Nghị quyết 68: Gỡ “nút thắt” đất đai cho kinh tế tư nhân

Ngày 4/5/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 68-NQ/TW (gọi tắt là Nghị quyết 68) về phát triển kinh tế tư nhân đã tạo bước đột phá về tư duy và chiến lược, đưa kinh tế tư nhân phát triển xứng tầm, trở thành một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia. Trên cơ sở nhìn nhận, phân tích các tồn tại, nghị quyết đã đề ra các giải pháp để tạo động lực cho doanh nghiệp tư nhân “cất cánh”. Một trong những nội dung trọng tâm là tạo thuận lợi cho kinh tế tư nhân tiếp cận các nguồn lực về đất đai, tăng cường cơ hội tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất – kinh doanh cho kinh tế tư nhân.

Doanh nghiệp tư nhân Hà Tĩnh chủ yếu quy mô vừa và nhỏ, trong đó nhiều doanh nghiệp chưa được tiếp cận các chính sách về đất đai, thiếu mặt bằng sản xuất – kinh doanh nên họ đang kỳ vọng rất lớn vào Nghị quyết 68.

Thành lập và phát triển gần 10 năm, Công ty CP Cơ khí Công nghiệp Đức Tài (TP Hà Tĩnh) vẫn chưa thể thuê đất tại cụm công nghiệp (CCN) để đầu tư hạ tầng. Để phục vụ dây chuyền sản xuất chi tiết phụ trợ công nghiệp cung cấp cho thị trường trong nước và xuất khẩu, đơn vị phải thuê đất của dân, xây dựng 2 nhà xưởng tại phường Thạch Quý và phường Thạch Hạ, song diện tích vẫn chưa đáp ứng yêu cầu.

Ông Nguyễn Hữu Cường – Giám đốc Công ty CP Cơ khí Công nghiệp Đức Tài cho biết: “Doanh nghiệp đã 4 lần làm đơn thuê đất tại các CCN trên địa bàn song vì nhiều lý do khác nhau mà đến nay vẫn chưa được chấp thuận. Nguyện vọng của chúng tôi là được thuê đất tại CCN Thạch Đồng với diện tích từ 5.000 – 8.000 m². Khi được thuê đất lâu dài, doanh nghiệp sẽ đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất khép kín, có hệ thống nhà xưởng, kho bãi… đạt các tiêu chuẩn hiện đại. Nghị quyết 68 nêu rõ sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số, tạo thuận lợi cho kinh tế tư nhân tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất - kinh doanh; thực hiện giao dịch điện tử trong lĩnh vực đất đai; công khai, minh bạch và chủ động cung cấp thông tin tới doanh nghiệp; giảm thiểu thời gian giải quyết thủ tục thuê đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất... Đây là điều kiện thuận lợi đối với những doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ chưa được thuê đất đầu tư như chúng tôi”.

Công ty CP Đầu tư Tân Hà Đô (TP Hà Tĩnh) chuyên đầu tư kinh doanh hạ tầng CCN, thương mại, dịch vụ khách sạn… Là doanh nghiệp trực tiếp thuê đất của Nhà nước để đầu tư nên những chính sách hỗ trợ từ Nghị quyết 68 đang được doanh nghiệp mong chờ.

Theo lãnh đạo Công ty CP Đầu tư Tân Hà Đô: Theo Nghị quyết 68 sẽ có cơ chế, chính sách phù hợp kiểm soát biến động giá đất, đặc biệt là giá đất sản xuất - kinh doanh, phi nông nghiệp, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến kế hoạch đầu tư, sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp. Đây là cơ hội đối với những doanh nghiệp thuê đất lâu dài, đầu tư hoạt động như chúng tôi.

Một trong những điểm nổi bật của Nghị quyết 68 là cho phép các địa phương sử dụng ngân sách địa phương để hỗ trợ chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp (KCN), CCN, vườn ươm công nghệ, trên cơ sở yêu cầu các chủ đầu tư dành một phần quỹ đất đã đầu tư cho các doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thuê.

