Khám phá 17 sắc phong lưu giữ tại nhà thờ họ ở Nam Hồng Lĩnh
Nam Giang
(Baohatinh.vn) - Hơn 100 năm qua, dòng họ Nguyễn Trọng ở phường Nam Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) đã truyền đời gìn giữ nguyên vẹn 17 đạo sắc phong các triều vua.
Nhà thờ họ Nguyễn Trọng xây dựng từ thời Nguyễn ở xã Thuận Lộc (cũ). Trải qua biến thiên của lịch sử, năm 1979, dòng họ Nguyễn Trọng đã chuyển nhà thờ về dựng tại TDP 7 Nam Hồng (phường Nam Hồng Lĩnh).
Đến nay, nhà thờ họ Nguyễn Trọng vẫn còn giữ nguyên được những kiến trúc nguyên bản như khung gỗ, mái ngói vảy.
Trải qua hơn 100 năm, nhiều thế hệ con cháu của dòng họ Nguyễn Trọng truyền nhau gìn giữ 17 sắc phong có niên đại trải dài từ thời kỳ triều đại Lê Trung Hưng cho đến nửa cuối triều Nguyễn.Ông Nguyễn Văn Tiến (74 tuổi, Trưởng ban Hội đồng Gia tộc họ Nguyễn Trọng) - hậu duệ đời thứ 19 của dòng họ cho biết: "Các sắc phong được các cụ chúng tôi hợp về thờ tại nhà thờ họ từ hơn 100 năm trước. Đây là bản sắc phong độc bản. Con cháu dòng họ luôn ý thức được giá trị lịch sử của bản sắc phong nên đã nỗ lực gìn giữ".
17 sắc phong được các thế hệ dòng họ Nguyễn Trọng cất giữ nâng niu cẩn thận trong hòm sắc, ống sắc với mức độ khá hoàn hảo so với niên đại.
Trong 17 sắc phong đang lưu giữ tại nhà thờ họ Nguyễn Trọng có 2 sắc phong thời Cảnh Hưng 44 (1783) được bảo tồn khá tốt, giấy còn nguyên vẹn, nét mực nét chữ rõ ràng. Cả 2 sắc phong đều được ban ra cùng thời điểm. Chủ thể được ban sắc lần là Cao Sơn Trà Sơn Chi Thần và Song Đồng Ngọc Nữ Chi Thần. Cả hai đều là những vị nhiên thần được thờ cúng khá phổ biến trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh thời trước.
Tiếp đó là các sắc phong triều Nguyễn, trải dài từ thời kỳ Minh Mạng (1822), Thiệu Trị (1843), Tự Đức (1850, 1880), Đồng Khánh (1887) ban sắc cho Cao Sơn Hiệu Linh Tôn Thần; sắc phong Thành Thái (1890, 1898), Duy Tân (1909) ban sắc cho Song Đồng Ngọc Nữ Tôn Thần. Phần lớn nội dung sắc phong đều gia tặng thần hiệu thần vị cho 2 vị thần là Cao Sơn Trà Sơn và Song Đồng Ngọc Nữ.
Đặc biệt, trong sắc phong ngày 11/ 8/1909 (năm Duy Tân thứ 3) ban cấp sắc phong đồng thời 4 vị thần gồm: Hiệu Linh Đôn Tĩnh Hùng Tuấn Trác Vĩ Dực Bảo Trung Hưng Cao Sơn Thượng Đẳng Thần; Dực Bảo Trung Hưng Linh Phù Ô Nam Nhạc Cao Các Trà Sơn Chi Thần; Dực Bảo Trung Hưng Linh Phù Hựu Dân Bảo Quốc Anh Linh Trí Tử Chi Thần và Dực Bảo Trung Hưng Linh Phù Hộ Quốc An Dân Anh Linh Hiển Ứng Chi Thần.
Suốt hơn 100 năm qua, câu chuyện về 17 sắc phong vẫn được lưu truyền lại cho mỗi thế hệ, để mỗi dịp lễ khai hạ con cháu dòng họ Nguyễn Trọng lại trang trọng tổ chức lễ nghi cúng bái chư vị thần linh.
Ngoài những sắc phong cổ, trong nhà thờ dòng họ Nguyễn Trọng vẫn còn lưu giữ lại những đồ tế khí mang đậm dấu ấn cổ xưa gồm: Hương án gỗ chạm trổ, mâm cổ bồng, cung thờ câu đối, kiếm gỗ, lư hương...
Trong quá trình kiểm kê di tích trên địa bàn phường Nam Hồng Lĩnh, cán bộ Bảo tàng Hà Tĩnh phát hiện 17 sắc phong nhà thờ dòng họ Nguyễn Trọng. Dựa trên nội dung của 17 sắc phong thì đây là những sắc phong do các đời vua phong tặng các vị thần được dòng họ hợp tự và lưu giữ. Việc một dòng họ lưu giữ 17 sắc phong còn khá nguyên vẹn là rất hiếm trên địa bàn tỉnh. Tiếp nối lưu giữ và thờ cúng vị hiệu chư vị thần linh qua các sắc phong tại nhà thờ đã phản ánh bản sắc uống nước nhớ nguồn, trân trọng cha ông của con cháu dòng họ Nguyễn Trọng.