->Chùa thiêng trên đỉnh non Hồng
Chùa Hương Tích - tên chữ là Hương Tích tự - từ xưa đã nổi tiếng là "Hoan Châu đệ nhất danh lam".
Nhà nghiên cứu lịch sử, văn hoá Mai Khắc Ứng ví chùa Hương Tích là “cột trấn biên phòng” về mặt tâm linh được triều đại nhà Trần dựng lên trấn ngự ở phương Nam, cũng như chùa Yên Tử án ngữ ở phương Bắc. Hai ngôi chùa này có nét tương đồng, cùng ra đời thời nhà Trần - triều đại phong kiến với những lễ nghi Phật giáo thịnh trị. Chính vì thế, muốn hiểu được giá trị lịch sử, văn hóa của Hương Tích tự, nên đặt nó vào trong không gian văn hoá núi Hồng sông La và trên quan điểm của một triều đại biết dựa vào dân giữ nước và biết an dân bằng những lễ nghi tôn giáo khi xã tắc thái bình thịnh trị.
Những ngày đầu xuân khí trời trong mát, mặt nước trong xanh trên hồ nhà Đường soi bóng núi Hồng Lĩnh tựa như dải lụa mềm nâng bước chân du khách về với cõi bồng lai.
.
.
.
Có hai cách lựa chọn: Nếu du khách thích thú ngắm cảnh sông nước thì có thể lên thuyền máy vượt hồ Nhà Đường. Còn muốn thử sức mình khi lên chốn bồng lai tiên cảnh bằng đôi chân dẻo dai thì mời du khách men theo con đường bê tông cheo leo bên sườn núi...
.
.
Sau những phút trải lòng mình giữa bạt ngàn thông reo và lanh lảnh tiếng chim ca, du khách gặp suối Hương Tuyền. Tương truyền đây là nơi dừng chân của công chúa Diệu Thiện trước khi được Thần Hổ Trắng đưa lên Hương Tích. Am Miếu Cô nằm bên trái lối đi, còn phía bên phải cách đây vài năm, các đạo hữu đã xây bức tượng phật Quan Âm tươi tắn ngự trên toà sen có rồng phun nước hướng ra suối Hương Tuyền, tạo nên một không gian vừa linh thiêng vừa lãng mạn...
Đoạn đường từ Miếu Cô lên Miếu Cậu và lên chùa chưa đầy cây số nhưng tiêu tốn thời gian và sức lực của du khách rất nhiều. Miếu Cậu nằm ở lưng chừng núi, du khách nán lại trong chốc lát vừa nghỉ dưỡng sức và dâng hương, mọi người như rũ sạch bụi trần vào cõi bồng lai...
.
.
.
Mặc dù đã trải nhiều biến cố thời gian và lịch sử, bóng dáng rêu phong cổ kính của ngôi chùa mấy trăm năm tuổi đã qua mấy lần trùng tu nay không còn nguyên dạng nhưng sự tôn nghiêm và linh thiêng dường như vẫn còn hiện hữu trường tồn...
.
.
Đại Hồng chung, Thần Hổ, khe Quỷ Khốc, thác Giải Oan.., gắn liền với sự ra đời của Hương Tích tự và các sự tích, truyền thuyết hoá Phật của nàng công chúa Ba...
.
.
Từ Thượng điện chính đi về hướng Đông - Bắc khoảng 20 mét, bước qua 28 bậc đá là lên tới am Diệu Thiện. Dấu tích hoá Phật của nàng công chúa Ba, là con gái út của Sở Trang Vương đã trở thành huyền thoại tại chốn này. Am Diệu Thiện còn có tên là chùa Hang bởi chùa được thiết lập trong hang đá. Chưa ai đi đến tận cùng hang, nhưng người dân trong vùng cho rằng, hang trời xuyên suốt từ động Hương Tích đến vực Đẩu Cân dưới chân động Giang... Am Diệu Thiện là nơi cầu tự rất linh thiêng.
,
"Tháng Giêng Đô Đài, tháng hai Hương Tích" - Lễ khai hội chùa Hương Tích vào dịp đầu năm mới mấy năm gần đây được tỉnh Hà Tĩnh chọn mở đầu năm du lịch của tỉnh. Năm 2009, Khu di tích chùa Hương đón trên 10 vạn lượt du khách.
Trong khoảnh khắc giao thời, mỗi chúng ta hãy lắng lòng mình hướng cõi tâm linh về cửa Phật, vừa thưởng ngoạn cảnh non cao núi biếc, vừa được đắm mình trong những câu chuyện huyền sử thực mà như hư, hư mà như thực, lòng mình như được siêu thoát trong sự tĩnh tâm của đức tin để vững bước trên đường đời.
