Từ nhà máy xanh đến cánh đồng giảm phát thải
Ở cực Nam Hà Tĩnh, KKT Vũng Áng đang nổi lên như một “tọa độ xanh” của ngành công nghiệp. Tháng 4/2026, Công ty CP Sản xuất và Kinh doanh VinFast chính thức vận hành dây chuyền sản xuất xe máy điện với công suất giai đoạn 1 là 1 triệu xe/năm. Nhà máy hiện sản xuất khoảng 3.000 xe/ngày và dự kiến nâng công suất lên 2 triệu xe/năm vào cuối năm nay.
Không chỉ phục vụ thị trường nội địa, những chiếc xe máy điện mang thương hiệu Việt từ KKT Vũng Áng đã được xuất khẩu sang Indonesia, Philippines - những thị trường đang chuyển mạnh sang giao thông xanh.
Theo ông Vũ Ngọc Thành - Trưởng phòng Quản lý đầu tư, Ban Quản lý KKT tỉnh Hà Tĩnh: Việc Tập đoàn Vingroup liên tiếp đầu tư các dự án pin, ô tô điện và xe máy điện đang tạo nền móng cho một trung tâm công nghiệp xanh quy mô lớn tại Vũng Áng. Từ pack pin, cell pin đến tổ hợp sản xuất ô tô, xe máy điện, chuỗi dự án này không chỉ mở rộng dư địa cho công nghiệp phụ trợ mà còn thúc đẩy các lĩnh vực logistics, cơ khí chính xác, vật liệu mới và năng lượng sạch phát triển đồng bộ.
Trong lĩnh vực vật liệu xây dựng, xu hướng “xanh hóa” cũng diễn ra rõ nét. Là một trong những doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực gạch không nung, Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Trần Châu (CCN Bắc Cẩm Xuyên) đã đầu tư dây chuyền công nghệ châu Âu hiện đại với công suất thiết kế 110 triệu viên/năm. Nhờ mở rộng thị trường và đa dạng khách hàng, sản phẩm gạch không nung ngày càng khẳng định chỗ đứng, góp phần giảm khai thác tài nguyên đất sét và hạn chế phát thải từ vật liệu xây dựng truyền thống.
Trong khi đó, các nhà máy điện mặt trời Cẩm Hòa, Cẩm Hưng sau khi đi vào vận hành đã bổ sung nguồn năng lượng sạch đáng kể cho hệ thống điện, nhất là trong bối cảnh nhiều nhà máy thủy điện thiếu nước và không ít nhà máy nhiệt điện đối mặt áp lực nhiên liệu.
Nếu trong khu công nghiệp, chuyển đổi xanh được thể hiện qua công nghệ và năng lượng sạch thì trên đồng ruộng, sự thay đổi bắt đầu từ phương thức canh tác của người dân. Vụ xuân 2026, hơn 150 ha lúa tại 12 xã, phường được triển khai theo phương pháp thâm canh cải tiến SRI. Việc sử dụng mạ khay, máy cấy, phân hữu cơ, quản lý dịch hại tổng hợp và thu gom rơm rạ sau thu hoạch đã giúp giảm đáng kể lượng phân hóa học, thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời cải thiện độ màu mỡ của đất và giảm chi phí sản xuất.
Cùng đó, mô hình tưới ngập - khô xen kẽ (AWD) trên diện tích 4.300 ha tại 15 xã, phường cũng cho thấy hiệu quả rõ nét khi giảm lượng nước tưới nhưng vẫn đảm bảo năng suất lúa đạt hơn 4 tạ lúa tươi/sào. Từ kết quả tích cực này, vụ hè thu 2026, Hà Tĩnh tiếp tục mở rộng diện tích áp dụng AWD lên 6.000 ha và nâng diện tích sản xuất theo phương pháp SRI lên 205 ha.
Ông Nguyễn Thanh Hải - Phó Giám đốc Sở NN&MT cho biết: “Với hơn 103.000 ha gieo cấy lúa mỗi năm, Hà Tĩnh có nhiều tiềm năng phát triển nền nông nghiệp xanh gắn với giảm phát thải. Thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp thực hiện Đề án sản xuất giảm phát thải trong lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050; ưu tiên phát triển các vùng sản xuất tập trung, nâng cao chất lượng nông sản gắn với liên kết chuỗi giá trị và chế biến sâu”.
Bức tranh nông nghiệp xanh của Hà Tĩnh ngày càng rõ nét khi các mô hình trồng rau củ, cây ăn quả theo hướng VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ… và các mô hình chăn nuôi liên kết với Công ty CP Tập đoàn Quế Lâm từng bước được nhân rộng.
Mở rộng không gian phát triển bằng kinh tế xanh
Trên hành trình thực hiện các mục tiêu phát triển KT-XH, Hà Tĩnh xác định tăng trưởng xanh không chỉ là xu thế mà còn là hướng đi chiến lược để nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh trong dài hạn.
