(Baohatinh.vn) - Trong đợt khảo sát kiểm kê di tích ở xã Hương Phố (Hà Tĩnh) vừa đây, nhóm chuyên gia Bảo tàng Hà Tĩnh đã phát hiện và ghi nhận nhiều cổ vật quý hiếm đang được lưu giữ tại đền Hà Đông.
Theo thống kê bước đầu, đền Hà Đông (có từ thời Nguyễn) đang lưu giữ 10 cổ vật độc bản có niên đại kéo dài từ thời Lê đến thời Nguyễn. Nổi bật là lư hương ghi dòng chữ “Thượng đẳng tối linh”, trang trí hình rồng thể hiện phong cách mỹ thuật đặc trưng thời Lê Trung hưng. Hiện vật có giá trị nghệ thuật cao, thể hiện sự tinh xảo trong chế tác và tư duy thẩm mỹ của nghệ nhân truyền thống.
Một số cổ vật quan trọng cũng được phát hiện, trong đó có chuông cổ ở chùa Đông Quang (phế tích).
Chuông chùa Đồng Quang tại đền Hà Đông.
Chuông cổ Đông Quang tự chung - hiện vật được đánh giá cao về giá trị nghệ thuật và lịch sử. Chuông cao khoảng 1,5m, đường kính miệng 0,65m, trang trí nhiều họa tiết truyền thống như hổ phù, hoa sen, rồng. Quai chuông được tạo tác độc đáo với hình tượng hai con rồng bốn móng, khom lưng đấu đuôi tạo thành vòng đỡ chuông - một bố cục tạo hình phổ biến trong mỹ thuật thời Nguyễn nhưng hiếm gặp trong hiện vật còn lưu giữ nguyên vẹn. Chuông có 4 núm thỉnh, thân chuông tạo đường gân nổi, mang lại cảm giác mạnh mẽ và sinh động. Niên đại chuông xác định 200 năm, triều vua Minh Mệnh, được xem là cổ vật độc bản của địa phương. Đây là tư liệu quý giúp làm rõ mối liên hệ giữa đền Hà Đông và hệ thống chùa cổ trong vùng, đồng thời gợi mở nhiều hướng nghiên cứu về lịch sử tôn giáo tại Hương Phố.
Đáng chú ý nữa là hệ thống sắc phong triều Nguyễn, trải dài qua nhiều niên hiệu khác nhau như: Thiệu Trị, Đồng Khánh, Duy Tân, Khải Định.
Sắc phong Khải Định phong cho Câu Kê Tá Phan Đông A Linh Ứng Chi Thần.Sắc phong cho Hiệu Linh Đôn Tĩnh Đối Tuấn Trác Vĩ Cao Sơn Cao Các Thượng Đẳng Thần.
Các sắc phong ghi nhận việc triều đình phong thần cho các vị thần được thờ phụng tại đền Hà Đông, tiêu biểu như: Đông Hải Kim Long, Hiệu Linh Đôn Tĩnh Đối Tuấn Trác Vĩ Cao Sơn Cao Các Thượng Đẳng Thần, Bản Thuộc Tá Triều Linh Ứng Chi Thần, Khai Sơn Linh Ứng Chi Thần, Đại Sỹ Hiển Ứng Chi Thần… Đây là tư liệu có giá trị đặc biệt trong nghiên cứu tín ngưỡng thờ Thành hoàng cũng như lịch sử hình thành cộng đồng cư dân vùng Hương Phố.
Bên cạnh đó, trong không gian thờ tự, nhóm khảo sát còn ghi nhận đôi câu đối chữ Hán ca ngợi vẻ đẹp của cảnh quan và sự uy nghi của ngôi đền. Nội dung câu đối thể hiện rõ tư tưởng tôn kính thần linh, đồng thời phản ánh tay nghề thư pháp và mỹ học không gian thờ tự của người xưa.