Các địa phương căn cứ vào tình hình thực tế, xác định quỹ đất đối với từng KCN, CCN đảm bảo bình quân tối thiểu 20 ha/khu, CCN hoặc 5% tổng quỹ đất đã đầu tư kết cấu hạ tầng dành cho các doanh nghiệp nêu trên. Nhà nước có chính sách giảm tối thiểu 30% tiền thuê lại đất cho các đối tượng này trong vòng 5 năm đầu kể từ ngày ký hợp đồng thuê đất. Đây là “điểm cộng” để thu hút các dự án đầu tư vào KCN, CCN tại Hà Tĩnh, góp phần tăng tỷ lệ lấp đầy các KCN, CCN, góp phần giải quyết việc làm cho lao động địa phương, đóng góp quan trọng vào ngân sách.

Ngoài ra, giải pháp được quan tâm trong việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận đất đai là tập trung gỡ khó với các dự án vướng thủ tục, chậm tiến độ; đưa vào khai thác nguồn lực đất đai bị lãng phí, đất công, trụ sở cơ quan không sử dụng, đất trong các vụ việc tranh chấp, vụ án kéo dài; có chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo thuê nhà, đất là tài sản công chưa sử dụng hoặc không sử dụng tại địa phương. Những chính sách này được triển khai sẽ giải quyết căn bản những tồn đọng về đất đai, giúp doanh nghiệp tư nhân có cơ hội phát triển.

Ông Phan Xuân Hồng – Chủ tịch Hội Doanh nghiệp TX Kỳ Anh cho hay: Thị xã hiện có hơn 1.000 doanh nghiệp, chủ yếu quy mô nhỏ và siêu nhỏ nên cần có những chính sách đặc thù để hỗ trợ phát triển. Tỉnh đã có nhiều giải pháp tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động, song vẫn còn có một số vướng mắc, đặc biệt một số mỏ có giấy phép khai thác khoáng sản hết thời hạn nhưng chưa được gia hạn. Các doanh nghiệp mong muốn các cấp, ngành tiếp tục hỗ trợ chính sách về cho thuê mặt bằng, giá đất; có chính sách gia hạn đối với các mỏ có giấy phép đã hết thời hạn khai thác, nâng công suất khai thác mỏ để đảm bảo nguồn cung vật liệu phục vụ các công trình, dự án trọng điểm. Do vậy, Nghị quyết 68 với những chính sách hỗ trợ tiếp cận đất đai sát sườn đã tạo điểm tựa để doanh nghiệp tư nhân thay đổi tư duy, nâng tầm quy mô, năng lực.

Ông Trương Văn Cường – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh cho biết: Từ khi Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực đến nay, sở đã tham mưu UBND tỉnh cho thuê 709 khu đất với tổng diện tích 2628,5ha; trong đó, có 46 khu đất được Nhà nước cho thuê đất trả tiền một lần với diện tích 141,7ha và 40 khu đất được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất với diện tích 206,9ha. Tính riêng trong 6 tháng đầu năm 2025, Sở đã tham mưu UBND tỉnh giao đất, cho thuê đất đối với 18 dự án với tổng diện tích 135,41ha, trong đó có các dự án lớn, thu hút các doanh nghiệp tư nhân vào đầu tư.

Thực hiện chỉ đạo của tỉnh, sở cũng đã kịp thời hướng dẫn các địa phương công tác bồi thường, hỗ trợ, GPMB đẩy nhanh tiến độ dự án; hướng dẫn, hỗ trợ các doanh nghiệp trong công tác thu hồi đất đối với các dự án trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản; hướng dẫn các địa phương và doanh nghiệp cho thuê đất theo phân kỳ đầu tư hoặc tiến độ thu hồi đất, GPMB để sớm triển khai dự án; tham mưu UBND tỉnh xác định giá đất cho các dự án…

Cũng theo ông Trương Văn Cường, các quy định của pháp luật đầu tư, xây dựng, đất đai ngày càng hoàn thiện và tiếp tục sửa đổi bổ sung nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo điều kiện cho cộng đồng doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp tư nhân nói riêng tiếp cận các nguồn lực, trong đó có nguồn lực đất đai. Đặc biệt, Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân ban hành các khung chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận đất đai sẽ mở ra cơ hội phát triển cho cộng đồng doanh nghiệp Hà Tĩnh nói chung và khối doanh nghiệp tư nhân nói riêng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.