Tỉnh xác định quan điểm phát triển nhanh và bền vững trên cơ sở đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh; bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế với văn hóa, xã hội và bảo vệ môi trường. Theo đó, lấy công nghiệp và năng lượng làm trụ cột, dịch vụ làm động lực lan tỏa, nông nghiệp công nghệ cao làm nền tảng; phát huy tối đa lợi thế về vị trí địa kinh tế, cảng biển, quỹ đất công nghiệp, tài nguyên rừng và biển. Đặc biệt, thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo gắn với mục tiêu trung hòa carbon và thích ứng biến đổi khí hậu.
Ngày 2/4/2024, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 778/QĐ-UBND phê duyệt Kế hoạch hành động tăng trưởng xanh đến năm 2030, với các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp cụ thể. Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Hà Tĩnh cũng xác định phát triển kinh tế theo hướng tăng trưởng xanh và bền vững là mục tiêu chiến lược lâu dài.
Không còn dừng ở những định hướng mang tính khái niệm, quá trình “xanh hóa” nền kinh tế đã được hiện thực hóa bằng hàng loạt dự án cụ thể, tạo sức lan tỏa đối với cơ cấu kinh tế và định hình động lực tăng trưởng mới cho địa phương. Các nhà máy sản xuất ô tô điện, xe máy điện và sản phẩm công nghiệp hỗ trợ liên quan đi vào hoạt động không chỉ góp phần đa dạng hóa cơ cấu sản xuất công nghiệp mà còn phù hợp với xu hướng chuyển đổi năng lượng, giảm phát thải carbon đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu. Đây cũng là tín hiệu cho thấy Hà Tĩnh đang dần tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất xanh và chuỗi cung ứng công nghệ mới.
Song song đó, với lợi thế về quỹ đất, đường bờ biển dài và điều kiện tự nhiên thuận lợi, Hà Tĩnh đang từng bước hình thành hệ sinh thái năng lượng mới theo hướng bền vững hơn. Nhiều dự án năng lượng sạch, năng lượng tái tạo đã được chấp thuận chủ trương đầu tư và đang triển khai như: Nhà máy điện gió Kỳ Anh, Nhà máy điện gió Eco Wind Kỳ Anh, Trang trại phong điện HBRE Hà Tĩnh...
Tăng trưởng xanh tiếp tục là định hướng xuyên suốt trong thu hút đầu tư của tỉnh và được cụ thể hóa trong hoạt động xúc tiến đầu tư, lựa chọn dòng vốn và đối tác chiến lược. Trong chuyến công tác tại Nhật Bản vừa qua của đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Duy Lâm cùng đoàn công tác tỉnh, thông điệp về thu hút đầu tư xanh, đầu tư công nghệ cao tiếp tục được nhấn mạnh mạnh mẽ.
Tại hội nghị xúc tiến đầu tư vào Hà Tĩnh diễn ra tại Tokyo (Nhật Bản) chiều 11/5, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Duy Lâm bày tỏ mong muốn hợp tác với các doanh nghiệp Nhật Bản trong các lĩnh vực như: công nghiệp chế biến - chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, điện tử, logistics, năng lượng, hạ tầng khu công nghiệp, nông nghiệp bền vững, tăng trưởng xanh, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Đồng thời, kỳ vọng các dự án mới của doanh nghiệp Nhật Bản vào Hà Tĩnh sẽ là những dự án có công nghệ tiên tiến, quản trị hiện đại, phát triển xanh, sử dụng tài nguyên hiệu quả, tạo giá trị gia tăng lớn và có sức lan tỏa mạnh mẽ đối với kinh tế địa phương.
Trong khuôn khổ hội nghị, các bản ghi nhớ hợp tác giữa Sở Tài chính với liên danh nhà đầu tư Marubeni Corporation và Tổng Công ty Cơ điện Xây dựng - Agrimeco; giữa Sở Tài chính với Tập đoàn ICM COM - Nhật Bản; giữa Công ty TNHH Nhiệt điện Vũng Áng II, Công ty TNHH TBM - Nhật Bản và Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Vận tải Viết Hải đã được ký kết. Đây là những bản ghi nhớ hợp tác các dự án trong lĩnh vực năng lượng sạch, năng lượng tái tạo thế hệ mới, chuyển đổi xanh và các lĩnh vực tiềm năng của tỉnh Hà Tĩnh, cho thấy những tín hiệu tích cực trên hành trình “xanh hóa” nền kinh tế.
Trong bối cảnh yêu cầu phát triển bền vững ngày càng trở thành tiêu chí bắt buộc, kinh tế xanh không còn là xu hướng lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu. Từ những dự án cụ thể đã triển khai đến chiến lược phát triển dài hạn, Hà Tĩnh từng bước chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng xanh hơn, hiện đại hơn và bền vững hơn. Với định hướng ưu tiên công nghệ cao, năng lượng sạch và các dự án thân thiện môi trường, Hà Tĩnh đang mở ra dư địa mới để nâng cao sức cạnh tranh và thu hút dòng vốn chất lượng trong giai đoạn phát triển tiếp theo.