Các chuyên gia nhận định, việc phát hiện và xác định hệ thống cổ vật tại đền Hà Đông có ý nghĩa rất quan trọng trong việc bảo tồn di sản văn hóa ở Hương Phố. Những hiện vật này không chỉ phản ánh lịch sử lâu đời của cộng đồng cư dân mà còn là minh chứng cho quá trình giao thoa văn hóa, sự hình thành tín ngưỡng dân gian và lịch sử xây dựng thiết chế văn hóa - tâm linh.
Tiến sĩ, nhà văn Trần Thị Hảo quê Hà Tĩnh, từng công tác tại Đại học Sorbonne IV (Paris, Pháp), được Chính phủ nước Pháp trao tặng nhiều giải thưởng danh giá.
Từ cậu bé chăn bò, cắt cỏ dưới chân núi Hồng Lĩnh đến một vị tướng, GS.TS Lê Hữu Song - Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 vẫn giữ tính chất phác của người con Hà Tĩnh. Với ông, quê hương không chỉ là ký ức mà còn là điểm tựa tinh thần để theo đuổi con đường y học hiện đại, lấy y đức làm gốc, lấy văn hóa làm nền cho hành trình cống hiến.
Trong tiến trình lịch sử, Hà Tĩnh hình thành cấu trúc làng xã gắn chặt với các dòng họ lưu dân và bản địa. Quan hệ họ tộc – thông gia – kết nghĩa không chỉ cố kết cộng đồng mà còn tạo nên những vọng tộc văn hiến, góp phần định hình diện mạo văn hóa vùng đất này.
Trong di sản văn hóa Việt Nam, Nguyễn Du không chỉ là thi hào của nỗi thương đời mà còn là người nhìn thấu cơ chế lịch sử và cấu trúc xã hội phong kiến bất ổn, đặt ra những vấn đề cho tương lai, tạo nên chiều sâu tư tưởng hiện đại cho di sản của ông.
Đối với những người nước ngoài đang sinh sống và làm việc tại Hà Tĩnh, Tết là trải nghiệm đặc biệt, nơi họ trực tiếp cảm nhận sự ấm áp, nghĩa tình và bản sắc văn hóa Việt Nam.
Theo Sở VH-TT&DL Hà Tĩnh, từ hôm nay (mùng 3 Tết) đến Giỗ Tổ Hùng Vương (mùng 10/3 âm lịch), trên địa bàn tỉnh diễn ra 20 hoạt động văn hóa, thể thao đặc sắc giúp du khách khám phá, trải nghiệm.
Trong dòng chảy lịch sử của dân tộc, mảnh đất núi Hồng - sông Lam đã sản sinh nhiều danh nhân kiệt xuất, cùng chung lý tưởng phụng sự Tổ quốc, phục vụ cách mạng. Nhân dịp Xuân Bính Ngọ, Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh trân trọng giới thiệu cuộc đời và sự nghiệp của 4 danh nhân tiêu biểu tuổi Ngọ.
Khai bút đầu năm từ lâu đã trở thành một phong tục đẹp, không thể thiếu của nhiều người dân Hà Tĩnh mỗi độ xuân về. Đón xuân Bính Ngọ 2026, những dòng chữ khai bút lại được viết lên với nhiều may mắn, bình an, khởi đầu cho một năm mới khang thái.
Với kết quả đón hơn 5,6 triệu lượt khách trong năm 2025, cùng những dự án, sản phẩm, dịch vụ mới, du lịch Hà Tĩnh đang điểm thêm những sắc màu và thắp lên những kỳ vọng trong năm mới 2026.
Lời chúc đầu năm gửi gắm ước nguyện về may mắn, sức khỏe, bình an và những điều tốt đẹp nhất. Đó là nét đẹp văn hóa lâu đời của người Việt nói chung, người Hà Tĩnh nói riêng.
Dẫu mỗi người, mỗi gia đình ở Hà Tĩnh có cách đón giao thừa khác nhau, song tất cả đều hướng tới mong muốn gìn giữ sự bình yên, ấm áp và gửi gắm những điều tốt lành cho năm mới.
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lần thứ XX, trong phần xây dựng văn hóa, con người Hà Tĩnh đã tiếp nối, cụ thể hóa các quan điểm, đường lối của Đảng về văn hóa.
