CNN đưa tin, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc hôm 4/9 bỏ phiếu thông qua bản đồ thế giới mới để phản ánh đúng kích thước thực tế của các lục địa, khắc phục sai lệch của bản đồ truyền thống vốn làm cho châu Phi và những vùng gần xích đạo nhỏ hơn thực tế.
Nghị quyết "Sửa bản đồ" do các quốc gia thành viên Liên minh châu Phi và Bahamas đưa ra nhận định ủng hộ áp đảo với 164 nước bỏ phiếu tán thành, 6 nước bỏ phiếu trắng (Serbia, Estonia, Georgia, Lithuania, Moldova, Ukraine) và chỉ có Mỹ bỏ phiếu chống. Nghị quyết mới hướng tới cung cấp cách nhìn công bằng đối với các khu vực trên thế giới, đặc biệt là châu Phi. Việc châu Phi bị vẽ nhỏ đi trên bản đồ qua nhiều thế kỷ vô tình khiến mọi người nghĩ rằng châu lục bé hơn thực tế và ít quan trọng.
NBC News cho biết nhiều bản đồ thế giới hiện nay dựa trên phép chiếu Mercator do nhà bản đồ học châu Âu Gerardus Mercator tạo ra vào năm 1569. Phép chiếu Mercator là một phương pháp vẽ bản đồ thế giới lên một mặt phẳng, trong đó các đường kinh tuyến và vĩ tuyến vuông góc với nhau, giúp tàu thuyền dễ dàng định hướng theo một hướng la bàn cố định, do đó phép chiếu này được sử dụng rộng rãi trong hàng hải. Tuy nhiên, nó ít hữu ích hơn khi dùng làm bản đồ thế giới vì tỷ lệ bị bóp méo, với quốc gia ở xa trông lớn hơn một cách bất hợp lý so với quốc gia ở gần xích đạo. Ví dụ, theo phép chiếu Mercator, Greenland trông lớn hơn Nam Mỹ và tương tự châu Phi. Thực tế, Greenland có kích thước tương đương Cộng hòa Dân chủ Congo và nhỏ hơn 14 lần so với châu Phi.
Một số nhà chỉ trích cho rằng phép chiếu Mercator vẫn phổ biến vì nó phóng to và đặt trọng tâm vào châu Âu, cũng như khu vực phương Tây khác như Bắc Mỹ. Nghị quyết của Liên Hợp Quốc bày tỏ lo ngại sự méo mó trên góp phần làm giảm kích thước của châu Phi, Mỹ Latinh và Nam Á theo cảm tính và duy trì cách nhìn mất cân bằng về thế giới. Về lâu dài, điều đó góp phần "làm giảm giá trị kinh tế xã hội, nhu cầu cơ sở hạ tầng, tiềm năng phát triển và thịnh vượng của khu vực phía nam, có thể tăng thêm định kiến trong lĩnh vực môi trường, địa chính trị và an ninh".
Nghị quyết "Sửa bản đồ" đề xuất thay thế phép chiếu Mercator bằng phép chiếu Equal Earth dựa theo đường cong Trái Đất, nhằm mô tả chính xác hơn diện tích bề mặt tương đối của các khu vực trên thế giới. Trên bản đồ Equal Earth (giới thiệu tại hội nghị Hiệp hội Thông tin Bản đồ Bắc Mỹ năm 2018), châu Âu trông nhỏ lại, Brazil to lên, Greenland bé hơn đáng kể và châu Phi hơn nhiều so với trước. Jean-Noël Barrot, Bộ trưởng Ngoại giao Pháp, hôm 4/9 thông báo Pháp sẽ từ bỏ phép chiếu Mercator để ủng hộ bản đồ mô tả chính xác hơn diện tích bề mặt các quốc gia. Cuộc bỏ phiếu của Liên Hợp Quốc diễn ra sau khi Liên minh châu Phi (AU) thông qua bản đồ Equal Earth vào tháng 3. Sau đó một tháng, thay mặt AU, Togo đứng ra yêu cầu những quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc khác làm điều tương tự.
New Zealand từng nhắc tới vấn đề với phép chiếu Mercator khi vị khi ở góc dưới bên phải khiến nước này trông như "biến mất khỏi bản đồ thế giới". Bản đồ Equal Earth giải quyết vấn đề này với nhiều phiên bản khác nhau, bao gồm một phiên bản lấy châu Đại Dương làm trung tâm thay vì Greenwich, London, nơi được sử dụng làm tiêu chuẩn cho thời gian thế giới và tham chiếu địa lý toàn cầu.
Theo Guardian, nghị quyết của Liên Hợp Quốc không có tính cưỡng chế, do đó các quốc gia và tổ chức không bắt buộc phải sử dụng phép chiếu mới hoặc bị cấm sử dụng phép chiếu cũ. Tuy nhiên, dự kiến kết quả bỏ phiếu có thể dẫn tới việc cập nhật chương trình giảng dạy trong lớp học và công nghệ hàng ngày do phép chiếu Mercator được sử dụng rộng rãi trong giáo dục, công nghệ và quản lý.
Nhiều nền tảng bản đồ kỹ thuật số hiện nay như Google Maps cũng sử dụng phép chiếu Mercator. Dự thảo nghị quyết kêu gọi nền tảng công nghệ hợp tác với những quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc và tổ chức khu vực để áp dụng phép chiếu chính xác hơn.
