Trong cuộc họp báo ngày 29/12, khi được hỏi về phát ngôn của cố vấn Điện Kremlin Yuri Ushakov về quyết định mà Ukraine cần đưa ra đối với vùng Donbass, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói rằng Ukraine nên rút quân khỏi những khu vực mà Kiev đang kiểm soát ở Donbass.
"Chúng ta đang nói về việc rút quân đội của chính quyền Ukraine khỏi Donbass", ông Peskov nói.
Khi được hỏi liệu việc rút quân này có áp dụng cho cả các vùng Zaporizhia và Kherson hay không, ông Peskov từ chối thảo luận chi tiết.
Người phát ngôn Điện Kremlin cũng nhắc lại phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng, Ukraine có thể mất thêm lãnh thổ trong những tháng tới nếu Kiev không đạt được thỏa thuận hòa bình.
Hiện tại, Nga kiểm soát 1/5 lãnh thổ Ukraine, bao gồm bán đảo Crimea, khoảng 90% vùng Donbass, 75% các vùng Zaporizhia và Kherson, và một phần nhỏ các vùng Kharkov, Sumy, Mykolaiv và Dnipropetrovsk.
Mặc dù chưa kiểm soát hoàn toàn các khu vực này, nhưng Nga đã tuyên bố sáp nhập Donetsk, Lugansk, Zaporizhia và Kherson từ năm 2022.
Ông Peskov từ chối bình luận về ý tưởng thành lập khu kinh tế tự do ở Donbass hoặc về tương lai của nhà máy điện hạt nhân Zaporizhia, hiện do Nga kiểm soát.
Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Trump đã điện đàm hôm 28/12 trước cuộc gặp giữa ông Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Miami. Người phát ngôn Điện Kremlin cho biết một cuộc điện đàm khác giữa hai nhà lãnh đạo Nga, Mỹ dự kiến sớm diễn ra.
Ukraine hiện vẫn kiểm soát khoảng 10-15% vùng Donbass (gồm Lugask và Donetsk), miền Đông đất nước, khu vực nằm trên các mỏ than và là nơi tập trung nhiều nhà máy cơ khí hạng nặng.
Theo kế hoạch hòa bình gồm 20 điểm do Tổng thống Zelensky công bố tuần trước, Ukraine đã đề cập đến khả năng rút quân Ukraine khỏi miền Đông và thiết lập một khu vực đặc biệt.
Ông Zelensky cho biết “khu kinh tế tự do” là một phương án tiềm năng. Ông nói, do Ukraine phản đối việc rút quân, các nhà đàm phán Mỹ đang tìm cách thiết lập một khu phi quân sự hoặc một khu kinh tế tự do. Ông nhấn mạnh bất kỳ khu vực nào quân đội Ukraine rút đi đều phải do Ukraine đảm trách việc giữ gìn an ninh.
Ông Zelensky xác nhận một cuộc trưng cầu dân ý sẽ cần được tổ chức đối với toàn bộ kế hoạch hòa bình, và chỉ có trưng cầu dân ý mới có thể quyết định về ý tưởng thiết lập một khu kinh tế tự do tiềm năng tại Donbass.
Phía Nga đã khăng khăng yêu cầu Ukraine rút quân khỏi Donbass để đổi lấy một thỏa thuận hòa bình.
Tổng thống Putin tuyên bố Nga tiếp tục nhấn mạnh chủ quyền đối với toàn bộ vùng lãnh thổ Donbass, bao gồm cả những khu vực mà Nga chưa kiểm soát được trong chiến dịch quân sự.
Nga đồng tình với quan điểm của Tổng thống Trump
Theo người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói đúng khi cho rằng các cuộc đàm phán hòa bình với Ukraine đang ở giai đoạn cuối.
Trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Zelensky, ông Trump nói rằng thỏa thuận hòa bình đã sẵn sàng 95%. “Chúng ta đang làm rất tốt. Chúng ta có thể rất gần thỏa thuận hòa bình”, ông Trump nhấn mạnh.
Ông Peskov cho biết ông Trump vẫn chưa thông báo cho ông Putin về chi tiết cuộc đàm phán mới nhất của hai nhà lãnh đạo Mỹ và Ukraine.
Trước đó, ông Zelensky đã tiết lộ kế hoạch hòa bình gồm 20 điểm mà ông tuyên bố đang được xem xét, nhưng ông Trump không bày tỏ sự ủng hộ đối với bản dự thảo này.
Khi được hỏi sau đó liệu Mỹ có “kế hoạch B” nếu nỗ lực hòa giải thất bại hay không, ông Zelensky nói rằng Nga mới là bên nên nghĩ đến phương án dự phòng, bởi vì “kế hoạch A của Nga là chiến tranh”.
Khi được hỏi về những phát ngôn này, ông Peskov nói rằng Kiev nên chú ý đến những cảnh báo của Tổng thống Trump rằng tình hình trên chiến tuyến đang ngày càng xấu đi đối với quân đội Ukraine.
Các quan chức Nga, bao gồm cả Tổng thống Putin, nhiều lần tuyên bố rằng Moscow luôn ưu tiên tìm kiếm các giải pháp ngoại giao cho mọi bất đồng và chỉ coi hành động quân sự là biện pháp cuối cùng.
