Hà Tĩnh: Phát hiện nhiều cổ vật quý hiếm tại ngôi đền có từ thời Nguyễn

(Baohatinh.vn) - Trong đợt khảo sát kiểm kê di tích ở xã Hương Phố (Hà Tĩnh) vừa đây, nhóm chuyên gia Bảo tàng Hà Tĩnh đã phát hiện và ghi nhận nhiều cổ vật quý hiếm đang được lưu giữ tại đền Hà Đông.

Theo thống kê bước đầu, đền Hà Đông (có từ thời Nguyễn) đang lưu giữ 10 cổ vật độc bản có niên đại kéo dài từ thời Lê đến thời Nguyễn. Nổi bật là lư hương ghi dòng chữ “Thượng đẳng tối linh”, trang trí hình rồng thể hiện phong cách mỹ thuật đặc trưng thời Lê Trung hưng. Hiện vật có giá trị nghệ thuật cao, thể hiện sự tinh xảo trong chế tác và tư duy thẩm mỹ của nghệ nhân truyền thống.

Một số cổ vật quan trọng cũng được phát hiện, trong đó có chuông cổ ở chùa Đông Quang (phế tích).

bqbht_br_chuong-chua-dong-quang-tai-den-ha-dong.jpg
Chuông chùa Đồng Quang tại đền Hà Đông.

Chuông cổ Đông Quang tự chung - hiện vật được đánh giá cao về giá trị nghệ thuật và lịch sử. Chuông cao khoảng 1,5m, đường kính miệng 0,65m, trang trí nhiều họa tiết truyền thống như hổ phù, hoa sen, rồng. Quai chuông được tạo tác độc đáo với hình tượng hai con rồng bốn móng, khom lưng đấu đuôi tạo thành vòng đỡ chuông - một bố cục tạo hình phổ biến trong mỹ thuật thời Nguyễn nhưng hiếm gặp trong hiện vật còn lưu giữ nguyên vẹn. Chuông có 4 núm thỉnh, thân chuông tạo đường gân nổi, mang lại cảm giác mạnh mẽ và sinh động. Niên đại chuông xác định 200 năm, triều vua Minh Mệnh, được xem là cổ vật độc bản của địa phương. Đây là tư liệu quý giúp làm rõ mối liên hệ giữa đền Hà Đông và hệ thống chùa cổ trong vùng, đồng thời gợi mở nhiều hướng nghiên cứu về lịch sử tôn giáo tại Hương Phố.

Đáng chú ý nữa là hệ thống sắc phong triều Nguyễn, trải dài qua nhiều niên hiệu khác nhau như: Thiệu Trị, Đồng Khánh, Duy Tân, Khải Định.

bqbht_br_sac-phong-khai-dinh-phong-cho-cau-ke-ta-phan-dong-a-linh-ung-chi-than.jpg
Sắc phong Khải Định phong cho Câu Kê Tá Phan Đông A Linh Ứng Chi Thần.
bqbht_br_sac-phong-cho-cao-son-cao-cac-tai-den-ha-dong.jpg
Sắc phong cho Hiệu Linh Đôn Tĩnh Đối Tuấn Trác Vĩ Cao Sơn Cao Các Thượng Đẳng Thần.

Các sắc phong ghi nhận việc triều đình phong thần cho các vị thần được thờ phụng tại đền Hà Đông, tiêu biểu như: Đông Hải Kim Long, Hiệu Linh Đôn Tĩnh Đối Tuấn Trác Vĩ Cao Sơn Cao Các Thượng Đẳng Thần, Bản Thuộc Tá Triều Linh Ứng Chi Thần, Khai Sơn Linh Ứng Chi Thần, Đại Sỹ Hiển Ứng Chi Thần… Đây là tư liệu có giá trị đặc biệt trong nghiên cứu tín ngưỡng thờ Thành hoàng cũng như lịch sử hình thành cộng đồng cư dân vùng Hương Phố.

Bên cạnh đó, trong không gian thờ tự, nhóm khảo sát còn ghi nhận đôi câu đối chữ Hán ca ngợi vẻ đẹp của cảnh quan và sự uy nghi của ngôi đền. Nội dung câu đối thể hiện rõ tư tưởng tôn kính thần linh, đồng thời phản ánh tay nghề thư pháp và mỹ học không gian thờ tự của người xưa.

Các chuyên gia nhận định, việc phát hiện và xác định hệ thống cổ vật tại đền Hà Đông có ý nghĩa rất quan trọng trong việc bảo tồn di sản văn hóa ở Hương Phố. Những hiện vật này không chỉ phản ánh lịch sử lâu đời của cộng đồng cư dân mà còn là minh chứng cho quá trình giao thoa văn hóa, sự hình thành tín ngưỡng dân gian và lịch sử xây dựng thiết chế văn hóa - tâm linh.

