kế kỹ thuật và dự toán các biện pháp lâm sinh của các chủ rừng là tổ chức.
“Việc triển khai công tác đảm bảo an toàn được Quỹ BV&PTR Hà Tĩnh quan tâm thực hiện ngay từ đầu quá trình triển khai chương trình ERPA. Quỹ đã thực hiện công khai rộng rãi thông tin liên hệ và cơ chế giải quyết khiếu nại, tố cáo liên quan đến các hoạt động ERPA trên địa bàn tỉnh để các tổ chức, cá nhân thuận tiện tiếp cận và phản ánh khi cần thiết. Quá trình triển khai ERPA, quỹ đã tiếp nhận 3 kiến nghị, trong đó xử lý 1 nội dung kiến nghị, chuyển 2 nội dung đến cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo quy định. Đến thời điểm hiện tại, trên địa bàn tỉnh không phát sinh thêm các vụ việc khiếu kiện, tố cáo liên quan đến chương trình” - ông Dương Văn Thắng cho hay.
Nguồn kinh phí ERPA được triển khai, thực hiện tại Hà Tĩnh đã góp phần gắn kết hài hòa giữa mục tiêu BVR, phát triển sinh kế và gắn kết cộng đồng, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế xanh dựa vào cộng đồng.
