Chủ động thích ứng
Từ ngày 1/1/2026, hộ kinh doanh chính thức chuyển từ thuế khoán sang kê khai theo Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân. Đây là một bước tiến quan trọng trong minh bạch hóa hoạt động kinh doanh hộ cá thể.
Triển khai chính sách thuế mới, những ngày đầu, bà Nguyễn Thị Nga - chủ cửa hàng kim khí ở phường Sông Trí gặp nhiều khó khăn trong ghi chép hóa đơn, cập nhật doanh thu và sử dụng phần mềm kê khai. Từ chỗ chỉ nộp một khoản thuế cố định theo tháng, nay mọi giao dịch đều phải theo dõi, tổng hợp hằng ngày nên tạo không ít áp lực với bà khi phải làm quen công nghệ và thủ tục điện tử.
Bà Nguyễn Thị Nga cho biết: “Chuyển sang thuế kê khai thì thật sự bước đầu rất khó khăn, làm quen với công nghệ là không hề dễ. Tuy nhiên, dần dần tiếp cận rồi cũng quen. Ưu việt của chính sách thuế mới là minh bạch được thuế, dòng tiền, hàng tồn kho. Trong ngày, mình sẽ biết được cửa hàng thu nhập ra sao, sản phẩm nào bán nhiều để chủ động nhập hàng”.
Không riêng bà Nga, hàng chục nghìn hộ kinh doanh tại Hà Tĩnh đang từng bước thay đổi thói quen buôn bán truyền thống để tiếp cận mô hình kinh doanh bài bản, có quản trị và minh bạch doanh thu. Tuy nhiên, với những hộ kinh doanh nhỏ lẻ, ở vùng sâu, vùng xa, quá trình chuyển đổi cũng không dễ dàng, nhất là đối với người lớn tuổi, chưa sử dụng điện thoại thông minh.
Bà Lê Thị Bá – tiểu thương kinh doanh hàng mã tại chợ Gôi (xã Sơn Tiến) chia sẻ: “Lúc đầu nghe nói phải dùng điện thoại thông minh, kê khai doanh thu rồi hóa đơn điện tử là tôi lo lắm. Mắt kém, thao tác điện thoại chậm nên nhiều khi bấm mãi không được. May có cán bộ thuế với đoàn thanh niên xã xuống tận nơi hướng dẫn nên giờ tôi cũng biết cách nhập và tra cứu thông tin trên điện thoại. Hiện tại, khi đã làm quen, việc kê khai giúp tôi quản lý buôn bán rõ ràng hơn, tránh nhầm lẫn thu - chi như trước”.
Thực tế cho thấy, hành trình chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai không đơn thuần là thay đổi phương thức nộp thuế mà đang tạo ra sự thay đổi về tư duy kinh doanh trong khu vực hộ cá thể. Nhiều tiểu thương bắt đầu làm quen với quản lý doanh thu, tài khoản ngân hàng, hóa đơn điện tử và ứng dụng công nghệ số vào hoạt động buôn bán.
Hà Tĩnh đứng tốp đầu cả nước về chuyển đổi thuế kê khai
Trên hành trình thích ứng chuyển đổi sang thuế kê khai, hộ kinh doanh "không hề cô đơn" mà luôn có sự đồng hành hướng dẫn từ cơ quan thuế, chính quyền địa phương cũng như các đơn vị cung cấp phần mềm bán hàng và các ngân hàng. Hơn 4 tháng qua, ngành thuế Hà Tĩnh đã phát động các đợt cao điểm hỗ trợ hướng dẫn người nộp thuế theo phương châm: “Đồng hành tận tâm – hướng dẫn tận tình”, “Cán bộ thuế đến tận nơi – giải đáp mọi lời” nhằm đạt mục tiêu giúp hộ kinh doanh “hiểu đúng – kê khai đúng – nộp thuế đủ - kinh doanh bền vững”.
Ông Hoàng Xuân Trường - Phó Chủ tịch UBND phường Thành Sen cho biết: “Trên địa bàn hiện có hơn 6.500 hộ kinh doanh cá thể, ngay từ đầu năm, chúng tôi đã ban hành quyết định thành lập ban chỉ đạo hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi sang kê khai thuế. Một trong những giải pháp trọng tâm được tập trung triển khai là đẩy mạnh tuyên truyền, nhất là tuyên truyền lưu động. Cùng với đó, phường tăng cường phối hợp với cơ quan thuế để tập huấn, hướng dẫn trực tiếp cho hơn 3.000 hộ kinh doanh. Bước đầu, quá trình chuyển đổi đã góp phần nâng cao nhận thức, thay đổi tư duy quản trị cho hàng nghìn hộ kinh doanh trên địa bàn”.
Theo số liệu thống kê, toàn tỉnh có hơn 55.000 hộ, cá nhân kinh doanh. Qua 4 tháng triển khai, đã có trên 80% hộ kinh doanh thực hiện thông báo số tài khoản ngân hàng bằng phương thức điện tử lên cơ quan thuế, 90% hộ kinh doanh đã cài đặt ứng dụng eTax Mobile. Trong quý I/2026, toàn tỉnh có gần 6.000 hộ kinh doanh đã kê khai thuế bằng phương thức điện tử, qua đó nộp số tiền hơn 27 tỷ đồng vào ngân sách Nhà nước. Với kết quả trên, Hà Tĩnh đang đứng tốp đầu cả nước về tỷ lệ chuyển đổi hộ kinh doanh từ thuế khoán sang phương pháp kê khai.
Ông Lê Quốc Dũng - Trưởng phòng Thuế cá nhân - hộ kinh doanh và thu khác, Thuế tỉnh Hà Tĩnh nhấn mạnh: “Trước đó, ngành thuế triển khai chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai theo ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng nên đã giúp hộ kinh doanh chuyển mình thích ứng. Vì vậy, khi ngưỡng doanh thu được nâng lên 1 tỷ đồng/năm theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP thì hầu hết hộ kinh doanh không phải học lại từ đầu mà chỉ điều chỉnh trong khuôn khổ đã quen thuộc. Với các hộ có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm, dù không phải nộp thuế nhưng vẫn phải thực hiện ghi chép, kê khai doanh thu đầy đủ theo quy định. Đây là nền tảng quan trọng để cơ quan quản lý theo dõi khi hộ kinh doanh vượt ngưỡng, đồng thời bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong giao dịch”.
Chuyển từ thuế khoán sang kê khai, hộ kinh doanh trên địa bàn Hà Tĩnh không chỉ thay đổi phương thức quản lý thuế mà còn minh bạch hóa hoạt động kinh doanh. Dù còn khó khăn ban đầu nhưng quá trình chuyển đổi đang dần đi vào ổn định nhờ sự đồng hành của cơ quan thuế và chính quyền địa phương. Đây là bước chuyển mình để xây dựng môi trường kinh doanh công bằng, hiện đại, bền vững và phát triển hơn trong thời gian tới; qua đó tăng cường công tác thu ngân sách cho Hà Tĩnh.
