Thời điểm này, ông Nguyễn Thanh Sơn ở thôn Thịnh Cường, xã Tân Dân luôn bám đồng, theo dõi, xử lý kịp thời các loại sâu bệnh gây hại lúa vụ xuân. Ông Sơn cho biết: “Trong số 8 sào ruộng của gia đình thì có 5 sào cấy giống lúa Thái Xuyên 111 đã xuất hiện những chấm nâu. Được cán bộ nông nghiệp xã kiểm tra, hướng dẫn và nhận định đây là những dấu hiệu của bệnh đạo ôn lá nên tôi đã phun thuốc phòng trừ ngay, hạn chế lây lan sang các ruộng khác”.
Xã Tân Dân là một trong những địa phương có diện tích lúa xuân khá lớn của huyện Đức Thọ với trên 600 ha, chủ yếu cơ cấu các giống lúa như: Bắc Thịnh, Thái Xuyên 111, Hương Bình và Nếp 98. Mặc dù hiện nay toàn bộ diện tích lúa xuân ở địa phương đang phát triển tốt, nhưng thời gian qua, do thời tiết âm u, sương mù, độ ẩm cao, lại tồn tại ổ dịch cũ, nên bệnh đạo ôn trên lá đã xuất hiện trên một số cánh đồng. Tuy diện tích cũng như mức độ nhiễm chưa cao nhưng địa phương không chủ quan, tích cực kiểm tra đồng ruộng, triển khai quyết liệt các biện pháp bổ cứu sản xuất, kịp thời khống chế đạo ôn gây hại và các loại sâu bệnh khác.
Ông Nguyễn Hoàng Long - Phó Chủ tịch UBND xã Tân Dân cho biết: “Ngay khi phát hiện bệnh đạo ôn gây hại trên lúa xuân, chúng tôi đã chủ động ban hành văn bản gửi về các thôn, đồng thời phát trên hệ thống truyền thanh hằng ngày để khuyến cáo, hướng dẫn bà con nông dân chủ động phòng trừ. Chỉ đạo cán bộ phụ trách nông nghiệp - môi trường của xã phối hợp với các thôn thường xuyên bám đồng kiểm tra và hướng dẫn bà con nông dân phòng trừ kịp thời. Vì thế, bà con nông dân cũng nâng cao tinh thần chủ động trong việc bám sát đồng ruộng để kiểm tra, theo dõi và thực hiện các biện pháp phòng trừ đạo ôn cũng như các loại sâu bệnh khác”.
Bên cạnh bệnh đạo ôn, hiện nay, một số diện tích lúa xuân trên địa bàn huyện Đức Thọ cũng đã xuất hiện rải rác sâu cuốn lá nhỏ tuổi 3, ruồi đục nõn, rầy lưng trắng tuổi 3 đến tuổi 4 trên các trà gieo cấy sớm. Bà con nông dân các địa phương đang tích cực thăm đồng và chủ động phòng trừ.
Tại xã Lâm Trung Thủy, địa phương có diện tích lúa xuân lớn nhất huyện cũng đã xuất hiện các loại sâu bệnh và chuột phá hại lúa xuân. Chị Đinh Thị Lan ở thôn Hòa Bình thường xuyên thăm đồng để theo dõi diễn biến của sâu bệnh. Chị Lan cho biết: "Vụ này gia đình tôi gieo cấy hơn một mẫu lúa thì 4 sào đã xuất hiện ruồi đục nõn và chuột phá hại, cục bộ một số diện tích đã bị cắn phá mạnh. Ngoài việc bị ruồi đục nõn gây hại thì nạn chuột cũng đang làm cho bà con nông dân hết sức lo lắng. Hiện tôi đã tiến hành phun trừ ruồi đục nõn ở một số chân ruộng có mật độ cao và che chắn nilon tại các bờ ruộng để ngăn chặn chuột".
Vụ xuân 2025, huyện Đức Thọ gieo cấy trên 6.100 ha lúa. Theo số liệu báo cáo của Trung tâm Ứng dụng KHKT và Bảo vệ cây trồng, vật nuôi huyện Đức Thọ, hiện nay, bệnh đạo ôn lá phát sinh vết cấp tính (vết bệnh hình mũi kim trên lá) ở trên giống P6, Thái Xuyên 111 với tỷ lệ rải rác, nơi cao 3-5% ở xã Bùi La Nhân, Lâm Trung Thủy, Trường Sơn, Tân Dân, Yên Hồ...; ruồi đục nõn gây hại cục bộ 3-5%; sâu cuốn lá nhỏ tuổi 3, rầy lưng trắng tuổi 3 - tuổi 4, bệnh đốm sọc vi khuẩn xuất hiện rải rác trên trà gieo cấy sớm. Ngoài ra, nạn chuột cũng cắn phá gây hại với tỷ lệ 3-5%, cục bộ có những ruộng 10-20% ở các xã Trường Sơn, Yên Hồ, Lâm Trung Thủy, Tân Dân, Thanh Bình Thịnh,…; bệnh nghẹt rễ, thối rễ, vàng lá phát sinh cục bộ ở ruộng sâu trũng, khô hạn tỷ lệ 10-20%.
Theo kinh nghiệm của bà con nông dân, những năm nào thời tiết âm u, độ ẩm cao thì nguy cơ sâu bệnh phát sinh gây hại rất lớn, đặc biệt là bệnh đạo ôn lá, vì thế, việc chủ động phòng trừ ngay từ đầu là rất cần thiết.
Để chủ động phòng trừ hiệu quả bệnh đạo ôn lá cũng như một số đối tượng sâu bệnh khác, hạn chế thấp nhất thiệt hại, Trung tâm Ứng dụng KHKT và Bảo vệ cây trồng, vật nuôi huyện Đức Thọ đang khẩn trương chỉ đạo, hướng dẫn bà con nông dân tăng cường bám sát đồng ruộng, triển khai phòng trừ một cách kịp thời, hiệu quả, không để lây lan ra diện rộng.
Giám đốc Trung tâm Ứng dụng KHKT và Bảo vệ cây trồng, vật nuôi huyện Đức Thọ Hà Quang Thăng cho biết: “Thời gian này, chúng tôi đã cử cán bộ chuyên môn thường xuyên bám sát đồng ruộng, cùng với các địa phương kiểm tra chặt chẽ trên các cánh đồng, nhằm theo dõi, dự tính dự báo và hướng dẫn bà con nông dân phòng trừ đạo ôn và các loại sâu gây hại khác. Hiện tại, tuy diện tích lúa xuân bị nhiễm chưa nhiều nhưng bà con không nên chủ quan, cần phòng trừ kịp thời không để sâu bệnh phát tán và lây lan”.
Trung tâm Ứng dụng KHKT và Bảo vệ cây trồng, vật nuôi huyện Đức Thọ khuyến cáo: Thời tiết vẫn tiếp tục âm u, ẩm độ cao, kết hợp với cây lúa đang trong giai đoạn phát triển mạnh sau thời kỳ bón thúc đòng, nên sẽ là điều kiện thuận lợi để sâu bệnh phát sinh gây hại, nhất là bệnh đạo ôn. Trước tình hình đó, bà con nông dân cần tập trung chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật, bón cân đối các loại phân bón; duy trì chế độ nước thích hợp, tăng khả năng chống chịu. Tổ chức khoanh vùng, cắm vè những diện tích lúa bị nhiễm bệnh để tiến hành phòng trừ hiệu quả, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại do sâu bệnh gây ra.
