Minh bạch doanh thu, nâng cao hiệu quả quản lý thuế đối với hộ kinh doanh ở Hà Tĩnh

Tại cửa hàng kinh doanh điện thoại ở phường Thành Sen, anh Đặng Quang Chung nay đã quen với việc theo dõi doanh thu để thực hiện kê khai thuế. Định kỳ theo quý, anh tổng hợp doanh thu bán hàng và thực hiện kê khai trên ứng dụng eTax. Những thao tác từng khiến anh chưa quen khi mới chuyển sang cách kê khai mới giờ không còn là trở ngại. Việc tổng hợp doanh thu, kê khai thuế được thực hiện trên ứng dụng, giúp anh chủ động hơn trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế.

Anh Đặng Quang Chung chia sẻ: “Trước đây, tôi nộp thuế khoán khoảng 1 triệu đồng/tháng. Nay bán được nhiều thì kê khai nhiều, bán ít thì nộp ít, có tháng khoảng 2 triệu đồng tùy tình hình kinh doanh. Ban đầu chưa quen nên tôi còn bỡ ngỡ nhưng làm vài lần rồi cũng quen. Thao tác nhanh, thuận tiện, không khó như mình nghĩ”.

Khác với những hộ kinh doanh có số lượng giao dịch không lớn, tại cơ sở Cẩm Xu House (phường Thành Sen) của chị Bùi Thị Cẩm Tú, việc ghi nhận doanh thu được thực hiện thường xuyên theo từng đơn hàng. Cơ sở chuyên làm bánh, lượng khách và đơn hàng phát sinh liên tục nên việc xuất hóa đơn, lưu trữ thông tin giao dịch được chị chú trọng.

“Cơ sở đã đầu tư phần mềm phục vụ quản lý bán hàng, qua đó thuận tiện hơn trong việc theo dõi đơn hàng, tổng hợp doanh thu và thực hiện các yêu cầu liên quan đến hóa đơn, kê khai thuế. Phần mềm giúp tôi quản lý đơn hàng, doanh thu và hóa đơn tập trung hơn. Không chỉ phục vụ kê khai thuế mà còn giúp mình biết được tình hình bán hàng, từ đó chủ động hơn trong quản lý cơ sở” - chị Tú chia sẻ.

Việc ứng dụng phần mềm không chỉ giúp cơ sở giảm bớt thao tác thủ công mà còn tạo dữ liệu để đối chiếu doanh thu, đơn hàng và hóa đơn trong quá trình kinh doanh. Đây cũng là cách các hộ kinh doanh có lượng giao dịch thường xuyên chủ động thích ứng với phương thức quản lý thuế dựa trên doanh thu thực tế.

Hà Tĩnh hiện có 57.487 hộ, cá nhân kinh doanh thuộc diện quản lý, hoạt động trên nhiều lĩnh vực và quy mô khác nhau. Có hộ kinh doanh nhỏ, lượng giao dịch không lớn, chủ hộ trực tiếp ghi chép và kê khai; cũng có những cơ sở phát sinh đơn hàng liên tục, sử dụng phần mềm bán hàng, hóa đơn điện tử và nhiều phương thức thanh toán. Riêng quý II/2026, toàn tỉnh có 3.049 hộ kinh doanh nộp thuế kê khai, qua đó thu nộp ngân sách Nhà nước hơn 29,7 tỷ đồng, tăng khoảng 4,7 tỷ đồng so với quý I/2026.

Sự đa dạng đó khiến việc quản lý doanh thu không thể chỉ dựa vào một cách thức chung cho tất cả hộ kinh doanh. Với mỗi nhóm, việc ghi nhận doanh thu, xuất hóa đơn, lưu trữ thông tin giao dịch và thực hiện kê khai có những yêu cầu khác nhau. Khi doanh thu thực tế trở thành căn cứ xác định nghĩa vụ thuế, việc ghi nhận đầy đủ hoạt động bán hàng vì thế cũng trở thành khâu quan trọng đối với cả người nộp thuế và cơ quan quản lý.

Đây cũng là thay đổi đáng chú ý sau khi bỏ phương thức thuế khoán. Nếu trước đây số thuế được xác định trên mức doanh thu khoán thì nay doanh thu phát sinh trong quá trình kinh doanh được đưa vào kê khai. Điều đó đặt người kinh doanh trước yêu cầu phải chủ động hơn trong quản lý doanh thu, đồng thời tạo thêm dữ liệu để cơ quan thuế theo dõi, đối chiếu và rà soát.

Có thể thấy, sau gần 9 tháng bỏ thuế khoán, sự thay đổi không chỉ nằm ở cách tính và kê khai thuế. Quan trọng hơn, hoạt động kinh doanh đang được ghi nhận bằng những dữ liệu cụ thể hơn. Đây là cơ sở để cơ quan thuế từng bước chuyển từ quản lý theo mức khoán sang quản lý sát hơn với doanh thu và thực tế hoạt động của từng hộ.

Khi doanh thu phát sinh được ghi nhận thường xuyên hơn, hoạt động kinh doanh cũng để lại nhiều thông tin hơn qua sổ sách, đơn hàng, hóa đơn và các giao dịch liên quan. Những dữ liệu này trở thành cơ sở để người nộp thuế chủ động xác định nghĩa vụ của mình, đồng thời giúp cơ quan thuế có thêm căn cứ đối chiếu khi quản lý.



Ông Lê Quốc Dũng - Trưởng phòng Thuế cá nhân, hộ kinh doanh và thu khác (Thuế tỉnh Hà Tĩnh) cho biết: “Ngành thuế thường xuyên nhắc nhở, khuyến cáo người dân ghi chép sổ sách kế toán, cập nhật doanh thu để kê khai trung thực. Bên cạnh việc hỗ trợ, ngành cũng áp dụng nhiều biện pháp nghiệp vụ để kiểm soát dòng tiền, qua đó kịp thời phát hiện và yêu cầu hộ, cá nhân kinh doanh kê khai đúng quy định”.

Từ một phương thức xác định nghĩa vụ thuế dựa trên mức khoán, quản lý thuế đang chuyển dần sang việc theo dõi hoạt động kinh doanh thông qua doanh thu và dữ liệu phát sinh. Vì vậy, thay đổi lớn hơn sau gần 9 tháng không chỉ là hộ kinh doanh biết cách kê khai, mà là việc ghi nhận doanh thu đang trở thành một phần của quá trình quản lý hoạt động kinh doanh.