Hà Tĩnh xác định khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là trụ cột trung tâm

Năm 2026, Hà Tĩnh đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10%. Đây không chỉ là một chỉ tiêu kinh tế, mà là lựa chọn chiến lược về mô hình phát triển, trong đó khoa học, công nghệ (KH, CN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS) được xác định là một trong những động lực quan trọng để tạo bứt phá về năng suất và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Từ định hướng đó, cơ cấu đầu tư của tỉnh đang chuyển dịch mạnh sang các ngành công nghiệp có hàm lượng công nghệ, kỹ thuật cao và giá trị gia tăng lớn. Nhiều dự án quy mô lớn đang được triển khai, hứa hẹn tạo thêm dư địa tăng trưởng mới cho nền kinh tế như các dự án nhà máy ô tô, xe máy điện, dự án sản xuất pin lithium, điện gió, các khu công nghiệp Vinhomes, VSIP... Cùng với đó, năm 2025 có 6 doanh nghiệp (DN) lớn đã được hỗ trợ kinh phí thực hiện ứng dụng KH, CN vào sản xuất theo chính sách của tỉnh.

KH, CN cũng đã và đang được ứng dụng vào sản xuất, nhất là trong các mô hình nông nghiệp thông minh, thích ứng biến đổi khí hậu. Ông Bùi Khắc Bằng - Phó Giám đốc Sở KH&CN cho biết: “Nhiều công nghệ và quy trình tiên tiến đang được triển khai như: ứng dụng IoT, cảm biến môi trường, truy xuất nguồn gốc; sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ; mạnh dạn đưa vào một số sản phẩm mới ứng dụng công nghệ sinh học…

Bên cạnh đó, Hà Tĩnh cũng đã triển khai dự án sản xuất, chế biến nông nghiệp công nghệ cao của Tập đoàn Quế Lâm, nghiên cứu hợp tác với Tập đoàn Nafood; nghiên cứu và chế biến sâu một số sản phẩm có giá trị cao thế mạnh của tỉnh như nhung hươu, trầm hương, dược liệu... Đồng thời thường xuyên phối hợp với các viện, trường đại học lớn trong hợp tác nghiên cứu, thực hiện đề tài và thu hút nhân lực”.

CĐS cũng đang len sâu vào đời sống xã hội. Phong trào “Bình dân học vụ số” đang được triển khai như một cuộc phổ cập kỹ năng trong thời đại số, giúp người dân từng bước tiếp cận và hình thành thói quen sử dụng các nền tảng số trong đời sống hằng ngày. Trong đó, ứng dụng công dân số (i-HaTinh) đang trở thành một trong những nền tảng được người dân tiếp cận nhiều nhất. Bà Dương Thị Ngân - Giám đốc Trung tâm KH, CN và CĐS (Sở KH&CN) cho biết: “Sau hơn 2 tháng vận hành, ứng dụng đã thu hút hơn 75 nghìn tài khoản đăng ký, tiếp nhận hàng nghìn phản ánh, góp ý của người dân, qua đó góp phần tăng cường tương tác giữa chính quyền với người dân trên môi trường số”.

Chỉ số CĐS năm 2024 (DTI) Hà Tĩnh xếp thứ 7/34 tỉnh, thành phố trong cả nước; tỷ lệ phủ sóng 4G đạt 99,8% vùng dân cư; hơn 70% sản phẩm OCOP tham gia các nền tảng thương mại điện tử, giá trị giao dịch thương mại điện tử chiếm khoảng 8-10% tổng mức bán lẻ. Cùng với đó, cách vận hành của chính quyền cũng đang chuyển động mạnh sang môi trường số.

Đến nay, 100% hồ sơ công việc từ cấp tỉnh đến cấp xã hiện được xử lý trên môi trường điện tử, sử dụng chữ ký số. Hệ thống họp trực tuyến kết nối 71 điểm cầu toàn tỉnh. Các nền tảng điều hành số, trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC), trung tâm giám sát an ninh mạng (SOC) từng bước được hoàn thiện.

