Nhiều đại học xóa sổ tổ hợp truyền thống, giảm xét học bạ

Trường Sĩ quan Chính trị tuần trước cho biết không còn sử dụng tổ hợp A00 (Toán, Lý, Hóa) và C00 (Văn, Sử, Địa) để tuyển sinh năm 2026. Thay vào đó, trường thêm khối C01 (Văn, Toán, Lý), bên cạnh các tổ hợp cũ, gồm C03 (Văn, Toán, Sử), C04 (Văn, Toán, Địa) và D01 (Văn, Toán, Anh).

Tương tự, năm 2026, Học viện Biên phòng chỉ dùng ba tổ hợp xét tuyển gồm C03, C04 và D01 cho cả hai ngành Biên phòng và Luật. So với năm nay, trường này bỏ hai tổ hợp truyền thống là C00 và A01 (Toán, Lý, Anh).

Trong khi đó, trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội, dự kiến bỏ xét tuyển khối D01 (Toán, Văn, Anh) và B00 (Toán, Hóa, Sinh) khi xét bằng điểm thi tốt nghiệp.

Ở hầu hết ngành, trường sử dụng ba tổ hợp gồm A00 (Toán, Lý, Hóa), A01 (Toán, Lý, Anh), X06 (Toán, Lý, Tin). Riêng hai ngành Công nghệ Sinh học và Công nghệ Nông nghiệp tuyển thêm bằng tổ hợp A02 (Toán, Lý, Sinh).

Về phương thức xét tuyển, trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 bỏ xét học bạ với 17 ngành, chỉ còn áp dụng với ngành Giáo dục mầm non, Giáo dục thể chất, Giáo dục công dân, Sư phạm Tin học, Công nghệ thông tin, Khoa học vật liệu, Quản lý thể thao, Việt Nam học, Giáo dục học và Kinh tế chính trị.

Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật, Đại học Quốc gia Hà Nội, ngày 25/11 cũng thông báo không sử dụng học bạ để xét tuyển vào tất cả ngành năm 2026. Đại học Nha Trang đã bỏ phương thức này từ năm nay. Trong khi Đại học Công thương TP HCM dự kiến thực hiện từ năm 2028.

Một số chuyên gia tuyển sinh cho rằng điều chỉnh tổ hợp và giảm xét tuyển học bạ là xu hướng dễ nhìn thấy, khi quy chế tuyển sinh thay đổi từ năm 2025.

Cụ thể, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu tổ hợp xét tuyển phải gồm ít nhất ba môn, bắt buộc có Toán hoặc Văn với trọng số tính điểm xét không dưới 25%; từ năm 2026 số môn chung của các tổ hợp phải đóng góp ít nhất 50% trọng số tính điểm xét.

Ông Lê Đình Nam, Trợ lý Phòng đào tạo, Học viện Biên phòng, nói đây là lý do khiến trường điều chỉnh, để các tổ hợp đều có hai môn chung là Toán và Văn. Cùng thuộc khối quân đội, trường Sĩ quan Chính trị cũng tương tự.

Theo Trưởng phòng tuyển sinh một đại học ở Hà Nội, ngoài cách này, các trường có thể chỉ cần một môn chung, nhưng nhân đôi điểm để đảm bảo môn này đóng góp ít nhất 50% số điểm.

Ngoài ra, thí sinh hiện thi tốt nghiệp hai môn bắt buộc là Toán và Văn, cùng hai môn lựa chọn trong nhóm: Ngoại ngữ (7 thứ tiếng), Lịch sử, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ. Vì vậy, nhiều tổ hợp mới được hình thành. Các trường có xu hướng sử dụng đa dạng thay vì tập trung vào các tổ hợp truyền thống. Như năm 2025, hệ thống của Bộ ghi nhận 344 tổ hợp xét tuyển, kỷ lục từ trước đến nay.

Về xét tuyển học bạ, xu hướng giảm đã xuất hiện khoảng 1-2 năm nay. Từ năm 2022 đến năm 2024, số thí sinh nhập học bằng phương thức này giảm 9,32%, xuống còn 27,86%.

Theo Thạc sĩ Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông, trường Đại học Công thương TP HCM, các trường nhận thấy điểm này "không đủ độ tin cậy", có tình trạng "làm đẹp" hoặc không công bằng trong kiểm tra, đánh giá giữa các trường, địa phương.

Lãnh đạo một đại học phía Nam đồng tình. Ông cho biết các trường công lập top đầu hầu như không còn xét điểm học bạ độc lập nữa, mà kết hợp một số yếu tố khác như chứng chỉ ngoại ngữ, điểm đánh giá năng lực để tăng độ tin cậy, sàng lọc.

Theo thống kê của Bộ, điểm trung bình học bạ của thí sinh ở 12 môn học cao hơn 0,12-2,26 điểm so với thi tốt nghiệp năm 2025. Trong đó, môn Toán có độ chênh lên tới 2,25 so với điểm thi, Tiếng Anh chênh 1,57.

PGS.TS Nguyễn Văn Thụ, Trưởng phòng Đào tạo trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, chỉ ra một nguyên nhân khác có thể khiến nhiều trường xem xét bỏ xét bằng kết quả học tập THPT.

Những năm trước, các trường được tự quyết định tỷ lệ chỉ tiêu theo từng phương thức. Ví dụ, xét tuyển 10% chỉ tiêu bằng kết quả học tập cấp THPT. Vì vậy, trường có thể kiểm soát được lượng thí sinh, chọn được nhóm tốt nhất theo phương thức này.

Từ năm 2025, Bộ yêu cầu quy đổi điểm trúng tuyển của tất cả phương thức về điểm thi tốt nghiệp THPT. Điều này khiến tỷ lệ thí sinh đỗ vào trường bằng học bạ có thể tăng vọt, không còn phù hợp với định hướng của trường.

Vì thế, trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 bỏ xét học bạ ở 17 ngành có độ cạnh tranh cao, điểm chuẩn thường trên 24. Trường chỉ còn giữ lại phương thức này ở một số ngành nhằm đảm bảo công bằng cho nhóm thí sinh yếu thế, điều kiện khó khăn, không thể xét bằng cách nào khác ngoài điểm học bạ.