Những ngày cận Tết, các địa phương tại Hà Tĩnh đồng loạt ra quân chỉnh trang cơ sở hạ tầng, vệ sinh môi trường, tạo diện mạo khang trang, sạch đẹp, hướng về mùa xuân mới an vui.
Những ngày tháng Chạp, gió từ triền núi Hồng Lĩnh thổi buốt lạnh - cái lạnh đặc trưng của miền Trung. Theo chân anh Nguyễn Công Đạt - Tổ trưởng Trạm phát sóng Thiên Tượng (Hà Tĩnh), tôi bắt đầu hành trình lên đỉnh non Hồng, nơi những “cánh sóng” lặng lẽ tỏa đi cùng năm tháng.
Khi những nhịp cày đầu tiên xé đất, khi mạ non bén rễ vào phù sa, ruộng đồng Hà Tĩnh bừng lên không chỉ bởi sắc xuân, mà còn bởi tiếng cười của người nông dân bước vào vụ mùa mới.
Hơn 9 thập kỷ kể từ khi Đảng ta ra đời nhưng tên tuổi, khí phách anh dũng của người chiến sỹ Xô viết kiên trung Nguyễn Huy Lung (1908-1931) vẫn sáng ngời trên mảnh đất Hà Tĩnh.
Kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng (3/2/1930 - 3/2/2026), các địa phương ở Hà Tĩnh đã triển khai nhiều phần việc thiết thực, tạo khí thế thi đua sôi nổi, lan tỏa tinh thần trách nhiệm, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Vườn lan của Công ty TNHH Trí Đức ở xã Thạch Khê (tỉnh Hà Tĩnh) đang "khuấy đảo" thị trường hoa Tết bởi những tác phẩm lan ghép trên lũa gỗ có giá trị lên tới hàng chục triệu đồng.
Chỉ một quán hàng nhỏ hay những chuyến đò chở khách nhưng bằng tâm huyết, nhiều người Hà Tĩnh đã đưa công việc mưu sinh thành "sứ giả" lan tỏa di sản văn hóa quê hương.
Tập thể cán bộ, nghệ sĩ Nhà hát Nghệ thuật truyền thống (NTTT) Hà Tĩnh luôn bền bỉ “giữ lửa” nghề, nỗ lực sáng tạo, tổ chức nhiều chương trình nghệ thuật, tạo dấu ấn quan trọng.
Trong quá trình kiểm kê di tích tại thôn Thái Hòa, xã Can Lộc, cán bộ Bảo tàng Hà Tĩnh phát hiện 2 đạo sắc phong quý giá có niên đại cuối thế kỷ XVII, đầu thế kỷ XVIII.
Phạm Tôn Tẫn (SN 1989, quê xã Hương Sơn, Hà Tĩnh) là tác giả của nhiều ca khúc nổi tiếng và là giám đốc âm nhạc của nhiều chương trình nghệ thuật, sự kiện lớn trong nước và cả nước ngoài. Nhân dịp anh về quê, chuẩn bị cho một dự án bảo tồn dân ca ví, giặm, PV Báo và phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh đã có cuộc trò chuyện cùng anh.
Năm 2025 ghi dấu ấn về những nỗ lực bền bỉ của ngành VH-TT&DL trong bảo tồn, phát huy di sản. Từ những lễ kỷ niệm lớn, công trình tu bổ di tích quy mô đến việc gìn giữ di sản phi vật thể, mạch nguồn văn hóa Hà Tĩnh tiếp tục được nối dài, trở thành sức mạnh nội sinh cho phát triển.
Ngoài chủ động, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chuyên môn, Thiếu tá Trần Văn Thị - Phó Trưởng Công an xã Việt Xuyên (Hà Tĩnh) còn lan tỏa tinh thần “khỏe để phục vụ Nhân dân”.
Từ những giai điệu quê hương quen thuộc, Hà Tĩnh hiện lên gần gũi, sâu lắng trong cảm nhận của du khách. Âm nhạc trở thành nhịp cầu kết nối hành trình khám phá Hà Tĩnh đầy cảm xúc.