Song song với đó, hoạt động ĐMST tại Hà Tĩnh cũng đang từng bước được hình thành rõ nét, tạo thêm động lực cho mô hình tăng trưởng mới dựa trên tri thức và công nghệ. Đặc biệt, Cuộc thi Khởi nghiệp ĐMST tỉnh qua 7 năm triển khai đã lựa chọn 306 ý tưởng, dự án tiềm năng, có 72 dự án đạt giải, trong đó 58 dự án có sản phẩm ra thị trường và thương mại hóa thành công (trong đó có những sản phẩm đã được đưa ra thị trường quốc tế như cau sấy, gỗ Hatiwood...);

Nhiều sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3-4 sao, đạt doanh thu cao, trong đó có dự án đạt doanh thu khoảng 10 tỷ đồng/năm, một số sản phẩm đã xuất khẩu sang Nhật Bản, Hàn Quốc,… Vừa qua, tỉnh cũng đã làm việc với Trung tâm ĐMST Quốc gia (NIC) để định hướng xây dựng Trung tâm ĐMST cấp tỉnh theo mô hình vệ tinh, đồng thời thúc đẩy xã hội hóa, thu hút DN tham gia đầu tư các mô hình ĐMST.

Nhìn chung, KH, CN, ĐMST và CĐS đã thể hiện vai trò trong nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế, góp phần từng bước đổi mới mô hình tăng trưởng. Trong đó, trực tiếp thúc đẩy phát triển kinh tế số (tỷ trọng kinh tế số trong GRDP tăng từ 5,72% năm 2021 lên 7,68% năm 2025; phấn đấu đạt khoảng 10% năm 2026 và 15-20% vào năm 2030). Hiện nay, Hà Tĩnh đang quyết tâm đưa KH, CN trở thành động lực chính đảm bảo tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn mới.

Để đạt được mục tiêu này, tỉnh đang tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách về đầu tư, thu hút nhân lực chất lượng cao; đồng thời đổi mới cơ chế đặt hàng nhiệm vụ KH, CN, ĐMST và CĐS, nhằm giải quyết các vấn đề trọng tâm, tạo môi trường thuận lợi cho nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ trong toàn hệ thống chính trị, DN và cộng đồng. Trong CĐS, tỉnh triển khai đồng bộ các giải pháp xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số an toàn, thông minh; phấn đấu duy trì chỉ số CĐS (DTI) trong nhóm 15 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước, kinh tế số chiếm 15-20% GRDP.

Ngành KH&CN cũng xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm gồm: Phát triển kho dữ liệu dùng chung (DataHub) kết nối liên thông các cơ sở dữ liệu quốc gia; nâng cao hiệu quả Trung tâm IOC phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành; thúc đẩy phát triển DN công nghệ số; đồng thời đẩy mạnh ĐMST, khởi nghiệp sáng tạo và thúc đẩy ứng dụng KH, CN, đặc biệt là công nghệ số trong DN để tăng năng suất sản xuất, chất lượng sản phẩm.

Cùng với đó là phát triển hệ thống kiểm định, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn chất lượng theo hướng hiện đại, số hóa; hỗ trợ DN đáp ứng tiêu chuẩn trong nước và quốc tế, từng bước tham gia sâu vào các chuỗi cung ứng.

Ông Lê Thành Đông - Giám đốc Sở KH&CN chia sẻ: “Tuy đã có một số kết quả bước đầu tích cực nhờ có sự quan tâm chỉ đạo quyết liệt của tỉnh, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và nỗ lực của ngành, song, khó khăn phía trước vẫn còn rất lớn, nhiệm vụ rất nặng nề.

Ngành KH&CN xác định rõ phải nỗ lực, quyết tâm nhiều hơn nữa; đồng thời mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm chỉ đạo, hỗ trợ sát sao của cấp ủy, chính quyền, lãnh đạo tỉnh, Ban Chỉ đạo về phát triển KH, CN, ĐMST và CĐS tỉnh cũng như sự vào cuộc, cùng thực hiện đồng bộ của các cấp, ngành và địa phương để KH, CN, ĐMST và CĐS thực sự từng bước trở thành động lực của mô hình tăng trưởng mới, góp phần vào sự phát triển chung trong thời gian tới”.