Chủ đề Đời sống văn hóa

Đọc thêm

Theo bước chân trẩy hội mùa xuân

Theo bước chân trẩy hội mùa xuân

Giữa dòng người rộn ràng đổ về các lễ hội đầu xuân Bính Ngọ ở Hà Tĩnh, hòa trong tiếng trống hội vang lên từ những làng quê ven núi, ven sông, tôi chợt nhận ra: mùa xuân của người Việt bắt đầu từ bước chân trẩy hội...
Lễ khai bút đầu xuân tại Di tích đền Cả

Lễ khai bút đầu xuân tại Di tích đền Cả

Lễ hội khai bút đầu Xuân Bính Ngọ do UBND phường Bắc Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) tổ chức tại Di tích đền Cả - Dinh đô Quan Hoàng Mười với mong muốn khơi dậy tinh thần hiếu học, tôn vinh chữ nghĩa và tri thức.
Văn hóa cội nguồn nâng khát vọng cống hiến

Văn hóa cội nguồn nâng khát vọng cống hiến

Từ cậu bé chăn bò, cắt cỏ dưới chân núi Hồng Lĩnh đến một vị tướng, GS.TS Lê Hữu Song - Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 vẫn giữ tính chất phác của người con Hà Tĩnh. Với ông, quê hương không chỉ là ký ức mà còn là điểm tựa tinh thần để theo đuổi con đường y học hiện đại, lấy y đức làm gốc, lấy văn hóa làm nền cho hành trình cống hiến.
Đôi điều về quan hệ họ tộc và làng xã xưa ở Hà Tĩnh

Đôi điều về quan hệ họ tộc và làng xã xưa ở Hà Tĩnh

Trong tiến trình lịch sử, Hà Tĩnh hình thành cấu trúc làng xã gắn chặt với các dòng họ lưu dân và bản địa. Quan hệ họ tộc – thông gia – kết nghĩa không chỉ cố kết cộng đồng mà còn tạo nên những vọng tộc văn hiến, góp phần định hình diện mạo văn hóa vùng đất này.
Nguyễn Du trong tầm nhìn thời đại

Nguyễn Du trong tầm nhìn thời đại

Trong di sản văn hóa Việt Nam, Nguyễn Du không chỉ là thi hào của nỗi thương đời mà còn là người nhìn thấu cơ chế lịch sử và cấu trúc xã hội phong kiến bất ổn, đặt ra những vấn đề cho tương lai, tạo nên chiều sâu tư tưởng hiện đại cho di sản của ông.
Những danh nhân tuổi Ngọ làm rạng danh đất Hồng Lam

Những danh nhân tuổi Ngọ làm rạng danh đất Hồng Lam

Trong dòng chảy lịch sử của dân tộc, mảnh đất núi Hồng - sông Lam đã sản sinh nhiều danh nhân kiệt xuất, cùng chung lý tưởng phụng sự Tổ quốc, phục vụ cách mạng. Nhân dịp Xuân Bính Ngọ, Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh trân trọng giới thiệu cuộc đời và sự nghiệp của 4 danh nhân tiêu biểu tuổi Ngọ.
Gửi gắm kỳ vọng từ phong tục khai bút đầu năm

Gửi gắm kỳ vọng từ phong tục khai bút đầu năm

Khai bút đầu năm từ lâu đã trở thành một phong tục đẹp, không thể thiếu của nhiều người dân Hà Tĩnh mỗi độ xuân về. Đón xuân Bính Ngọ 2026, những dòng chữ khai bút lại được viết lên với nhiều may mắn, bình an, khởi đầu cho một năm mới khang thái.
Định vị du lịch Hà Tĩnh

Định vị du lịch Hà Tĩnh

Với kết quả đón hơn 5,6 triệu lượt khách trong năm 2025, cùng những dự án, sản phẩm, dịch vụ mới, du lịch Hà Tĩnh đang điểm thêm những sắc màu và thắp lên những kỳ vọng trong năm mới 2026.
Người Hà Tĩnh chúc gì ngày đầu năm mới?

Người Hà Tĩnh chúc gì ngày đầu năm mới?

Lời chúc đầu năm gửi gắm ước nguyện về may mắn, sức khỏe, bình an và những điều tốt đẹp nhất. Đó là nét đẹp văn hóa lâu đời của người Việt nói chung, người Hà Tĩnh nói riêng.
Để Giao thừa trọn niềm vui

Để Giao thừa trọn niềm vui

Dẫu mỗi người, mỗi gia đình ở Hà Tĩnh có cách đón giao thừa khác nhau, song tất cả đều hướng tới mong muốn gìn giữ sự bình yên, ấm áp và gửi gắm những điều tốt lành cho năm mới.