Ngoại trưởng Iraq Fawad Hussein ngày 28/9 cho biết toàn bộ lực lượng Mỹ đã rời lãnh thổ Iraq, trong khuôn khổ thỏa thuận rút quân mà Baghdad và Washington đạt được vào năm 2024. Một quan chức chính phủ Iraq cũng xác nhận các lực lượng tác chiến và hậu cần Mỹ đã rời nước này.
Quá trình rút quân hoàn tất trước thời hạn ngày 30/9, được hai bên xác định là ngày kết thúc sứ mệnh của liên minh quốc tế do Mỹ dẫn đầu nhằm chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng trên lãnh thổ Iraq.
Giới chức Mỹ chưa đưa ra thông báo hoàn tất rút quân.
Các nhóm thân Iran tại Iraq coi Mỹ rút quân là thắng lợi quân sự lẫn chính trị. Abu Mojtaba al-Yasiri, chỉ huy tổ chức Kháng chiến Hồi giáo tại Iraq, gọi đây là "chiến thắng lịch sử" và cho rằng ngày 30/9 đánh dấu sự kết thúc "trang sử đen tối" của đất nước.
Amir Hayat Moqaddam, Phó chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia thuộc Quốc hội Iran, nói an ninh lâu dài sẽ được đảm bảo tại Iraq sau khi quân đội Mỹ rời khỏi nước này.
Tuy nhiên, một số quan chức và chuyên gia Iraq lo ngại Mỹ rời đi có thể tạo khoảng trống an ninh, làm gia tăng ảnh hưởng của các nhóm vũ trang thân Iran.
Abdulrahman al-Zobaie, thủ lĩnh bộ lạc Sunni tại Fallujah, nói người Iraq đều mong muốn chủ quyền toàn vẹn, nhưng nhấn mạnh lực lượng Mỹ rời đi vào thời điểm nhạy cảm.
Các lực lượng an ninh Iraq và Kurdistan cũng lo ngại IS tận dụng giai đoạn chuyển tiếp để trỗi dậy. Đại tá Khalid al-Bayati, quan chức an ninh cấp cao tại Kirkuk, cho rằng IS muốn chứng minh tổ chức này vẫn đủ khả năng tiến hành các cuộc tấn công gây thương vong lớn.
Mỹ đưa quân vào Iraq năm 2003 để lật đổ cựu tổng thống Saddam Hussein và rút lực lượng chiến đấu từ cuối năm 2011. Mỹ đưa quân trở lại năm 2014 theo đề nghị của chính phủ Iraq để hỗ trợ chống lại IS, sau khi tổ chức này kiểm soát vùng lãnh thổ rộng lớn trải dài từ Iraq đến Syria và trở thành mối đe dọa toàn cầu.
Washington tuyên bố IS bị đánh bại về mặt quân sự tại Iraq năm 2017 và tại Syria sau đó hai năm, song một số nhóm tàn quân vẫn bí mật hoạt động và thỉnh thoảng tiến hành tấn công khủng bố.
Trong những năm gần đây, Mỹ duy trì khoảng 2.500 quân nhân tại thủ đô Baghdad, trong một căn cứ gần sân bay thủ đô và khu vực tòa nhà chính phủ, cùng với căn cứ Erbil thuộc khu tự trị Kurdistan.
Một quan chức Mỹ từng cho biết lực lượng an ninh Iraq, trong đó có dân quân người Kurd, sẽ tiếp quản vai trò chủ lực trong hoạt động chống khủng bố. Quan hệ giữa Mỹ và Iraq sau này sẽ chuyển sang hợp tác song phương về cố vấn, huấn luyện và chia sẻ thông tin tình báo.
An ninh Iraq bất ổn trở lại kể từ khi chiến sự Trung Đông bùng phát. Trong những năm qua, Iraq là nơi đối đầu gián tiếp giữa Washington và Tehran. Mỹ từng dùng máy bay không người lái hạ sát tướng Iran Qasem Soleimani bên ngoài sân bay Baghdad năm 2020. Những nhóm vũ trang Iraq được Iran hậu thuẫn cũng nhiều lần tấn công căn cứ Mỹ.
7 trong 18 quân nhân Mỹ thiệt mạng trong cuộc chiến với Iran hiện nay được ghi nhận tại Iraq.
