Mô hình sản xuất lúa giảm phát thải cho hiệu quả tích cực

Trong khuôn khổ chương trình, các đại biểu đã tham quan mô hình thí điểm tạo tín chỉ carbon trong sản xuất lúa tại xã Thiên Cầm, trực tiếp trao đổi với các cán bộ kỹ thuật về quá trình triển khai mô hình.

Mô hình được triển khai trong vụ hè thu năm 2025 trên diện tích 250 ha, tại các thôn Trung Đông, Hà Phúc Đồng và Hưng Lộc xã Thiên Cầm, với sự tham gia của hơn 750 hộ dân.

Trước đó, vào vụ xuân, mô hình cũng đã được thực hiện thí điểm trên 50,7 ha tại thôn Trung Đông với 163 hộ tham gia, bước đầu đem lại kết quả tích cực trong sản xuất.

Theo quy trình, nông dân được hướng dẫn áp dụng kỹ thuật tưới ướt khô xen kẽ nhằm giảm phát thải khí mê-tan (CH4) - loại khí nhà kính chủ yếu trong sản xuất lúa, phát sinh khi ruộng bị ngập nước kéo dài. Biện pháp này giúp tiết kiệm nước tưới, giảm chi phí sản xuất nhưng vẫn duy trì năng suất ổn định. Đặc biệt, lượng khí giảm phát thải có thể được quy đổi thành tín chỉ carbon và bán trên thị trường, tạo nguồn lực tái đầu tư hạ tầng sản xuất và tăng thu nhập cho người nông dân.

Cán bộ kỹ thuật của dự án thường xuyên kiểm tra đồng ruộng và số liệu, minh chứng trong quá trình thực hiện dự án. Các tư vấn kỹ thuật thường xuyên được chia sẻ để giải quyết những vấn đề phát sinh.

Kết quả đánh giá tại hội thảo cho thấy, ruộng lúa áp dụng mô hình tưới khô ướt xen kẽ sinh trưởng tốt, đẻ nhánh nhiều, cứng cây, ít sâu bệnh, chống đổ tốt hơn so với ruộng đối chứng. Năng suất trung bình đạt 72,5 tạ/ha trong vụ xuân và 52 tạ/ha trong vụ hè thu.

Đáng chú ý, canh tác theo phương pháp này có thể giúp giảm phát thải hơn 70% so với canh tác ngập nước liên tục theo phương pháp truyền thống đối diện tích lúa gieo thẳng.

Lợi ích của mô hình không chỉ nằm ở mức giảm phát thải mà còn thể hiện ở khả năng giảm chi phí sản xuất, tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường sống. Từ đó, Hà Tĩnh có thể tiến tới xây dựng thương hiệu lúa gạo giảm phát thải. Đây được coi là giải pháp phù hợp với chiến lược phát triển nông nghiệp bền vững, ứng phó biến đổi khí hậu, nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp trên thị trường.

Trên cơ sở thành công trong hai vụ sản xuất năm 2025, tại hội thảo, các đại biểu cũng thảo luận những vướng mắc, khó khăn và đề xuất giải pháp phù hợp với thực tiễn sản xuất của nông dân, điều kiện sản xuất của Hà Tĩnh nhằm tiếp tục triển khai mở rộng diện tích lúa áp dụng kỹ thuật tưới tiết kiệm trong vụ xuân 2026 và những năm tiếp theo. Từ đó, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững, thân thiện môi trường trên địa bàn tỉnh.